Thực hiện kết luận thanh tra và trường hợp đặc biệt

Theo Thanh tra Chính phủ, thực tiễn tổ chức thực hiện kết luận thanh tra thời gian qua cho thấy có một số trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc mà nguyên nhân là do sự thay đổi của chính sách, pháp luật; thay đổi quy hoạch, điều kiện kinh tế-xã hội; sắp xếp tổ chức bộ máy hoặc phát hiện những tình tiết, tài liệu mới có thể làm thay đổi căn cứ áp dụng pháp luật hoặc nội dung kiến nghị xử lý.

Bên cạnh đó, có những kết luận thanh tra được ban hành trong bối cảnh hệ thống pháp luật còn chồng chéo, chưa thống nhất hoặc sau đó đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng khác với căn cứ pháp luật tại thời điểm ban hành kết luận. Trong những trường hợp này, nếu tiếp tục thực hiện nguyên trạng kết luận thanh tra có thể dẫn đến bất cập, ảnh hưởng đến quản lý nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân, cũng như việc triển khai các chương trình phát triển kinh tế-xã hội.

Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu cơ chế xem xét sửa đổi, bổ sung kết luận, kiến nghị thanh tra trong những trường hợp đặc biệt, có căn cứ pháp luật và căn cứ thực tiễn là cần thiết, nhằm thiết lập cơ sở pháp lý thống nhất để xem xét sửa đổi, bổ sung một phần nội dung của kết luận, kiến nghị thanh tra khi có đủ điều kiện theo quy định; bảo đảm việc thực hiện kết luận phù hợp pháp luật hiện hành và thực tiễn khách quan; đồng thời vẫn giữ vững nguyên tắc tôn trọng tính đúng đắn của hoạt động thanh tra, không hợp thức hóa sai phạm, không làm ảnh hưởng việc xử lý trách nhiệm đối với các hành vi vi phạm pháp luật và không làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội đã xác định chủ trương cho phép xử lý các khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật nhằm khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển, đồng thời giao Chính phủ chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền. Tuy nhiên, cần lưu ý việc sửa đổi, bổ sung kết luận, kiến nghị thanh tra chỉ được thực hiện trong những trường hợp thật sự cần thiết, có căn cứ pháp lý và căn cứ thực tiễn rõ ràng, bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch và đúng thẩm quyền. Không lợi dụng nhằm hợp thức hóa hành vi sai phạm, không làm thay đổi bản chất của hành vi vi phạm đã được xác định đúng pháp luật; không ảnh hưởng đến việc xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân có vi phạm hoặc việc xử lý theo quy định của pháp luật về hình sự, dân sự, hành chính và pháp luật khác có liên quan.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ

27/07/2026 19:56

Sự hài hòa giữa yêu cầu giữ vững tính nghiêm minh, hiệu lực của kết luận thanh tra với yêu cầu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện cần được tính đến; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân và lợi ích cộng đồng. Việc phân cấp, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung kết luận, kiến nghị thanh tra cần được đẩy mạnh cùng với tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình trong quá trình tổ chức thực hiện