Vừa ăn cắp, vừa la làng

Ngày 2-5-2005, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Toàn Tiến ở Đức, trực thuộc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Hoa Tiến ở TP Hồ Chí Minh đột nhiên nhận được bản án của Tòa án vùng Leipzig. Theo phán quyết, căn cứ vào mức độ và thời gian vi phạm, Công ty Toàn Tiến phải bồi thường cho nguyên đơn là Công ty Xuất nhập khẩu "T-T-H" ở Đức số tiền 250.000 Euro, hoặc chịu sự bắt giam trong thời gian sáu tháng; cho đến sáu tháng sau, nếu còn tiếp tục vi phạm thì thời gian bắt giam là hai năm.

Nhận được "hung tin ", bà Tô Thị Hoa, Giám đốc Công ty Hoa Tiến lập tức phải sang Đức hầu kiện. Để hậu thuẫn, bà Hoa đã thuê nhiều luật sư ở Đức và một văn phòng luật sư ở TP Hồ Chí Minh đứng ra bảo vệ quyền lợi cho doanh nghiệp (DN) mình. Những ngày này, tuy tình hình sản xuất của Hoa Tiến vẫn bình thường, nhưng những người trong Ban lãnh đạo Công ty lại phập phồng lo sợ, bởi không biết điều gì sẽ xảy ra vào phiên toà tới. Ông Lê Văn Lệ, trợ lý của bà Hoa bức xúc: "Chúng tôi chẳng thể ngờ rằng một đối tác làm ăn lâu năm của mình lại giở trò như vậy".

Ông Lệ kể, vào những năm 2000 - 2003, Hoa Tiến chuyên sản xuất quần áo thời trang xuất khẩu sang Đức cho một đối tác là bà Nguyễn Thị Yến. Sau một thời gian hợp tác, do phát sinh mâu thuẫn, nên hai bên cắt đứt quan hệ làm ăn. Để giữ thị trường này, tháng 6-2003, Hoa Tiến đã thành lập Công ty Toàn Tiến. Ở Việt Nam, Hoa Tiến sản xuất, gia công quần áo thời trang rồi xuất hàng sang cho Toàn Tiến kinh doanh. Trong khoảng thời gian này, Toàn Tiến cũng đã thay đổi thương hiệu từ "New Model " sang "TT New Fashion".

Phát hiện thương hiệu "TT New Fashion" của Toàn Tiến phất lên nhanh chóng, nhưng chưa đăng ký bảo hộ tại Đức, bà Yến tiến hành làm thủ tục đăng ký trước và ngày 3-3-2005 đã được cơ quan chuyên ngành ở Đức cấp bảo hộ độc quyền. Ngoài ra, bà Yến cũng thành lập Công ty Xuất nhập khẩu "T-T-H", chuyên kinh doanh mặt hàng dệt và vật phẩm ở Đức. Sau khi được công nhận độc quyền nhãn hiệu, bà Yến đã chuyển nhượng văn bằng nhãn hiệu "TT New Fashion" cho một người cùng Công ty là ông Nguyễn Anh Tuấn. Ngày 26-4-2005, ông Tuấn đã có đơn khởi kiện Toàn Tiến lên Tòa án vùng Leipzig như đã đề cập ở trên.

Tòa án vùng Leipzig đưa ra phán quyết dựa trên cam đoan của nguyên đơn rằng, "họ đã có đăng ký giấy phép kinh doanh trên lãnh thổ Đức, tên mẫu mã và nhãn hiệu "TT - New Fashion" được đăng ký theo số: 30435682, văn bản trên được công chứng ngày 3-3-2005". Vẫn theo Tòa án này, hình thức vi phạm được tìm thấy là mẫu vải ở phần cổ áo mang nhãn hiệu "TT New Fashion" giống y về màu sắc và kích cỡ với nhãn hiệu của nguyên đơn. Thêm vào đó, nhiều mẫu tự kế tiếp có nét vẻ và phong chữ cũng như cách thể hiện hình quả đất giống y kiểu mẫu độc quyền của "T-T-H". Vì thế, Toà án đã yêu cầu tiêu hủy hàng hóa của Toàn Tiến để bảo vệ cho người bị xâm phạm là Công ty "T-T-H". Đồng thời, bị đơn phải giao lại tất cả hàng hóa mang nhãn hiệu vi phạm đang sở hữu để tránh sự việc thừa phát lại.

