Abramovich và cú áp phe lịch sử ở Chelsea

Kỳ 2: Tiền tỷ từ đâu ra?

Theo số liệu được báo Sunday Times công bố năm 2004 thì nữ hoàng Elizabeth II là phụ nữ giàu thứ 15 ở vương quốc Anh. Tài sản của bà được ước tính khoảng 270 triệu bảng. Người phụ nữ giàu nhất nước Anh là JK Rowling, tác giả Harry Potter, có khoảng 435 triệu bảng. Bạn hãy so sánh những con số vừa nêu với số tiền Abramovich bỏ ra cho CLB của ông tính tới thới điểm 500 ngày kể từ khi Abramovich xuất hiện: 406 triệu bảng!

Vâng, toàn bộ tài sản của Nữ hoàng Anh chỉ bằng một nửa giá trị Chelsea, và cú đầu tư mang hơi hướng "ngẫu nhiên" của Abramovich (chúng ta chưa nói đến các khoản tiền lương và thưởng cho cầu thủ) đã gần bằng tài sản của người phụ nữ giàu nhất trên quần đảo sương mù. Abramovic, ông chủ Chelsea với tài sản khoảng 7,5 tỷ bảng, chính là người giàu nhất nước Anh tính đến năm 2004. Tiền tỷ của Abramovich từ đâu ra, thậm chí bản thân Abramovich xuất hiện trong giới tai to mặt lớn như thế nào, và ông ta sử dụng tài sản kếch sù ấy với những mục đích gì? Đã có cơ man những cuộc điều tra từ đủ mọi giới, để rồi những gì mới nhất được công bố vẫn chỉ là vài phác thảo lờ mờ.

Câu chuyện sau đây, xảy ra vào năm 1999, có lẽ đủ để kết luận rằng chưa ai thật sự hiểu rõ ngọn ngành Abramovich: báo chí Nga ra giá cho một bức ảnh Abramovich là 1 triệu rúp - số tiền đủ để một gia đình bình thường sống đến trọn đời. Đấy là thời điểm mà các tòa soạn đã chán ngấy các bức phác họa Abramovich mỗi khi cần ảnh thật của ông để minh họa cho bài viết. Suốt nhiều tháng sau cú "doping" ấy, các tờ báo Nga vẫn phải dùng đi dùng lại vài tấm ảnh rất kém chất lượng. Cần nhắc lại: đấy là thời điểm chỉ bốn năm trước khi Abramovich được cả thế giới nhắc đến với tư cách ông chủ Chelsea.

Năm 1998, cái tên Roman Abramovich lần đầu tiên xuất hiện trước công chúng Nga. Khi ấy, bình luận viên kinh tế Yevgeni Kiselev nói về Abramovich trong một show truyền hình, rằng đấy là "cái ví tiền" của Tổng thống Yeltsin. Những cuộc truy lùng thân phận Abramovich xuất phát từ đó.

Ban đầu, ai cũng tưởng rằng Roman Abramovich - con trai một cặp vợ chồng gốc Do Thái - sinh ra dưới một ngôi sao xấu. Mẹ mất lúc Roman chưa đầy 1 tuổi. Đến lúc lên ba, Roman lại mất bố. Tiếp theo là cả một quãng đời cơ cực nương tựa vào những người chú. Roman học không giỏi, không có thành tích nổi bật khi vào quân đội. Nhưng từ bé, Abramovich đã có những đặc điểm để vượt qua hoàn cảnh khó khăn, đấy cũng là những đặc điểm nổi bật của ông chủ Abramovich hiện nay: nụ cười không bao giờ tắt trên khuôn mặt dễ mến, thái độ thiện chí và thân thiện toát ra từ khổ người không thể gọi là to cao, và quan trọng nhất là khả năng nhìn xa trông rộng. Abramovich có thể tính trước đối thủ cạnh tranh đến 10 bước. Và cho dù vài bước đầu tiên, thậm chí cả chín bước đầu đều sai, thì bước thứ 10 vẫn luôn luôn đúng. Nhờ khả năng ấy, Abramovich phán đoán chính xác vài thay đổi cơ bản về kinh tế, xã hội khi Liên Xô tan rã. Thấy trước xu hướng tư hữu hóa các doanh nghiệp nhỏ, Abramovich chấm dứt cuộc sống "chợ trời", mở công ty kinh doanh búp bê và kiếm khoảng 3-4.000 rúp mỗi tháng (gấp 20 lần thu nhập của một công nhân) khi vừa qua tuổi đôi mươi. Đấy cũng là bước ngoặt đầu tiên của sự đổi đời, được đánh dấu bằng chiếc xe hơi Lada đầu tiên mà Abramovich mua được.

Có vốn, Abramovich buôn xăng dầu. Mặt hàng này tràn ngập ở Nga sau khi Liên Xô tan rã, và cũng dễ bán ở các nước Tây Âu, với giá cả chênh nhau một trời một vực. Theo phó chủ bút Chrystia Freeland, đại diện tờ Financial Times ở Moskva đầu những năm 90, thì "điều quan trọng mà Yeltsin không tính đến trong những năm ấy, là chính quyền Nga đáng lẽ phải kiểm soát giấy phép xuất khẩu, thay vì kiểm soát ngành kinh doanh dầu mỏ". Trong những năm ấy, cầm được giấy phép xuất khẩu dầu trong tay nghĩa là sở hữu máy in tiền. Dĩ nhiên, không ai tìm được bằng chứng là Abramovich từng đưa hối lộ để xuất khẩu dầu mỏ. Nhưng sự thân thiết giữa Abramovich với Mikhail Vanin, người đứng đầu hải quan Nga, thì ai cũng biết.

Người ta hiện cũng đã biết rất rõ rằng chiếc Lada đầu đời của Abramovich đã được thay thế bằng ba du thuyền sang trọng và hàng loạt phi cơ, trực thăng, chỉ trong hơn 15 năm. Tiền tỷ của Abramovich được tính bằng cổ phần ở hãng dầu mỏ Sibneft cùng hàng chục hãng dược, nhôm, thực phẩm, xe hơi... Không cần làm gì mà chỉ cần ngồi rung đùi chờ lãi mẹ đẻ lãi con là ông ta cũng đủ vinh hoa phú quý, đủ tiền trang điểm cho CLB Chelsea suốt đời.

Nhưng bằng cách nào Abramovich trở thành cổ đông lớn nhất của hãng Sibneft trị giá 15 tỷ bảng? Nhờ mối thâm giao với Boris Yeltsin? Không hẳn vậy.

(Còn tiếp)