Bảo tồn nghề dệt thổ cẩm ở Cao Bằng

Chúng tôi đến thăm ngôi nhà sàn của bà Nông Thị Thược (trong ảnh), dân tộc Tày ở xóm Luống Nọi, xã Phù Ngọc, huyện Hà Quảng. Nơi này là địa phương duy nhất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng còn lưu giữ và phát triển được nghề dệt thổ cẩm của người Tày. Gia đình bà Thược theo nghề tới nay đã được bốn thế hệ và bà cũng là người dệt thổ cẩm dân tộc Tày đầu tiên ở Cao Bằng được phong tặng nghệ nhân làng nghề truyền thống. Bà Thược kể: “Người con gái Tày khi về nhà chồng phải biết dệt vải, may thổ cẩm. Thước đo đánh giá sự khéo léo, phẩm hạnh của người vợ chỉ nhìn qua khung cửi là đủ để đánh giá...”.

Nghệ nhân Nông Thị Thược năm nay đã 55 tuổi. Theo bà Thược, phụ nữ Tày từ bé đến lớn, ai cũng nhẫn nại học từ ông bà, cha mẹ để biết quay tơ dệt vải. Trước, họ chỉ may phục vụ gia đình. Sau, do nhu cầu mua bán tăng cao cho nên nghề dệt thổ cẩm mang lại thu nhập lớn với nhiều gia đình. Ngày nay, người Tày đã tự nghiên cứu, mày mò thêm nhiều loại hoa văn mới, đa dạng hóa các sản phẩm như khăn, mặt chăn, ga, thảm trải ghế, trải giường, địu, váy dân tộc… Sản phẩm thổ cẩm của nghệ nhân Thược còn được đưa vào các tỉnh phía nam, ghi dấu ấn như một thương hiệu tiêu biểu của thổ cẩm truyền thống Cao Bằng.

Dù vậy, thực tế nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Tày Cao Bằng đang đối diện với nguy cơ bị mai một. Nhà nước cần hỗ trợ công tác quảng bá sản phẩm thổ cẩm của người Tày Cao Bằng đến khách hàng trong nước và nước ngoài. Bên cạnh đó, tạo điều kiện để đưa sản phẩm tới thị trường thông qua các hội chợ, hội thảo trên toàn quốc. Có như vậy, người dân mới tìm được đầu ra, mới có thu nhập ổn định để theo nghề, giữ nghề. Bà Thược tâm sự: "Chúng tôi đang mong chờ UNESCO công nhận nghề dệt thổ cẩm ở Lũng Nọi là di sản văn hóa. Đó là cơ hội có thể giúp gia tăng quảng bá thổ cẩm Cao Bằng, cũng là giúp người dân có thêm động lực giữ gìn di sản của dân tộc".