55 năm xây dựng và phát triển

Trường là chiếc nôi đầu tiên đào tạo cán bộ khoa học, kỹ thuật và cán bộ quản lý nông nghiệp có trình độ đại học và trên đại học; là trung tâm nghiên cứu khoa học và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và công nghệ phục vụ sản xuất NN và phát triển NT, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và hội nhập quốc tế của đất nước.

Trường đại học Nông - Lâm, tiền thân của Trường ÐHNNHN ngày nay, được thành lập theo Nghị định số 53/NL-NÐ, ngày 12-10-1956, của Bộ Nông lâm nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hơn nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, để đáp ứng các nhiệm vụ chính trị trong từng giai đoạn lịch sử của đất nước, nhà trường đã nhiều lần mang các tên gọi khác nhau: Trường đại học Nông lâm, Học viện Nông lâm, Trường đại học Nông nghiệp, Trường đại học Nông nghiệp I; có thời gian trường có tên Trường đại học Nông nghiệp I mang tên Hô-xê-mác-ty, vị lãnh tụ, người anh hùng của cách mạng Cu-ba.  Trên con đường không ngừng phát triển 55 năm qua, Trường ÐHNNHN luôn là một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, một trung tâm nghiên cứu tiên tiến về khoa học-kỹ thuật, về kinh tế và chính sách nông nghiệp, nông thôn của cả nước. Nhiều công trình khoa học, nhiều quy trình công nghệ, nhiều tiến bộ kỹ thuật, nhiều cải tiến quản lý do các thế hệ thầy và trò nhà trường sáng tạo ra đã có những đóng góp xuất sắc, bằng cả lý luận và thực tiễn, cho sự nghiệp phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững và nông thôn Việt Nam văn minh, giàu đẹp.

Dưới ánh sáng của các nghị quyết (NQ) T.Ư 2 (khóa VIII) về giáo dục và đào tạo, NQ14 của Chính phủ về đổi mới giáo dục đại học (GDÐH), nhất là Nghị quyết Ðại hội lần thứ XI của Ðảng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nhằm đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam, trong những năm gần đây, Trường ÐHNNHN đã thực hiện đổi mới mạnh mẽ công tác quản lý hành chính, đào tạo, nghiên cứu khoa học (NCKH) và chuyển giao CN, đáp ứng kịp thời tinh thần của NQ T.Ư7 (khóa X) về nông nghiệp, nông thôn, nông dân và xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HÐH đất nước. Trên tinh thần thực học, thực nghiệp và lấy người học làm trung tâm, nhà trường đã xây dựng Chiến lược phát triển trường, Quy hoạch phát triển tổng thể, Quy hoạch phát triển chi tiết trường đến năm 2020 với mục tiêu xây dựng trường thành trường ÐH nghiên cứu đa ngành tiêu biểu trong hệ thống các trường ÐH của đất nước, tiên tiến trong khu vực, đủ sức giải quyết những vấn đề mang tầm quốc gia và thời đại, chủ động tham gia sâu rộng vào quá trình hội nhập quốc tế, có những đóng góp thiết thực - bằng cả lý luận và thực tiễn - phục vụ đắc lực sự nghiệp CNH, HÐH nông nghiệp, nông thôn.

Ðể thực hiện mục tiêu nêu trên, nhà trường đặc biệt coi trọng công tác xây dựng đội ngũ. Gần 1.300 CBVC hiện đang giảng dạy, NCKH và phục vụ tại 13 khoa, 14 phòng, ban, 14 viện, trung tâm nghiên cứu, công ty; trong đó có hơn 700 cán bộ giảng dạy (CBGD), gần 300 nghiên cứu viên, 75 giáo sư, phó giáo sư, hơn 25% số CBGD có học vị tiến sĩ, hơn 40% số CBGD có học vị thạc sĩ, hầu hết số tiến sĩ và thạc sĩ này được đào tạo từ các nước có nền giáo dục và khoa học tiên tiến. Công tác xây dựng đội ngũ, kiện toàn bộ máy và đổi mới cơ chế quản lý đạt nhiều bước tiến quan trọng: giảm số lượng cán bộ phục vụ gián tiếp từ 50% xuống còn 40%, và sẽ tiếp tục giảm xuống còn 30%; xây dựng đội ngũ CBVC chuyên nghiệp, thực hiện đổi mới quản lý hành chính theo hướng tinh giản, gọn nhẹ, chuyên nghiệp, lấy hiệu quả là thước đo, lấy sinh viên (SV) là đối tượng phục vụ, SV là chủ thể của nhà trường. Trên cơ sở chuẩn hóa chương trình đào tạo, chuẩn hóa đầu ra của sinh viên đáp ứng nhu cầu xã hội, nhà trường tiến hành thực hiện chuẩn hóa đội ngũ, khuyến khích cán bộ giảng dạy áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, ưu tiên đào tạo CBGD trẻ, hằng năm tuyển mới gần 100 CBGD mới và đồng thời cũng gửi hàng trăm CBGD trẻ đi đào tạo sau đại học (SÐH) đi học tập, nghiên cứu, bồi dưỡng ngắn hạn ở nước ngoài.   

Ðáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, quy mô đào tạo của nhà trường, nhất là đào tạo SÐH, tăng mạnh trong những năm gần đây, nhà trường đã mở nhiều ngành nghề đào tạo mới, hiện trường có 46 chuyên ngành đào tạo đại học, 16 chuyên ngành cao học và 20 chuyên ngành tiến sĩ; thực hiện đa dạng hóa các loại hình đào tạo. Cùng với việc đào tạo cán bộ KHKT và quản lý trình độ cao, nhà trường còn coi trọng đào tạo cán bộ công chức cấp cơ sở, đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới. Nhà trường đã đi đầu trong việc đổi mới phương pháp đào tạo, nội dung đào tạo, xây dựng chuẩn chương trình, chuẩn đầu ra cho sinh viên tốt nghiệp, mở ra nhiều chương trình đào tạo liên kết trình độ ÐH và SÐH với các trường ÐH, viện nghiên cứu danh tiếng của Hoa Kỳ, Hà Lan, Bỉ, Thái-lan... như UC Davis, ÐH Wisconsin-Madison, ÐH Waginigen, ÐH Liege, học viện kỹ thuật châu Á (AIT)... Hiện nay nhà trường tuyển mới hằng năm hơn 6.000 sinh viên hệ chính quy, giảm dần quy mô tuyển sinh các hệ không chính quy, 1.250 học viên cao học và 60-70 NCS; quy mô sinh viên hằng năm hiện nay của trường ở tất cả các hệ đào tạo lên tới hơn 23.000 người. Quy mô mở rộng, nhưng chất lượng đào tạo luôn được củng cố và nâng cao; vì vậy, vị thế và uy tín của nhà trường trong xã hội ngày càng được tăng cường, ngày càng nhiều thí sinh đăng ký dự thi vào trường.

