Tương lai còn nhiều ẩn số

Li-băng vừa tổ chức cuộc bầu cử Quốc hội lần đầu trong vòng chín năm qua, một bước đi quan trọng được kỳ vọng sẽ giúp nước này vượt qua khủng hoảng chính trị kéo dài, vực dậy nền kinh tế ốm yếu, góp phần duy trì sự ổn định trong khu vực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều ẩn số cho một tương lai khó đoán định ở quốc gia vốn tồn tại nhiều phe phái và chịu tác động không nhỏ từ những yếu tố bên ngoài.

Việc Phong trào Héc-bô-la và các đồng minh giành hơn một phần ba trong tổng số 128 ghế Quốc hội Li-băng không phải là kết quả bất ngờ so với những dự báo trước bầu cử. Với kết quả này, Phong trào Héc-bô-la và các đồng minh nắm quyền phủ quyết tại cơ quan lập pháp Li-băng và duy trì ảnh hưởng trong nước. Trong khi đó, Phong trào Tương lai của Thủ tướng X.Ha-ri-ri đã để mất một phần ba số ghế.

Mặc dù vậy, ông Ha-ri-ri vẫn có khả năng giữ chức Thủ tướng do sự phân chia quyền lực trong hệ thống chính trị của Li-băng. Theo đó, Thủ tướng là người Hồi giáo dòng Xun-nít, Tổng thống là người Thiên chúa giáo dòng Ma-rô-nít; Chủ tịch Quốc hội là người Hồi giáo dòng Si-ít và tổng số ghế trong Quốc hội được chia đều giữa người Hồi giáo và Thiên chúa giáo. Sau nhiều năm tranh cãi, cuộc bầu cử vừa qua áp dụng luật bầu cử mới, được thông qua vào tháng 6-2017.

Như vậy, sau ba lần trì hoãn, cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên trong chín năm qua ở Li-băng đã diễn ra suôn sẻ trong bối cảnh xuất hiện không ít lo ngại về tình hình an ninh, chính trị. Sau khi Li-băng công bố kết quả chính thức cuộc bầu cử, Liên hợp quốc đã kêu gọi các chính trị gia nước này hành động có trách nhiệm để bảo vệ sự ổn định, bao gồm việc nhanh chóng thành lập chính phủ.

Phong trào Héc-bô-la và các đồng minh giành lợi thế trong cuộc bầu cử đã làm dấy lên những nghi ngại về sự gia tăng ảnh hưởng của một phong trào Hồi giáo dòng Si-ít thân I-ran và bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố. Trong khi đó, liên minh chống Héc-bô-la do Thủ tướng Ha-ri-ri đứng đầu, được A-rập Xê-út hậu thuẫn, vốn giành đa số phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 2009, song đang có dấu hiệu bị tan rã. Vì thế, kết quả bầu cử ở Li-băng được cho là có thể tác động tới cán cân ảnh hưởng trong khu vực khi I-ran và A-rập Xê-út tiếp tục cạnh tranh ảnh hưởng tại Trung Đông.

Li-băng đã phải trải qua cuộc khủng hoảng chính trị hồi tháng 11-2017, sau khi Thủ tướng Ha-ri-ri tuyên bố từ chức trong phát biểu trên truyền hình từ thủ đô của A-rập Xê-út, với lý do “I-ran gia tăng ảnh hưởng chính trị trong khu vực” và rằng tính mạng của ông đang bị đe dọa. Tuyên bố gây sốc của ông Ha-ri-ri đã làm dấy lên lo ngại về việc Li-băng trở thành tâm điểm của một cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa A-rập Xê-út và I-ran. Dù Tổng thống Li-băng M.A-un không chấp nhận tuyên bố từ chức của ông Ha-ri-ri nhưng quốc gia Trung Đông này cũng cần chứng tỏ nỗ lực vượt qua khủng hoảng chính trị và thực hiện công cuộc cải cách nhằm có được những cam kết từ các nhà tài trợ.

Li-băng vốn phải hứng chịu trực tiếp những tác động tiêu cực của làn sóng người di cư từ nước láng giềng Xy-ri. Hiện có hơn 1,5 triệu người tị nạn Xy-ri đang sống ở Li-băng, kéo theo những nguy cơ về an ninh, kinh tế - xã hội. Tăng trưởng kinh tế của Li-băng đã lao dốc xuống dưới 1%/năm từ mức trung bình 8%. Mới đây, nhiều nước và thể chế tài chính đã cam kết cung cấp cho Li-băng hơn 10 tỷ USD dưới dạng vốn vay ưu đãi và tài trợ nhằm hỗ trợ quốc gia Trung Đông thực hiện chương trình cải cách kinh tế. Trong số các nước tài trợ, A-rập Xê-út đã nối lại khoản viện trợ trị giá một tỷ USD, nhằm hỗ trợ công cuộc phát triển Li-băng. Đổi lại, Li-băng phải thực hiện cam kết nỗ lực củng cố năng lực tài chính để trong 5 năm tới có thể giảm 5% mức thâm hụt ngân sách, hiện tương đương hơn 150% GDP.

Lộ trình vượt khủng hoảng của Li-băng được dự báo sẽ còn gặp nhiều thách thức. Trong đó, việc ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, thực hiện cải cách nhằm phục hồi nền kinh tế được đánh giá là những nhân tố hết sức quan trọng. Một đất nước Li-băng ổn định là vô cùng cần thiết, không chỉ đối với nước này, mà còn góp phần bảo đảm an ninh và duy trì hòa bình ở khu vực, trong bối cảnh sự đan xen lợi ích và cạnh tranh ảnh hưởng đang diễn ra khốc liệt ở Trung Đông.

Có thể bạn quan tâm