Ngày 9/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Bình Định, Tỉnh ủy Bình Định đã tổ chức Hội nghị tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 18/3/2002 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và tổng kết 10 năm thi hành Luật hợp tác xã năm 2012 trên địa bàn tỉnh Bình Định.
Nghị quyết Đại hội IX của Đảng đã xác định: “Kinh tế tập thể phát triển với nhiều hình thức hợp tác đa dạng, trong đó hợp tác xã là nòng cốt, kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân”.
Theo hướng đó, Tỉnh ủy Bình Định đã có chương trình, kế hoạch cụ thể để củng cố những tổ hợp tác và hợp tác xã hiện có, tiếp tục phát triển rộng rãi kinh tế hợp tác xã với hiều hình thức, quy mô, trình độ khác nhau trong các ngành, lĩnh vực địa bàn có điều kiện. Kinh tế tập thể với hình thức phổ biến là các tổ hợp tác và hợp tác xã. Trong lĩnh vực nông nghiệp, trước hết tập trung làm các dịch vụ đầu vào, đầu ra phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hộ thành viên, từng bước mở rộng ngành nghề, sản xuất, kinh doanh, tổng hợp. Trong lĩnh vực phi nông nghiệp, vừa tổ chức sản xuất vừa kinh doanh dịch vụ. Mở rộng các hình thức liên doanh, liên kết kinh tế giữa các tổ hợp tác, hợp tác xã với các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, nhất là với doanh nghiệp nhà nước. Khi hợp tác xã phát triển đến trình độ cao hơn thì sẽ hình thành các doanh nghiệp của hợp tác xã, các liên hiệp hợp tác xã.
Trong thời gian vừa qua, thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 18/3/2002 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) và Luật hợp tác xã năm 2012, tình hình kinh tế tập thể ở Bình Định đã có những chuyển biến tích cực, trong đó, nòng cốt là các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp, dịch vụ. Đến nay, toàn tỉnh hiện có 250 HTX (tăng 25 HTX so với thời điểm trước khi Luật hợp tác xã năm 2012 có hiệu lực), trong đó: có 188 HTX nông nghiệp, 19 HTX tiểu thủ công nghiệp, 16 HTX vận tải và 27 Quỹ tín dụng nhân dân. Tất cả các HTX đã chuyển đổi và hoạt động theo Luật hợp tác xã năm 2012. Số thành viên HTX khoảng 278.583 thành viên (gồm: 69.520 cá nhân, 209.033 hộ thành viên và 30 pháp nhân), số lao động thường xuyên làm việc trong khu vực HTX ước khoảng 2.623 người.
Hầu hết, các HTX tiếp tục duy trì các dịch vụ phục vụ sản xuất của thành viên như: thủy lợi, cung ứng giống, vật tư... Nội dung hoạt động của các HTX được xác định lại phù hợp với nhu cầu của thành viên, loại bỏ dần những dịch vụ không hiệu quả, chú trọng đầu tư chiều sâu những dịch vụ mang lại lợi ích thiết thực cho thành viên cũng như kinh tế HTX. Một số HTX đã mạnh dạn nghiên cứu thị trường, tiếp nhận sự hỗ trợ của các chương trình/dự án phát triển các dịch vụ, ngành nghề mới phục vụ nhu cầu sản xuất và đời sống của thành viên như: sản xuất dầu dừa tinh khiết, dầu phộng, sấy lúa, cuốn rơm bằng máy, xay xát gạo, quản lý nghĩa trang, quản lý chợ, thu gom rác, liên kết và tiêu thụ sản phẩm....; ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất như: sản xuất theo hướng hữu cơ, VietGAP, nhà màng, công nghệ tưới tự động, tưới tiết kiệm nước...
Hiện nay, có khoảng 57 HTX tổ chức liên kết với các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm hoặc tự tiêu thụ sản phẩm cho thành viên; 17 HTX ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và 7 HTX có sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP cấp tỉnh với 11 sản phẩm được công nhận.
Gian hàng trưng bày các sản phẩm OCOP của các địa phương trong tỉnh Bình Định.
Nhìn chung, khu vực kinh tế tập thể ở Bình Định bước đầu đã thoát ra khỏi “tình trạng trì trệ, yếu kém kéo dài”, với nội dung, phương thức hoạt động của các HTX ngày một đa dạng, thiết thực và có hiệu quả hơn trước, được tổ chức thực hiện theo đúng Luật hợp tác xã năm 2012. Tất cả các HTX nông nghiệp, dịch vụ trên địa bàn tỉnh đều thực hiện mô hình vừa quản lý, vừa điều hành. Đội ngũ cán bộ quản lý được tổ chức theo hướng tinh gọn “giảm số lượng, tăng chất lượng” và ngày càng trẻ hóa. Hoạt động của đại bộ phận HTX ổn định và có bước phát triển. Phần lớn các HTX đã phát triển thêm các dịch vụ mới theo chuỗi giá trị ngoài các dịch vụ truyền thống.
Bên cạnh đó, các HTX nông nghiệp đã thể hiện được vai trò cầu nối, tạo điều kiện cho các thành viên, hộ nông dân chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, xoá đói giảm nghèo, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và xây dựng tình đoàn kết tương trợ lẫn nhau, giữ vững an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, các HTX ở Bình Định vẫn chưa có sự thay đổi căn bản về mô hình HTX kiểu mới, vẫn còn rập khuôn, máy móc theo lối tư duy cũ. Số lượng HTX tuy nhiều nhưng quy mô còn nhỏ bé, nhất là về nguồn vốn hoạt động sản xuất, kinh doanh còn thấp, cơ sở vật chất xuống cấp, lạc hậu, luôn trong tình trạng “khát vốn”. Theo đó rất khó khăn trong việc mở rộng sản xuất, phát triển bền vững, khó cạnh tranh được với các loại hình kinh tế khác.
Bên cạnh đó, việc khôi phục các nghề truyền thống ở địa phương, du nhập, mở mang các nghề mới để mở rộng sản xuất nhằm giải quyết việc làm, xoá đói giảm nghèo, tăng thu nhập cho xã viên còn hạn chế. Cũng như, việc liên doanh, liên kết giữa các HTX với nhau và các thành phần kinh tế khác để huy động nguồn vốn, phát triển sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm cho lao động chưa nhiều…
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Phi Long - Ủy viên Dự khuyết, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định nhấn mạnh: “Tỉnh ủy Bình Định tổ chức hội nghị nhằm tổng kết, đánh giá đúng thực trạng tình hình phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã ở địa phương; khẳng định những kết quả đạt được, chỉ ra hạn chế, tồn tại, nguyên nhân, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm để kiến nghị, đề xuất Trung ương ban hành Nghị quyết nhằm tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, hợp tác xã trong tình hình mới”. Qua đó, ông Nguyễn Phi Long đề nghị các đồng chí đại biểu dự hội nghị phát huy dân chủ, tập trung trí tuệ, tham gia ý kiến thảo luận vào các báo cáo tại hội nghị. Đồng thời kiến nghị, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong giai đoạn tới.
Nhân dịp này, hội nghị tiến hành khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW ngày 18/3/2002 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể.
