Những chiếc xe điện, vốn là niềm tự hào của Trung Quốc với dải đèn LED dài đặc trưng, lần lượt tỏa đi các hướng. Tại các trạm dừng đón, người dân cầm ô đứng đợi xe bus ở làn riêng. Cả xe máy điện, hay đạp điện cũng có đường của riêng mình, thoải mái đi lại.
Không khí buổi sáng Thâm Quyến, thành phố nổi tiếng của tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc trong lành. Anh đồng nghiệp trong đoàn hít một hơi sâu, rồi nhẹ nhàng gật gù: "Lâu lắm rồi mới được thở thứ không khí trong lành mà không phải lên núi", Đoàn gật theo đồng ý. Không khí sạch ở ngay giữa trung tâm thành phố, một điều tưởng chừng đơn giản, nhưng đã trở nên xa xỉ ở nhiều thành phố, nhất là những đô thị đang phát triển.
Người ta vẫn bảo nhau rằng, đi Thâm Quyến, nơi được mệnh danh là “thung lũng Silicon của Trung Quốc”, sẽ bị choáng ngợp bởi những tòa nhà chọc trời và các tập đoàn công nghệ khổng lồ. Không chỉ thế, nhịp sống hối hả không ngừng nghỉ cũng là điều du khách dễ cảm nhận.
Đọc ở đâu đó, người ta vẫn miêu tả về cuộc sống ở Thâm Quyến dường như vận hành nhanh hơn thường lệ, từ giao thông, nhịp sống, đến cách con người suy nghĩ. Chắc không có sai. Chỉ cần nhìn những chiếc xe máy, xe đạp điện giao hàng lao vun vút lên làn đường riêng trên cầu đi bộ, cũng cảm nhận phần nào nhịp sinh hoạt tấp nập nơi đây.
Ở một nơi sôi động như Thâm Quyến, người ta sẽ cảm nhận rõ hơn đến hai từ “cơ hội”. Người dân mang tới đây khát vọng đổi đời và cả tinh thần dấn thân. Chính điều đó khiến Thâm Quyến hiện lên trong mắt chúng tôi với không khí cạnh tranh khốc liệt, song cũng đầy năng lượng. Năng lượng đó làm nên tinh thần tích cực, phát triển không ngừng cho thành phố.
Nhưng Thâm Quyến không chỉ gói gọn trong hai chữ “hiện đại”. Một “thành phố trẻ” như Thâm Quyến toát lên tinh thần, khát vọng mạnh mẽ. Đúng là nơi đó, cả con người và thời gian như chạy đua, để cùng kiến tạo tương lai.
Với nhiều người, cũng thật khó để tin rằng, chỉ hơn 4 thập kỷ trước, Thâm Quyến vẫn chỉ là một làng chài ven biển. Giờ làng chài đã nhường chỗ cho loạt nhà cao tầng hiện đại san sát, thu hút lượng lớn du khách đổ về. Nằm sát Hồng Kông (Trung Quốc), nhưng với chi phí sinh hoạt hợp lý hơn nhiều, Thâm Quyến cũng trở thành địa điểm vui chơi, thăm thú yêu thích của người dân Hồng Kông (Trung Quốc) vào dịp cuối tuần.
Trải qua hơn 40 năm, câu chuyện Thâm Quyến đến nay vẫn là niềm tự hào của nhiều thế hệ người Trung Quốc, như cái cách anh taxi giơ ngón tay cái lên khi được hỏi về cuộc sống và cơ hội nơi đây. Thành lập tháng 5/1980 với sứ mệnh là “cửa sổ mở và khu thí điểm” của cải cách mở cửa, đặc khu kinh tế Thâm Quyến đứng trước đòi hỏi phải đi trước phần còn lại của Trung Quốc trên nhiều mặt.