Trước "tai họa" này, Hòa Tiến đã có đơn khẳng định với Tòa án vùng Leipzig rằng, Toàn Tiến thường xuyên nhập hàng hóa từ Việt Nam sang bán từ năm 2003 đến nay, trong đó có mặt hàng dệt may. Cụ thể, các sản phẩm áo quần được Hoa Tiến bán cho Toàn Tiến từ năm 2003 đến 2005 đều gắn nhãn hiệu "TT New Fashion". Như vậy, Toàn Tiến đã tiêu thụ sản phẩm quần áo có gắn nhãn hiệu "TT New Fashion" trên thị trường Đức từ năm 2003, tức trước ngày bà Yến đăng ký tại cơ quan đăng ký nhãn hiệu của Đức. Để chứng minh, bà Hoa đã cung cấp nhiều đơn đặt hàng gia công, cũng như các hợp đồng liên quan cho các cơ quan bảo vệ pháp luật ở Đức.

Ông Lệ cho biết, với các bằng chứng trên, chứng tỏ Toàn Tiến không phải là người có chủ đích lấy nhãn hiệu "TT New Fashion" của bà Yến. Ngược lại, việc lấy nhãn hiệu "TT New Fashion" để đi đăng ký, chứng tỏ bà Yến là người không trung thực. "Sở dĩ, Công ty sử dụng nhãn hiệu "TT New Fashion" từ năm 2003 tại Đức nhưng không nộp đăng ký nhãn hiệu là vì theo quan điểm của Toàn Tiến, "TT New Fashion" hoàn toàn mang tính mô tả sản phẩm nếu chúng được gắn lên quần áo. Điều đó chứng tỏ bản thân "TT New Fashion" không có khả năng phân biệt và như vậy không thoả mãn chức năng của một nhãn hiệu hàng hoá. Chính vì vậy, việc cấp bằng độc quyền cho "TT New Fashion" không thoả mãn các điều kiện cần thiết của một nhãn hiệu", ông Lệ nói.

Đến thời điểm này, chuyện "ai thắng ai thua" vẫn chưa thể kết luận, vì còn phải đợi kết quả xét xử của phiên toà sắp tới. Tuy nhiên, theo phía luật sư của Đức, Toàn Tiến sẽ thắng, nếu chứng minh được nguồn gốc, thương hiệu "TT New Fashion" có mặt trên thị trường Đức trước thời điểm bà Yến đăng ký bảo hộ.

Thời gian qua, tình trạng nhiều DN bị đánh cắp thương hiệu và nhãn hiệu hàng hoá diễn ra rất phổ biến, mà vụ của Công ty Toàn Tiến là một điển hình. Nguyên nhân thường do các DN chủ quan, không đi đăng ký sở hữu nhãn hiệu hàng hoá với các cơ quan thẩm quyền. Đây là kẽ hở để cho một số thành phần làm ăn bất chính không những đánh cắp thương hiệu, nhãn hiệu một cách trắng trợn, mà còn tìm cách "quật" ngược lại những DN làm ăn chân chính. Đã có nhiều DN lao đao, khốn đốn khi bị lâm cảnh kiện tụng.

Có thể nói, vụ Công ty Toàn Tiến bị kiện là một bài học cho các DN, nhất là các DN làm ăn với nước ngoài, nhưng không biết lấy hành lang pháp lý để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng cho mình.