Anh Hà Đức Minh, người dân tộc Mường, chủ homestay ở bản Cỏi niềm nở: Năm 2008, cả xã mới có homestay Xuân Lâm. Sau này, nhờ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ có Đề án phát triển du lịch cộng đồng Vườn Quốc gia Xuân Sơn, một số hộ được đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm làm du lịch cộng đồng ở Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái… cho nên đến nay xã đã có mười mấy homestay. Phần lớn các homestay níu chân du khách bởi sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp mộc mạc, truyền thống của nhà sàn dân tộc Mường thiết kế từ tre, gỗ, lá cọ, bương và nét kiến trúc hiện đại. Đặc biệt hơn cả là sự nồng hậu, mến khách của những nông dân làm du lịch, họ đều có thể phục vụ ăn uống, biểu diễn các điệu múa, dẫn khách tham quan rừng...
Anh Hà Đức Minh không giấu được niềm tự hào về ý thức giữ rừng của hơn 300 hộ đồng bào Mường, Dao ở Xuân Sơn; đồng thời biết ơn những cánh rừng tươi xanh, đang giúp cho người dân quê anh có thêm sinh kế mới. "Do nằm gọn trong Vườn Quốc gia Xuân Sơn, việc phát triển du lịch cộng đồng phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt. Các hộ kinh doanh du lịch đều phải tuân thủ xây dựng không phá vỡ cảnh quan thiên nhiên, trồng thêm cây chứ không được chặt hạ, bởi giờ ai cũng hiểu rằng giữ được rừng rồi thì sợ gì không có củi đun", anh Minh nói.
Mấy năm nay, mặc dù bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhưng Vườn Quốc gia Xuân Sơn vẫn đón hơn 25.000 lượt khách/năm tới tham quan, khách lưu trú khoảng 10%. Để du khách không chỉ đến một lần, các cơ quan chức năng huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ hướng dẫn bà con trồng cây, con đặc sản bản địa như măng đắng, măng vầu, măng nứa, rau sắng, rau dớn, rêu đá, làm thuốc nam và nuôi lợn lửng, gà đồi, nhất là phát triển chăn nuôi gà nhiều cựa phục vụ khách. Đặc biệt, cây chè Shan tuyết cổ thụ Vườn Quốc gia Xuân Sơn hứa hẹn sẽ là sản phẩm đặc trưng của địa phương, tiến tới xây dựng chỉ dẫn địa lý cũng như đề nghị trở thành cây di sản, gắn với du lịch sinh thái.
Sức lôi cuốn nơi đây còn là những giá trị văn hóa độc đáo của đồng bào Dao và Mường đang sống tại bốn bản Dù, Lạng, Lấp và Cỏi được lưu giữ đến ngày nay, như những điệu múa, lời ca, tục cạy cửa tìm vợ, lễ lập tĩnh, Tết nhảy, lễ cưới… của người Dao hay lễ hội mừng lúa mới của người Mường, những nghề truyền thống như in vải hoa trên sáp, đan óp...để ai đã đến một lần sẽ còn lưu luyến mãi.