Được chọn làm đặc khu kinh tế đầu tiên của Trung Quốc do lợi thế nằm giáp Hồng Kông (Trung Quốc), chỉ sau 35 năm, tức cuối năm 2015, từ một thị trấn ven biển nhỏ chỉ hơn 30 nghìn dân, Thâm Quyến đã “thay áo” thành một siêu đô thị hiện đại, với diện tích gần 2.000km2 và hơn 18 triệu dân.
Thời đầu, Thâm Quyến thâm nhập thị trường bên ngoài Trung Quốc với chiến lược sản xuất chi phí thấp. Nhưng đến năm 1984, khi chính phủ Trung Quốc lập thêm các thành phố ven biển làm khu phát triển kinh tế, Thâm Quyến phải cạnh tranh phát triển. Mô hình tăng trưởng nhanh dựa vào chế xuất hàng giá rẻ cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Trước tình hình đó, Thâm Quyến “lột xác” lần hai, chuyển đổi mô hình từ sản xuất công nghiệp truyền thống sang công nghệ cao, chú trọng thiết kế sản phẩm, thay vì chỉ chế tạo.
Năm 2008, Thâm Quyến được chính phủ Trung Quốc phê chuẩn trở thành thành phố thí điểm làm trung tâm đổi mới sáng tạo. Cũng cuối năm đó, với hàng nghìn công ty thiết kế, Thâm Quyến được UNESCO trao tặng danh hiệu “Thành phố thiết kế”. Giờ thì Thâm Quyến được du khách nườm nượp ghé thăm, khi vang tiếng là siêu đô thị hiện đại, năng động, trung tâm công nghệ và tài chính hàng đầu thế giới. Nơi đây nổi tiếng với các tập đoàn công nghệ lớn, như Huawei, Tencent, DJI, BYD…
Tại Thâm Quyến, công nghệ hiện diện trong từng chi tiết đời sống, đôi khi khiến người lạ cảm thấy “choáng”. Như chị đồng nghiệp “phản ứng” khi nhận phòng khách sạn, vội khoe mọi người về ấn tượng trải nghiệm căn phòng thông minh. Từ hệ thống rèm cửa, đèn điện, đến nhà vệ sinh, căn phòng được trang bị hệ thống xử lý tự động, điều khiển bằng giọng nói. Cùng với đó là thanh toán không tiền mặt, giao thông thông minh… Tất cả góp phần toát lên cảm giác về một đô thị hướng đến tương lai.
Từ khách sạn nhìn ra, có hai kiểu kiến trúc rất dễ nhận ra ở Thâm Quyến. Hoặc là những tòa nhà kính vuông vắn, thẳng tắp từ dưới lên trên. Hoặc là những tòa chung cư với thiết kế ban công lồi lõm, trông như những con chip bán dẫn – đặc trưng “thủ phủ công nghệ” Thâm Quyến. Những hành lang thò ra, thụt vào như những vi mạch trong bộ main xử lý máy tính, khiến cả thành phố trông như một cỗ máy khổng lồ không ngừng vận hành, nơi kiến trúc cũng mang nhịp điệu của công nghệ.
Nhưng điều thú vị là giữa thành phố hiện đại, con người vẫn tự tìm cho mình được những không gian rất riêng, để cân bằng lại sau những áp lực và cạnh tranh khốc liệt. Xen giữa cao ốc là công viên, là bờ biển, nơi người dân thảnh thơi đi dạo, chạy bộ, hay đơn giản là ngồi thưởng thức vẻ đẹp khi thành phố lên đèn.
Ngồi trên xe bus, hay rảo bước trên những đại lộ rộng lớn, ngước nhìn những khu tài chính hiện đại và đại bản doanh của hàng loạt hãng công nghệ lớn, người ta nói với nhau về cảm giác như đang dạo quanh một “thí nghiệm đô thị” thành công nhất của Trung Quốc hiện đại. Tại đây, dù đời sống diễn ra sôi động, song vì không có tiếng động cơ nhờ xe điện phủ sóng đường phố, nên đi bộ trên vỉa hè cũng mang lại cho du khách cảm giác thư thái, bình yên.
