Tròn 3 năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng nổ ngày 7/10/2023, cục diện an ninh ở Dải Gaza vẫn chìm trong cảnh rối ren, với các cuộc không kích diễn ra thường xuyên.

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Lệnh ngừng bắn bất ngờ giữa Iran và Israel không đồng nghĩa Trung Đông đã thoát khỏi nguy cơ chiến tranh. Phía sau những tuyên bố hòa dịu là cuộc mặc cả phức tạp giữa Washington và Tehran, trong đó 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran đang trở thành chìa khóa quyết định liệu hòa bình có thể được duy trì hay không.

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ngày 25/3, ông Vương Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, đã có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Badr Abdelatty theo đề nghị của phía Ai Cập.

Hơn 80 quốc gia và tổ chức thành viên Liên Hợp Quốc lên án Israel bắt đầu đăng ký đất đai tại Bờ Tây, coi đây là hành động đơn phương vi phạm luật quốc tế.

Phiên thảo luận mở của Hội đồng Bảo an về tình hình Trung Đông và Palestine vừa diễn ra tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, dưới sự chủ trì của Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Nga - nước Chủ tịch luân phiên tháng 10/2025.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/10 cảnh báo lực lượng Hamas sẽ “bị xóa sổ” nếu phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza. Tại cuộc họp báo tại nhà trắng, ông cho biết Mỹ đang thành công trong việc thúc đẩy hòa bình Trung Đông, và “sẽ không khoan nhượng trước bất kỳ hành động bạo lực nào”.

Sau thỏa thuận ngừng bắn được xem là bước ngoặt tại Gaza, căng thẳng lại leo thang khi Israel yêu cầu Hamas bàn giao toàn bộ thi thể các con tin thiệt mạng trước cuối ngày 14/10. Diễn biến này đang đặt dấu hỏi về khả năng duy trì lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai bên.

Chuyến thăm ngắn ngủi của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Israel và Ai Cập được xem là bước đi chiến lược nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình tại Gaza. Dù còn nhiều hoài nghi, những động thái ngoại giao tích cực được kỳ vọng trong việc định hình trật tự ổn định lâu dài ở Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/10 tuyên bố cuộc xung đột ở Gaza đã kết thúc, khi phát biểu với phóng viên khi lên đường thực hiện chuyến công du Israel và Ai Cập nhằm tiếp tục thúc đẩy hòa bình ở Trung Đông. 

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, tối 11/10, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump-Jared Kushner và vợ là Ivanka Trump, đã được đón chào bằng những tràng pháo tay tại Quảng trường Con tin ở Tel Aviv khi họ bước vào thư viện công cộng Beit Ariella để gặp gỡ các gia đình có người bị bắt làm con tin.

Chính phủ Israel đêm 9/10 (theo giờ địa phương) đã chính thức phê chuẩn thỏa thuận ngừng bắn với phong trào Hồi giáo Hamas, mở ra giai đoạn đầu tiên của kế hoạch hòa bình do Mỹ làm trung gian, chấm dứt hơn hai năm giao tranh tại Dải Gaza.

Sau nhiều tháng giao tranh căng thẳng, một tia hy vọng cho hòa bình Trung Đông đã xuất hiện khi Israel và phong trào Hamas chính thức đạt được thỏa thuận ngừng bắn với sự trung gian của Mỹ và Qatar.

Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Hamas và Israel do Ai Cập và Qatar làm trung gian đang diễn ra tại thành phố Sharm El-Sheikh, trong bối cảnh Phong trào Hồi giáo Hamas tuyên bố sẵn sàng ký thỏa thuận ngừng bắn và trao trả toàn bộ con tin Israel nếu nhận được cam kết chấm dứt vĩnh viễn xung đột ở Dải Gaza.

Trong khi các vòng hòa đàm tại Ai Cập đang tiếp diễn, Hamas đã nêu rõ điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận trao đổi con tin nào với Israel. Diễn biến này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến trình hòa bình được Mỹ hậu thuẫn.