Khắc phục khó khăn, dám nghĩ, dám làm, năng động, sáng tạo, luôn bám sát thực tiễn là phương châm hoạt động của các nhà khoa học trong NCKH. Vì vậy, công tác NCKH và sáng tạo công nghệ, chuyển giao TBKT phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn của Nhà trường đạt nhiều thành tựu nổi bật. NCKH là nhiệm vụ chính trị của tất cả CBGD, 100% số GV cơ hữu đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức định mức NCKH được giao. Trong những năm gần đây, các nhà KH của trường thực hiện hơn 70 đề tài, chương trình cấp nhà nước, hơn 1.400 đề tài, chương trình cấp bộ, cấp tỉnh và cấp cơ sở, hàng trăm đề tài, dự án hợp tác quốc tế. Các nhà khoa học của trường đi đầu trong việc ứng dụng công nghệ sinh học trong lai tạo các giống cây trồng ưu thế lai, làm chủ công nghệ vi nhân giống, đồng tác giả công trình lợn lai năng suất và chất lượng cao; các giống lúa lai 2 dòng đầu tiên mang thương hiệu VL và TH (VL20, VL50, TH3-3, TH3-4, v.v.), các giống cà chua lai đầu tiên mang thương hiệu HT (HT7, HT21, HT46, v.v.) của Việt Nam đều do các nhà khoa học của nhà trường tạo ra; trong đó có nhiều công trình có giá trị thương mại hóa cao đã được áp dụng rộng rãi vào sản xuất ở nhiều địa phương như các giống lúa lai 2 dòng, giống lúa thuần chất lượng cao, giống cà chua lai chất lượng cao thích ứng khí hậu nhiệt đới... Cùng với các giống cây, con mới là các tiến bộ kỹ thuật về canh tác tiết kiệm chi phí, thử nghiệm thành công sản xuất cà chua xuân hè, nhân nhanh khoai tây giống sạch bệnh, phát triển công nghệ khí canh, sản xuất các enzyme, xử lý và chế biến rác thải hữu cơ, chế tạo một số vắc-xin chịu nhiệt, vắc-xin dịch tả vịt, xác định các loại vi-rút gây bệnh nguy hiểm cho lúa (như bệnh lùn sọc đen, bệnh vàng lụi...) bằng công nghệ phân tích phân tử và giải trình tự gien, giải trình tự gien vi-rút gây bệnh tai xanh và chế tạo KIT chẩn đoán bệnh tai xanh trên lợn, chế tạo gần 40 mẫu máy nông nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng GIS và viễn thám trong quy hoạch sử dụng đất, trong quản lý tài nguyên và dự báo, phòng, chống thiên tai, nghiên cứu về bảo quản và chế biến nông sản, về ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và quản lý, về phân tích ngành hàng, phân tích chính sách, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chuyển dịch cơ cấu lao động, liên kết cùng với địa phương xây dựng hàng loạt mô hình sản xuất hợp lý và mô hình hợp tác, liên kết mới, hiệu quả trên các vùng sinh thái điển hình trong quá trình xây dựng nông thôn mới, v.v. Số lượng các bài báo của các nhà khoa học Trường ÐHNNHN xuất hiện ngày càng nhiều trên các tạp chí khoa học quốc tế có uy tín.  Công tác nghiên cứu khoa học trong sinh viên đạt thành tích xuất sắc, nhiều công trình đã giành được giải thưởng VIFOTEC, đã nhận được bằng khen của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Bộ NN và PTNT, Bộ KHCN và các tỉnh, thành phố. Kinh phí NCKH luôn cao hơn 25% tổng nguồn thu của nhà trường. Cùng với việc ra đời của NXB Ðại học Nông nghiệp, tạp chí Khoa học và Phát triển có chỉ số ISSN được xuất bản bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh được cộng đồng khoa học trong nước đánh giá cao, là một trong các tạp chí được HÐ Chức danh GS Nhà nước cho điểm tối đa; hiện nay bản tiếng Anh của Tạp chí đã có một số nhà khoa học ngoài nước gửi đăng bài trên tạp chí này.

Hợp tác quốc tế phát triển trên tầm cao mới trong nhiều lĩnh vực đào tạo, NCKH, trao đổi thông tin,... đã góp phần quan trọng nâng dần vị thế của trường trong quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng hơn vào cộng đồng các trường đại học trên thế giới. Trường đang có quan hệ hợp tác với 58 trường đại học, viện nghiên cứu có uy tín chuyên môn cao của nước ngoài, và với nhiều tổ chức quốc tế. Các dự án hợp tác quốc tế mang lại hiệu quả to lớn và thiết thực: nhiều phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế do JICA, WB, Bỉ và Ô-xtrây-li-a tài trợ. Năm năm gần đây đã có gần 2.000 lượt CBGD được cử đi đào tạo và bồi dưỡng ở nước ngoài, trong đó có 159 người đi đào tạo thạc sĩ và 137 CBGD khác được cử đi đào tạo tiến sĩ; đồng thời, nhà trường cũng tiếp nhận gần 100 thực tập sinh đến từ Mỹ, Ô-xtrây-li-a, Ðức, Ðan Mạch, Bỉ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Séc và nhiều nước khác; nhà trường còn đào tạo cho các nước bạn Lào và Cam-pu-chia hơn 400 kỹ sư và thạc sĩ, tiến sĩ các ngành kỹ thuật và quản lý kinh tế; và hiện đang nhận đào tạo kỹ sư cho Mô-dăm-bích.

Về tăng cường cơ sở vật chất, chỉ tính riêng mười năm qua nhà trường đã xây dựng mới hơn 60.000 m2 nhà làm việc, giảng đường, nhà ở sinh viên, cơ sở nghiên cứu, thí nghiệm và thực hành, trong đó có nhiều phòng thí nghiệm hiện đại, tương đương với các phòng thí nghiệm của các nước tiên tiến trong khu vực. Nhiều công trình mới như Quảng trường Bùi Huy Ðáp, Thư viện Lương Ðịnh Của, Giảng đường Nguyễn Ðăng, Nhà thi đấu đa năng, Nhà khách công vụ, KTX sinh viên C2, C3, KTX cho SV nước ngoài và nhiều công trình cơ sở hạ tầng khác đã và đang được đầu tư hoàn thiện đã làm cho cảnh quan nhà trường thêm khang trang, góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng đào tạo, NCKH, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho SV và CBVC.

