Thúc đẩy quản lý tổng hợp các khu bảo tồn qua dự án hợp tác Đức-Việt

Dự án MEPA chính thức được triển khai nhằm thúc đẩy cách tiếp cận quản lý tổng hợp, hiệu quả và bền vững đối với hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ của Việt Nam, những khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Phát biểu khai mạc, ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, Việt Nam là quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao, song công tác quản lý, bảo tồn các hệ sinh thái rừng đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế và nhu cầu sinh kế của người dân. Thực tiễn đó đòi hỏi “những cách tiếp cận tổng hợp, đổi mới, có tầm nhìn dài hạn và sự tham gia của nhiều bên liên quan”.

Theo ông Đoàn Hoài Nam, Dự án MEPA được xây dựng với kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn các hệ sinh thái phức hợp tại các khu rừng đặc dụng và phòng hộ, đồng thời thúc đẩy các cơ chế tài chính bền vững, gắn bảo tồn thiên nhiên với phát triển sinh kế, tăng cường năng lực quản lý nhà nước và sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương. Ông cho biết, dự án là kết quả của quá trình chuẩn bị nghiêm túc, bài bản kéo dài gần hai năm, phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Dự án MEPA tập trung vào bốn kết quả đầu ra chính, gồm: tăng cường khuôn khổ pháp lý, kỹ thuật và năng lực cho công tác quản lý; bảo đảm nguồn tài chính bền vững cho các khu bảo tồn; triển khai phục hồi hệ sinh thái thông qua quy hoạch có trọng tâm và các can thiệp thí điểm; thúc đẩy du lịch thân thiện môi trường dựa vào cộng đồng, qua đó vừa hỗ trợ bảo tồn, vừa tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Với vai trò là Chủ dự án, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cam kết phối hợp chặt chẽ với GIZ và các đối tác để triển khai dự án hiệu quả, đúng mục tiêu, bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả, phối hợp liên ngành, liên cấp và sự tham gia thực chất của cộng đồng địa phương trong suốt quá trình thực hiện.

Chia sẻ tại sự kiện, bà Anja Barth, Cố vấn trưởng Dự án MEPA của GIZ, cho biết dự án được xây dựng trên nền tảng hơn 50 năm hợp tác phát triển hiệu quả giữa Việt Nam và Cộng hòa Liên bang Đức, đặc biệt trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý rừng bền vững.

Bà Anja Barth nhấn mạnh, các hệ sinh thái khỏe mạnh đóng vai trò then chốt đối với phát triển xanh và bền vững, cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho đời sống con người và hỗ trợ thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh áp lực ngày càng gia tăng lên các khu bảo tồn, Dự án MEPA hướng tới hoàn thiện khung pháp lý, thể chế và tăng cường năng lực kỹ thuật cho các cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương, qua đó thúc đẩy quản lý tổng hợp các khu bảo tồn tại Việt Nam.

“Thông qua tăng cường khuôn khổ pháp lý và năng lực kỹ thuật, thúc đẩy tài chính bền vững, cũng như phục hồi hệ sinh thái và phát triển du lịch thân thiện với môi trường dựa vào cộng đồng, chúng tôi kỳ vọng Dự án MEPA sẽ góp phần xây dựng một cách tiếp cận toàn diện, tổng thể và bền vững trong quản lý các khu rừng đặc dụng, phòng hộ của Việt Nam, đồng thời hỗ trợ sinh kế địa phương trong dài hạn”, bà Anja Barth khẳng định.

Dự án MEPA được triển khai trong giai đoạn từ năm 2025 đến tháng 6/2028, với tổng ngân sách 4,5 triệu EUR do Chính phủ Đức tài trợ và phần vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Dự án được thực hiện ở cấp quốc gia và thí điểm tại ba khu rừng đặc dụng gồm: Vườn quốc gia Hoàng Liên (Lào Cai), Vườn quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa) và Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Vân Long (Ninh Bình).

Sự kiện khởi động Dự án MEPA thu hút gần 60 đại biểu đến từ các đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương tham gia dự án, các ban quản lý khu rừng đặc dụng và các đối tác phát triển, thể hiện sự đồng thuận và quyết tâm cao trong thúc đẩy bảo tồn thiên nhiên gắn với phát triển bền vững tại Việt Nam.