Cuộc đàm phán gián tiếp đầu tiên giữa Israel và Hamas tại Ai Cập đánh dấu bước khởi đầu cho nỗ lực chấm dứt xung đột kéo dài hai năm ở Dải Gaza, theo sáng kiến hòa bình do Mỹ thúc đẩy.

Ngày 5/10, phong trào Hồi giáo Hamas tuyên bố mong muốn nhanh chóng khởi động tiến trình trao đổi con tin với Israel, trong bối cảnh hai bên đã cử phái đoàn đến Ai Cập để đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hai năm qua ở Dải Gaza khiến hơn 67.000 người thiệt mạng.

Ngày 3/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Israel lập tức ngừng không kích Dải Gaza, ông đồng thời cho biết Hamas đồng ý thả con tin và chấp nhận một số điều khoản trong kế hoạch hòa bình do Washington đưa ra.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/9 đã công bố kế hoạch hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài tại Dải Gaza, ngay trước buổi họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Washington.

Ngày 25/9, tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ không chấp thuận bất kỳ kế hoạch nào nhằm sáp nhập Bờ Tây của Israel. Cùng ngày, Tổng thống Palestine cũng có tuyên bố bác bỏ vai trò tương lai của lực lượng Hamas.

Nhiều nước phương Tây, trong đó có Anh và Pháp, vừa đưa ra quyết định lịch sử về việc công nhận Nhà nước Palestine. Dù được đánh giá là bước đi mang ý nghĩa biểu tượng, song việc hàng loạt quốc gia công nhận Nhà nước Palestine đã tiếp thêm sức mạnh cho tiến trình tìm kiếm hòa bình, ổn định tại Trung Đông.

Palestine thúc giục cộng đồng quốc tế nhanh chóng thông qua Tuyên bố New York về giải pháp hai nhà nước, coi đây là chìa khóa mở ra lối thoát cho tiến trình hòa bình Trung Đông.

Tiến trình hòa bình Trung Đông có thể bước vào giai đoạn mới khi nhiều quốc gia chuẩn bị công nhận nhà nước Palestine, trong bối cảnh hội nghị quan trọng về giải pháp hai nhà nước sắp diễn ra tại Liên hợp quốc.

Ngày 18/9, một nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ thuộc đảng Dân chủ trình lên Thượng viện một nghị quyết mang tính đột phá, kêu gọi Chính phủ Mỹ chính thức công nhận Nhà nước Palestine. Đây là lần đầu trong lịch sử một nghị quyết với nội dung như vậy được đưa ra tại Thượng viện Mỹ.

Đại hội đồng LHQ đã thông qua nghị quyết thúc đẩy giải quyết vấn đề Palestine và thực hiện “giải pháp hai nhà nước”, được coi là giải pháp khả thi nhất bảo đảm hòa bình Trung Đông.

Chiều 12/9 (rạng sáng 13/9 giờ Hà Nội), Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 80 đã thông qua Tuyên bố New York về Giải quyết hòa bình vấn đề Palestine và Thực hiện giải pháp Hai nhà nước.

Tại phiên thảo luận của Hội đồng Bảo an, đại diện các nước đã bày tỏ quan ngại sâu sắc và lên án mạnh mẽ hành động quân sự của Israel.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ lo ngại về kế hoạch tái định cư E1 mà Israel vừa phê duyệt tại khu Bờ Tây, bởi quyết định này đe dọa nghiêm trọng triển vọng giải pháp hai nhà nước cho Israel và Palestine. 

Nhiều quốc gia Arab đã đồng loạt lên tiếng về phát biểu của Thủ tướng Israel khẳng định ông hoàn toàn ủng hộ tầm nhìn “Đại Israel” và coi việc bảo đảm sự tồn tại của Israel là một sứ mệnh lớn lao.