55 năm qua, nhà trường đã đào tạo cho đất nước gần 70 nghìn kỹ sư và cử nhân, gần 3.500 thạc sĩ, hơn 350 tiến sĩ; đội ngũ cán bộ do trường đào tạo chiếm hơn 65% số cán bộ KHKT và quản lý ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn của cả nước, họ vừa có phẩm chất chính trị vững vàng, vừa có trình độ chuyên môn cao, đã và đang là lực lượng nòng cốt, chủ đạo trên mặt trận KHKT và quản lý kinh tế nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới ở khắp mọi miền Tổ quốc. Trong số đó, nhiều người đã trở thành các nhà khoa học có uy tín cao, nhiều nhà giáo mẫu mực, nhiều doanh nhân tiêu biểu, nhiều cán bộ lãnh đạo và quản lý tài giỏi,  từ cơ sở sản xuất đến lãnh đạo các địa phương, lãnh đạo một số bộ, ngành trung ương. Ðáng chú ý, tám cựu cán bộ, sinh viên của trường được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, hai cựu SV là Anh hùng LLVTND, hai cô giáo được nhận giải thưởng Cô-va-lép-xcai-a, hơn 80 nhà giáo được vinh danh là Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú, gần 200 nhà giáo được nhận chức danh GS, PGS, gần 100 nhà giáo và SV được nhận giải thưởng VIFOTEC, được trao bằng lao động sáng tạo; ba công trình và cụm công trình được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, nhiều công trình và cụm công trình khoa học được trao giải thưởng Nhà nước, hàng trăm tiến bộ kỹ thuật, giống mới, biện pháp canh tác mới, biện pháp quản lý mới... được công nhận và áp dụng rộng rãi vào sản xuất, đóng góp tích cực cho sự phát triển nông nghiệp và nông thôn. Trong thời kỳ đổi mới, nhà trường đã có những đóng góp xuất sắc cho sự phát triển của sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và xây dựng đội ngũ trí thức Việt Nam.

Với những cống hiến to lớn ấy, nhà trường đã vinh dự được nhận nhiều phần thưởng cao quý của Ðảng và Nhà nước: Huân chương Lao động hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; Huân chương Ðộc lập hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; Huân chương Hồ Chí Minh, danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và nhiều Huân chương, Huy chương, Bằng khen của Chính phủ, của các bộ, ngành, các địa phương và của các nước bạn Lào, Cam-pu-chia. Ðồng thời, trường nhiều lần vinh dự đón các đồng chí lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội về thăm như các đồng chí: Lê Duẩn, Phạm Văn Ðồng, Võ Nguyên Giáp, Ðỗ Mười, Nông Ðức Mạnh, Nguyễn Thị Bình, Trương Tấn Sang,... Ðặc biệt, trường được đón Bác Hồ về thăm vào ngày 24-5-1959. Trong lần về thăm ấy, Người đã ghi vào Sổ vàng truyền thống của nhà trường dòng chữ "đoàn kết chặt chẽ, cố gắng không ngừng để tiến bộ mãi".  Lời dạy ấy của Bác đã trở thành di sản thiêng liêng và quý báu của các thế hệ CBVC và SV Trường ÐHNNHN trong suốt quá trình phát triển.                                                           

Thế hệ ngày nay đang kế thừa xuất sắc truyền thống vẻ vang, tiếp tục đoàn kết để đổi mới và đổi mới hơn nữa, sáng tạo và sáng tạo hơn nữa, nỗ lực và nỗ lực hơn nữa, luôn "cố gắng không ngừng" trong các hoạt động của nhà trường, để nhà trường "tiến bộ mãi", để xây dựng môi trường giáo dục trung thực, lành mạnh và hiện đại, môi trường NCKH trung thực, tự do và sáng tạo. Ðáp ứng nguyện vọng chính đáng của người học, nhu cầu của xã hội và yêu cầu cấp thiết phát triển nhà trường; góp phần cùng toàn Ðảng, toàn dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Ðại hội Ðảng toàn quốc lần thứ XI về Ðổi mới căn bản và toàn diện GD Việt Nam, về phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về Nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Nghị quyết Hội nghị T.Ư 7 (khóa X) về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HÐH đất nước, luôn xứng đáng là trường đại học trọng điểm quốc gia, trường đại học Anh hùng.

PGS, TS, NGƯT TRẦN ÐỨC VIÊN

Hiệu trưởng Trường đại học Nông nghiệp Hà Nội