Bảo vệ rừng hiệu quả ở Vườn quốc gia Cúc Phương

Gắn bảo vệ với phát triển rừng

Theo Phó Giám đốc VQG Cúc Phương Đỗ Văn Lập, để không xảy ra những vụ việc xâm hại lớn về rừng, nhiều năm qua, lực lượng kiểm lâm thuộc 13 trạm kiểm lâm của vườn thường xuyên tăng cường công tác tuần tra bảo vệ, luôn củng cố tổ chức, thực hiện luân chuyển cán bộ; điều động bổ sung lực lượng cho các vùng xung yếu, nhất là khu vực nơi có tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua và những nơi là "điểm nóng" về các hoạt động khai thác trái phép tài nguyên rừng.

Vùng đệm của vườn hiện có tới hơn 80 nghìn dân của ba tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Thanh Hóa sinh sống, đã tạo một áp lực trách nhiệm cho công tác quản lý bảo vệ rừng của vườn, nhất là hoạt động săn bắt động vật hoang dã.

Các trạm kiểm lâm được hình thành theo cụm để nâng cao hiệu quả trong quá trình tuần tra. Hằng tháng, trên các tiểu khu đều được kiểm tra, đánh giá, thống kê mức độ bị thiệt hại để có phương án kịp thời bổ sung lực lượng, Hạt Kiểm lâm VQG thường xuyên tổ chức lực lượng kiểm lâm tuần tra truy quét lâm tặc, vì thế đã hạn chế được nhiều hành vi xâm phạm tài nguyên rừng, rừng được bảo vệ tốt và ổn định. Bên cạnh đó, công tác phòng, chống cháy rừng luôn được quan tâm. Ngay từ đầu mùa khô, những địa bàn có nguy cơ dễ xảy ra cháy rừng, lực lượng kiểm lâm và các chủ rừng đã tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát các hoạt động của người dân có nguy cơ dẫn đến cháy rừng, thường xuyên theo dõi tình hình thời tiết để dự báo mức độ và nguy cơ cháy rừng, xây dựng các phương án phòng, chống cháy rừng hiệu quả. Vì vậy, từ nhiều năm nay đã không xảy ra vụ cháy rừng nào.

Cứu hộ linh trưởng và bảo tồn thực vật hiệu quả

VQG Cúc Phương đã xây dựng vườn thực vật từ năm 1985. Tại đây đã sưu tập và gây trồng các loài thực vật quý, hiếm của Cúc Phương và một số loài cây quý, hiếm của Việt Nam. Đến nay, đã sưu tập và bảo tồn được 859 loài cây trên diện tích 167 ha. Các loài cây đều được chăm sóc và theo dõi sinh trưởng để nghiên cứu quá trình sinh trưởng, phát triển.

Nhiều loài có triển vọng tốt có thể nhân rộng cho các chương trình trồng rừng bằng các loài cây bản địa.

Công tác cứu hộ, bảo tồn động vật luôn được quan tâm.

Hiện nay, vườn đang tiếp tục thực hiện duy trì, chăm sóc, bảo tồn tám cá thể cầy vằn, một cá thể cầy vòi mốc, ba cá thể cầy mực, 10 cá thể tê tê, 10 cá thể mèo rừng và một cá thể cầy tai trắng trong điều kiện nuôi nhốt luôn bảo đảm sức khỏe tốt. Bên cạnh đó, các cán bộ của vườn còn đang chăm sóc, cứu hộ và bảo tồn 653 cá thể của 20 loài rùa cạn và rùa nước ngọt của Việt Nam.

Hiện nay, các hoạt động du lịch sinh thái, cho thuê, chi trả dịch vụ môi trường rừng, các hoạt động giáo dục môi trường, tuyên truyền và nâng cao nhận thức bảo tồn thiên nhiên đều đang được quan tâm, trong đó chú trọng các hoạt động giáo dục môi trường, tuyên truyền nâng cao nhận thức bảo tồn thiên nhiên. Vườn cũng tăng cường hợp tác quốc tế về bảo tồn thiên nhiên. Năm 2013, vườn tiếp tục hợp tác với Hội động vật Frankfurt (CHLB Đức) triển khai dự án bảo tồn các loài thú linh trưởng quý hiếm của Việt Nam tại đây.

Hiện nay, đã có tổng số 154 cá thể của 15 loài linh trưởng quý hiếm, đặc hữu của Việt Nam và khu vực Đông Dương đang được dự án tiến hành chăm sóc, cứu hộ và cho sinh sản trong điều kiện nuôi nhốt ở Trung tâm Cứu hộ thú linh trưởng của vườn.

Đánh giá những thành công của Trung tâm cứu hộ, chị E.Xchoai-dơ, nhân viên của Hội động vật Frankfurt đang làm việc tại VQG Cúc Phương cho biết, thành công lớn của trung tâm là đã làm tăng số lượng cá thể ở đây qua chương trình cho sinh sản trong điều kiện nuôi nhốt, cùng với đó, công tác kỹ thuật, kinh nghiệm chăm sóc các loài linh trưởng của VQG không ngừng được nâng lên.

VQG Cúc Phương hiện đã có chương trình nghiên cứu về cấu trúc gien ADN hợp tác với Viện Nghiên cứu linh trưởng Goettingen của CHLB Đức và nhiều cơ quan nghiên cứu trong và ngoài nước đã đạt được những kết quả khoa học cơ bản.

Gắn bảo vệ với phát triển rừng đi đôi với công tác cứu hộ linh trưởng, bảo tồn các loài động vật, thực vật quý hiếm đang là nhiệm vụ quan trọng và cũng là những thành tích mà VQG Cúc Phương đã đạt được nhờ sự nhiệt tình của mỗi con người đang đêm ngày miệt mài, vất vả nơi đây.

VQG Cúc Phương có tổng diện tích 22.200 ha, trong đó một nửa diện tích thuộc tỉnh Ninh Bình, phần còn lại thuộc hai tỉnh Thanh Hóa và Hòa Bình. Về động vật có xương sống đã điều tra, thống kê và phát hiện bảy bộ, 38 họ và 659 loài, trong đó, có nhiều loài thú được xếp vào loài quý hiếm như vọoc mông trắng, báo gấm, báo lửa, gấu ngựa... nhiều loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới. Về động vật không xương sống, đã thống kê được 1.899 loài và phân loài, thuộc 169 họ, 33 bộ, 6 lớp và ba ngành. Về thực vật, đã điều tra thống kê, phân loại được 1.926 loài thực vật thuộc 117 bộ, 260 họ.