Trao giải thưởng Kovalevskaia năm 2018 cho các nhà khoa học nữ xuất sắc

Giải thưởng Kovalevskaia mang tên nhà nữ toán học người Nga lỗi lạc thế kỷ 19 Sophia Kovalevskia (1850-1891). Giải thưởng này bắt đầu ở Việt Nam từ năm 1985, với đối tượng tham gia là các nhà khoa học nữ Việt Nam về lĩnh vực khoa học tự nhiên. Tính đến năm 2018, đã có 19 tập thể và 48 cá nhân nhà khoa học nữ được trao tặng giải thưởng này.

Tập thể nữ cán bộ Bộ môn Công nghệ môi trường, Khoa Môi trường, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội được nhận Giải thưởng Kovalevskaia nhờ nhiều thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học, với lĩnh vực nghiên cứu chính gồm: công nghệ xử lý và tận dụng chất thải; phân tích và đánh giá chất lượng môi trường.

Trong đó, với hướng nghiên cứu về công nghệ xử lý, tận dụng chất thải, các nữ nhà khoa học Bộ môn Công nghệ môi trường, Khoa Môi trường, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội đã triển khai áp dụng thử nghiệm, thực tế một số mô hình xử lý nước thải sản xuất công nghiệp và cải thiện môi trường nước mặt, như các đề tài: Xây dựng hệ thống xử lý nước thải dệt nhuộm; Nghiên cứu chế tạo hệ thống đồng bộ xử lý nước ngầm có hàm lượng asen cao; xử lý nước thải với nồng độ chất hữu cơ cao; chế tạo vật liệu xử lý ô nhiễm từ các chất thải,… Bên cạnh đó, một số đề tài nghiên cứu nổi bật trong hướng nghiên cứu về phân tích đánh giá môi trường gồm: Nghiên cứu về asen và các hợp chất nitơ trong nước ngầm; Bộ kít thử và phương pháp xác định nhanh amoni trong các nguồn nước cấp cho sinh hoạt và ăn uống,…. Các nghiên cứu đều thể hiện tính tiên tiến và định hướng ứng dụng cao.

Ngoài thành tích trong công tác nghiên cứu, các nhà khoa học nữ Bộ môn Công nghệ môi trường, Khoa Môi trường, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đạt nhiều thành tích trong công tác giảng dạy, hợp tác quốc tế và nhiều hoạt động khác của tổ chức Đảng, đoàn thể, xã hội, từ thiện.

Về giải thưởng cá nhân, GS,TS Nguyễn Thị Lan là nhà khoa học nữ duy nhất được nhận giải thưởng Kovalevskaia năm 2018 nhờ các thành tích xuất sắc trong công tác nghiên cứu, đào tạo, quản lý cũng như hoạt động thực tiễn. Với chuyên ngành chăn nuôi - thú y - thủy sản, các sản phẩm khoa học công nghệ đáng chú ý của GS,TS Nguyễn Thị Lan đã được công nhận và chuyển giao gồm: Kít chẩn đoán nhanh hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản hay bệnh tai xanh ở lợn; Kháng thể đơn dòng chẩn đoán đặc hiệu bệnh Care (bệnh sài sốt) ở chó; Vắc-xin phòng bệnh Care ở chó và Chế phẩm vi sinh vật (đệm lót sinh học) sử dụng trong chăn nuôi,…

Với cương vị là Đại biểu Quốc hội khoá XIV, GS,TS Nguyễn Thị Lan tham gia tích cực vào các hoạt động góp ý, thảo luận và xây dựng, hoàn thiện một số luật; xây dựng đề án phát triển kinh tế xã hội của các địa phương. Trên cương vị là Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, GS,TS Nguyễn Thị Lan luôn chủ động, tích cực thực hiện công tác quản lý với tinh thần trách nhiệm cao, đóng góp tích cực cho sự phát triển vượt bậc trong thời gian qua của Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư T.Ư Đảng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát biểu tại lễ trao giải.

Tới dự và phát biểu tại Lễ trao giải, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư T.Ư Đảng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã chúc mừng các tập thể và cá nhân đoạt giải. Đồng chí nhấn mạnh: “Đảng, Nhà nước luôn nhất quán quan điểm đề cao vai trò của đội ngũ trí thức nói chung và vai trò của nữ trí thức nói riêng trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, đề ra các chính sách cụ thể nhằm phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng trí thức, phát huy nguồn tiềm năng chất xám quý giá của đất nước. Kiên trì mục tiêu phát triển bền vững, xác định khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển đội ngũ khoa học nữ”.

Đồng chí Trần Thanh Mẫn cũng bày tỏ chia sẻ với các nhà khoa học nữ hiện nay còn nhiều khó khăn trong công tác nghiên cứu khoa học, đó là cơ sở hạ tầng cho nghiên cứu khoa học chưa đầy đủ và hiện đại; quan niệm mang tính định kiến về trách nhiệm của phụ nữ đối với công việc gia đình là rào cản khiến không ít các chị em phải nỗ lực gấp bội nếu muốn dành thời gian cho niềm say mê nghiên cứu phát minh, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhấn mạnh, trong thời gian tới, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam cần tiếp tục sát cánh, đồng hành cùng với đội ngũ các nhà khoa học nữ để đề xuất với Đảng, Chính phủ những chính sách, cơ chế nhằm phát huy tối đa tiềm năng của lực lượng trí thức quan trọng trong sự nghiệp khoa học và công nghệ của nước nhà; cần tuyên truyền về thành tựu của các nhà khoa học nữ, giới thiệu quảng bá các công trình khoa học để ứng dụng trong thực tiễn; kết nối với các nhà khoa học, kiều bào ta ở nước ngoài, hiến công, hiến kế cho sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ của đất nước, nhất là tới đây chuẩn bị Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

“Tôi tin tưởng đội ngũ các nhà khoa học nói chung, đặc biệt là các tập thể, cá nhân được Giải thưởng Kovalevskaia sẽ luôn là những hạt nhân nòng cốt truyền lửa, truyền cảm hứng cho hàng chục triệu phụ nữ Việt Nam phấn đấu vươn lên; tự tin hội nhập để cống hiến hết mình cho Tổ quốc Việt Nam thân yêu” - Đồng chí Trần Thanh Mẫn nói.

Lễ trao Giải thưởng Kovalevskaia do Hội LHPN Việt Nam phối hợp Ủy ban Giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam và Trường đại học Y Hà Nội tổ chức. Nhân dịp này, Ban tổ chức cũng tặng bằng khen của Hội LHPN Việt Nam cho hội viên nữ trí thức được phong hàm GS, PGS năm 2017 và học vị tiến sĩ trong nước năm 2017, 2018; trao học bổng Kovalevskaia cho nữ sinh chuyên Toán có thành tích học tập xuất sắc.