Tại các điểm đến thăm, kiểm tra, Thủ tướng yêu cầu cần tích cực làm công tác giải phóng mặt bằng, cả hệ thống chính trị vào cuộc tích cực; Bí thư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo công tác này; cần huy động cả các già làng, trưởng bản tôn giáo, chức sắc để vận động nhân dân; còn 1 hộ dân chưa bàn giao mặt bằng thì Bí thư Tỉnh ủy cũng phải xuống trực tiếp. Quá trình làm phải bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp cho nhân dân trong vùng dự án; chăm lo cho nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc; vận dụng cơ chế, chính sách sáng tạo, công bằng. Bí thư cấp ủy nên làm Trưởng Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng để huy động lực lượng, không để giải phóng mặt bằng làm cản trở các công trình. Quá trình thi công, Thủ tướng lưu ý các giải pháp để tránh sạt lở, nhất là những đoạn ta-luy có độ dốc lớn.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng quân đội trên địa bàn tham gia hỗ trợ những công việc đơn giản trên công trường, thể hiện tinh thần quân đội là "đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất". Thủ tướng yêu cầu phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp địa phương trưởng thành, phát triển, được tiếp cận công nghệ, quản trị, tham gia chuỗi cung ứng của Tập đoàn. Thủ tướng yêu cầu nỗ lực đến 30/4 năm nay phải hoàn thành tuyến cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng; cho rằng khi mở đường cao tốc đến đâu sẽ mở ra không gian phát triển mới đến đó, nâng cao hiệu quả của đất đai, thu hút doanh nghiệp đến đầu tư, tạo thêm sinh kế cho bà con nhân dân, phát triển kinh tế địa phương.
Tại các điểm đến thăm trên công trường, Thủ tướng yêu cầu đội ngũ cán bộ, công nhân cần bảo đảm chất lượng năm sau phải tốt hơn năm trước, thu nhập của người lao động cũng phải cao hơn năm trước; yêu cầu phải xây dựng lại đường găng tiến độ theo mốc mới.
Thủ tướng đề nghị các đơn vị thi công tăng cường bảo đảm chất lượng, tiến độ, các yêu cầu kỹ mỹ thuật, an toàn lao động; phải "ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương", làm "3 ca, 4 kíp"... Thủ tướng lưu ý có nhiều cái hơn: thu nhập cao hơn, đường rộng hơn; nhân dân phấn khởi hơn; tiết kiệm hơn; mở ra không gian phát triển lớn hơn.
* Về tình hình thực hiện, Tập đoàn Đèo Cả cho biết:
Dự án Hữu Nghị-Chi Lăng: Là phân đoạn đầu của trục cao tốc bắc-nam phía đông, dự án cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng có chiều dài 60km, đi qua 7 xã, phường trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Dự án có tổng mức đầu tư lên đến 11.808 tỷ đồng. Được khởi công từ ngày 21/4/2024, tuyến cao tốc này kết nối trực tiếp với 3 cửa khẩu quốc tế là Hữu Nghị, Cốc Nam và Tân Thanh.
Một đoạn khác của dự án Hữu Nghị-Chi Lăng là tuyến kết nối cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Cốc Nam (kết nối cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng với cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh) dài 17km, quy mô 2 làn xe (nền đường rộng 14,5m). Sau khi xác lập cột mốc thông tuyến vào ngày 19/12/2025, hiện dự án đang bước vào giai đoạn tăng tốc để đạt mục tiêu hoàn thành vào ngày 30/9/2026 (vượt tiến độ 3 tháng). Hiện các nhà đầu tư và nhà thầu đang huy động hơn 3.200 nhân sự và hơn 1.200 máy móc, đồng loạt triển khai trên 150 mũi thi công. Sản lượng đạt 4.970/7.950 tỷ đồng (tương đương 63% giá trị hợp đồng).
Dự án Đồng Đăng-Trà Lĩnh: có tổng chiều dài 121km, được phân kỳ đầu tư thành 2 giai đoạn với tổng mức đầu tư 25.550 tỷ đồng theo hình thức PPP. Giai đoạn 1 của dự án dài hơn 93km bao gồm 2 hầm xuyên núi và 64 cây cầu vượt, có tổng mức đầu tư 14.331,618 tỷ đồng, được khởi công vào ngày 1/1/2024. Giai đoạn 2 dự án được khởi công vào ngày 19/8/2025, bao gồm mở rộng 93,35km đã đầu tư ở giai đoạn 1 và xây mới 27,71km cao tốc (gồm 17 cầu và 3 hầm xuyên núi) nối lên cửa khẩu Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng), với tổng mức đầu tư là 12.072 tỷ đồng.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại công điện số 05/CĐ-TTg ngày 20/01/2026, đến nay nhiều hạng mục công trình trong giai đoạn 1 đã được kịp thời điều chỉnh thiết kế phù hợp với việc mở rộng tại giai đoạn 2. Các nhà đầu tư đã triển khai thi công đồng thời cả hai giai đoạn, giúp tiết giảm chi phí đầu tư hơn 500 tỷ đồng.
Dự án cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh được triển khai trong điều kiện địa hình và thời tiết đặc biệt khắc nghiệt. Riêng năm 2025, mưa lũ kéo dài khiến thời gian thi công thực tế chỉ khoảng 4 tháng. Đợt lũ quét cuối tháng 9/2025 khiến 3 kỹ sư của Tập đoàn Đèo Cả thiệt mạng, gây thiệt hại khoảng 100 tỷ đồng. Với tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”, “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương” thi công “3 ca 4 kíp”, các nhà đầu tư và nhà thầu đã huy động hơn 1.300 thiết bị và hơn 2.800 nhân sự trên 211 mũi thi công. Khối lượng đào đắp của dự án đã đạt gần 40 triệu m3, tương đương khối lượng đào đắp toàn tỉnh Cao Bằng trong khoảng 5 năm. Tới nay, sản lượng giai đoạn 1 của dự án đạt 7.459/11.476 tỷ đồng (tương đương 65% giá trị hợp đồng). Trong năm 2026, dự án đặt mục tiêu hoàn thành đồng bộ giai đoạn 1 và mở rộng giai đoạn 2 (93km), đưa vào khai thác trong tháng 12/2026, rút ngắn 12 tháng so với tiến độ hợp đồng.
Kết quả đạt được: Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các nhà đầu tư và nhà thầu đã ngày đêm đẩy nhanh tiến độ, điều chỉnh biện pháp thi công để phấn đấu rút ngắn tiến độ 3-6 tháng so với hợp đồng. Tới nay, hai dự án đã thông tuyến cục bộ 135/152km, trong đó dự án Hữu Nghị-Chi Lăng thông tuyến 50/59km, dự án Đồng Đăng-Trà Lĩnh thông tuyến 85/93km.
Về công tác giải phóng mặt bằng, trên toàn tuyến của 2 dự án hiện còn một số vị trí nhà ở và công trình hạ tầng kỹ thuật chưa được bàn giao. Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng đã cam kết giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 3/2026. Nhằm thúc đẩy công tác giải phóng mặt bằng, Tập đoàn Đèo Cả đã triển khai các chương trình an sinh xã hội (hỗ trợ kinh phí cho người dân tạm cư, xây dựng trường học, bệnh viện, …) và ký kết quy chế phối hợp đảm bảo an ninh trật tự với Công an tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn. Nhà đầu tư ứng trước tiền để thực hiện giải phóng mặt bằng, đến nay đã tạm ứng khoảng 80 tỷ đồng.