Bắc Ninh, mười năm một chặng đường

Ðầu năm 1997, tỉnh Bắc Ninh được tái lập. Thời gian ấy công việc ngập lút đầu, nào là bố trí nhân lực, xây trụ sở làm việc... Ði đâu cũng thấy những công trình ngổn ngang xi-măng, sắt thép, nhiều cơ quan phải thuê nhà dân.  Nguồn thu ngân sách của tỉnh vốn đã ít, lại giảm hơn 30% so với những năm trước đó, vậy mà các khoản chi vẫn ngày một dài thêm. Chỉ riêng ngành giáo dục cũng ngốn gần hết số thu ngân sách địa phương, trong khi nơi nào cũng cần kinh phí hoạt động.

Trong hoàn cảnh khó khăn như vậy, Bắc Ninh đã có sự chuyển hướng mạnh về cơ cấu kinh tế. Nếu như năm 1998 tỉnh vẫn gặp khó khăn khi huy động nguồn thu, thì năm 1999 đã chặn đứng đà giảm sút, đưa tốc độ tăng trưởng lên gần 16%. Từ 2001 đến 2006, kinh tế địa phương luôn phát triển ổn định ở mức cao.

Theo Cục trưởng Thống kê tỉnh Bắc Ninh Vũ Thanh Liêm, trên địa bàn tỉnh, nguồn vốn đầu tư tăng nhanh đã góp phần mở rộng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của hàng chục công trình giao thông, cầu cống, thủy lợi, hạ tầng khu, cụm công nghiệp... Theo số liệu chưa đầy đủ, tổng giá trị tài sản cố định mua sắm mới trong 10 năm qua của tỉnh là gần 20 nghìn tỷ đồng.

Kinh tế tư nhân phát triển mạnh, thể hiện tiềm năng ở các làng nghề của một tỉnh ven đô. Nếu như năm 1997, tỉnh mới có 108 doanh nghiệp tư nhân hoạt động thu hút sáu nghìn lao động, vốn đầu tư  chỉ chiếm 1,6% GDP của tỉnh; thì đến nay đã có 1.125 doanh nghiệp hoạt động với vốn đầu tư gần hai nghìn tỷ đồng, gấp 480 lần so với năm 1997 và chiếm hơn 34% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Với lợi thế của mình, Bắc Ninh hướng mạnh vào việc phát triển các khu, cụm công nghiệp. Về hướng phát triển này, Trưởng Ban quản lý dự án các khu công nghiệp Bắc Ninh Vũ Ðức Quyết, cho biết: Ðến nay, tỷ lệ lấp đầy dự án ở các khu công nghiệp của tỉnh bình quân đạt gần 60% diện tích. Ðáng chú ý nhất là hai khu công nghiệp Tiên Sơn và Quế Võ đã kín.

Khu công nghiệp Tiên Sơn năm 2006 đầu tư 131 tỷ đồng, nâng tổng vốn đầu tư đạt gần 600 tỷ đồng. Riêng năm 2006, Bắc Ninh cấp mới gần 60 dự án, trong đó 25 dự án nước ngoài phủ kín 112 ha đất công nghiệp, điều chỉnh tăng vốn cho 35 dự án với tổng nguồn vốn đầu tư 332 triệu USD. Như vậy, trong năm năm trở lại đây,  trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có 200 dự án được cấp giấy phép hoạt động ở các khu công nghiệp (KCN) Tiên Sơn, Quế Võ, Hoàn Sơn, Yên Phong.

Tuy nhiên, nảy sinh một thực tế, số dự án đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn Bắc Ninh tăng nhanh, song số vốn thực hiện lại nhỏ hơn so với lúc đăng ký. Không ít dự án triển khai chậm, gặp vướng mắc kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, như: Công ty cổ phần thiết bị áp lực Ðông Anh, Công ty TNHH Dịch vụ quảng cáo và thương mại Thái Dương, Công ty cổ phần Ngân Sơn (KCN Tiên Sơn), Công ty Thái Sơn, Công ty Thủ công cơ giới và lắp máy (KCN Quế Võ)...

Lý giải cho điều này, ông Vũ Ðức Quyết cho rằng phần nào do kết cấu hạ tầng tại KCN chưa phát triển kịp theo yêu cầu của doanh nghiệp, còn bộc lộ một số hạn chế. Như KCN Ðại Ðồng - Hoàn Sơn, KCN liền kề Quế Võ mới chỉ có tám trong tổng số 62 dự án hoạt động bởi đơn vị chưa có cơ sở hạ tầng, khiến 140 triệu USD vốn tồn đọng chưa giải ngân. Các dịch vụ cũng chưa phát triển kịp với sự tăng trưởng của KCN.

Hiện nay, các KCN ở tỉnh Bắc Ninh đang được xây dựng theo mô hình công nghiệp xen đô thị, song hầu như chưa quan tâm khu vui chơi, giải trí cho công nhân, hệ thống cung cấp dịch vụ thiết yếu phục vụ KCN cũng chậm phát triển, ngành dịch vụ và công nghiệp phụ trợ chỉ trông chờ vào một số tư thương cung cấp. Không ít công nhân chưa có tác phong công nghiệp: đi làm muộn giờ, nghỉ tùy tiện, nhất là những công nhân hiện đang ở khu vực nông thôn.

Khoảng thời gian 10 năm đối với một tỉnh chưa phải là dài, nhưng Bắc Ninh đã có phát triển mạnh. Thị xã Bắc Ninh xưa, nay đã là một thành phố khang trang với những công trình, đường phố được xây dựng hiện đại. Nét mới ở TP Bắc Ninh là có thêm nhiều nhà văn hóa, một điều ít thấy trước đây. Mười năm, quê hương quan họ đang thay da đổi thịt, để có một diện mạo mới, tầm vóc mới.