Ngày 27-5, Hội nghị LHQ lần thứ 7 kiểm điềm thực hiện Hiệp ước không phổ biến hạt nhân (NPT) đã kết thúc sau một tháng làm việc mà không đạt được bất cứ sự khai thông nào trong ba lĩnh vực trụ cột của Hiệp ước là giải trừ vũ khí hạt nhân của các nước có vũ khí hạt nhân, kiểm chứng và giám sát các chương trình vũ khí hạt nhân quốc gia và sử dụng năng lượng hạt nhân vào mục đích hòa bình.
Đại diện 188 nước thành viên NPT vẫn bất đồng sâu sắc về các vấn đề căn bản của Hiệp ước, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ rút khỏi Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT) và đang phát triển các vũ khí hạt nhân mới với đầu đạn hạt nhân nhỏ hơn, chính xác hơn và các vũ khí hạt nhân dùng để phá hầm ngầm.
Các nước không có vũ khí hạt nhân cho rằng việc Mỹ phát triển các vũ khí này sẽ kích động cuộc chạy đua phát triển vũ khí hạt nhân mới và như vậy phá hoại chính mục đích của Hiệp ước NPT.
Trong khi 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ có vũ khí hạt nhân muốn Hội nghị tập trung vào vấn đề không phổ biến hạt nhân, đặc biệt là kiểm chứng và giám sát các chương trình hạt nhân của các nước hiện đang là điểm nóng của NPT thì các nước không có vũ khí hạt nhân khẳng định ba trụ cột chính của Hiệp ước NPT phải được coi trọng như nhau, trong đó Hội nghị cần ưu tiên cho giải trừ vũ khí hạt nhân.
Lập trường của các nước có vũ khí hạt nhân và các nước không có vũ khí hạt nhân, thậm chí ngay giữa các nước có vũ khí hạt nhân cũng khác nhau đến mức không thể dung hòa.
Trong gần bốn tuần hội nghị, các nước không có vũ khí hạt nhân kiên trì lập trường yêu cầu Mỹ và các cường quốc hạt nhân tập trung giảm mạnh kho vũ khí hạt nhân của họ, còn đại diện của chính quyền Mỹ và các nước châu Âu lại nhấn mạnh tới việc giải quyết vấn đề hạt nhân ở Iran và Triều Tiên. Các nước không có vũ khí hạt nhân phê phán các nước có vũ khí hạt nhân lẩn tránh nghĩa vụ giải trừ vũ khí hạt nhân mà họ đã cam kết.
Các tổ chức hòa bình, đấu tranh phi hạt nhân và dư luận quốc tế đặc biệt lo ngại trước kết quả tiêu cực của hội nghị. Theo thống kê của LHQ, chín nước có vũ khí hạt nhân hiện nay trên thế giới đang sở hữu 30.000 vũ khí hạt nhân, đủ để phá hủy nhiều hành tinh như Trái Đất trong khi nhiều nước khác cũng đang tích cực phát triển chương trình vũ khí hạt nhân. Thực tế này đã cảnh báo nhân loại về nguy cơ hạt nhân lớn hơn bao giờ hết.
