Chuyến thăm Ô-xtrây-li-a của Tổng thống Pháp E.Ma-crông kết thúc hôm 3-5, với một loạt thỏa thuận giữa hai nước, trong đó có hợp tác về quân sự. Song, điểm nhấn thu hút chú ý của dư luận lại là tuyên bố của lãnh đạo Pháp kêu gọi thành lập một liên minh ba bên mới giữa Pháp, Ô-xtrây-li-a và Ấn Độ, nhằm ứng phó các thách thức đang nổi lên ở cả Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Chuyến thăm Ô-xtrây-li-a được Tổng thống E.Ma-crông thực hiện không lâu sau chuyến công du của ông tới Ấn Độ tháng 3 vừa qua, càng cho thấy quyết tâm của Pa-ri khẳng định vai trò tại khu vực này.
Là một trong những cường quốc ở châu Âu, song Pháp vẫn nhận mình là “quốc gia Thái Bình Dương”, bởi có nhiều lợi ích gắn bó tại đây. Thực tế, Pháp cũng không hoàn toàn là “tác nhân” mới tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ít nhất, ảnh hưởng của Pháp tại khu vực này đã có từ trong lịch sử và hiện diện trong nhiều lĩnh vực, từ các di sản thời thuộc địa hay chủ quyền tại nhiều vùng lãnh thổ hải ngoại, cho tới các dự án hợp tác, thương vụ vũ khí với nhiều nước trong khu vực. Có thể nói, các vùng lãnh thổ hải ngoại của Pháp trải rộng trong khu vực, như các đảo Rê-uy-ni-ông tại Ấn Độ Dương hay Pô-li-nê-di ở Nam Thái Bình Dương, cùng nhiều căn cứ quân sự tại các đảo và vùng lãnh thổ trong những khu vực này. Sự hiện diện về lãnh thổ Pháp, cũng như các dự án hợp tác tại Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, là cơ sở để Pa-ri không thể “buông tay”, trái lại còn tích cực mở rộng các chương trình, cơ chế hợp tác với khu vực.
Trong đề xuất thiết lập cơ chế chiến lược ba bên, Tổng thống E.Ma-crông nhấn mạnh, dựa trên các cam kết về bảo vệ chủ quyền, bảo đảm an ninh, tự do về đi lại và thị trường ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trục Pa-ri - Can-bơ-rơ - Niu Đê-li sẽ đóng vai trò chìa khóa trong các mục tiêu chung tại khu vực. Với tư cách các cường quốc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, “bộ ba” quốc gia này sẽ thúc đẩy quan hệ đối tác trong một liên minh chiến lược giữ “vai trò trung tâm” trong việc bảo đảm an ninh và thịnh vượng, trên cơ sở duy trì cân bằng quyền lực ở khu vực và góp phần thúc đẩy trật tự thế giới hòa bình, ổn định, dựa trên luật lệ. Trong tuyên bố chung về chuyến thăm của Tổng thống Pháp E.Ma-crông, Thủ tướng Ô-xtrây-li-a M.Tơn-bun cũng khẳng định, hai nước chia sẻ tầm nhìn chung về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, mở và thịnh vượng; Can-bơ-rơ cam kết phối hợp Pa-ri nhằm triển khai tầm nhìn này, thông qua hợp tác chặt chẽ trong các hoạt động hàng hải và hỗ trợ các nước trong khu vực về cứu trợ nhân đạo, phòng chống thiên tai hay phát triển cơ sở hạ tầng. Trong chuyến thăm Niu Đê-li của ông Ma-crông hồi tháng 3, lãnh đạo Pháp và Ấn Độ cũng khẳng định tầm quan trọng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ổn định và hòa bình. Những tuyên bố và động thái nêu trên phản ánh sự tương đồng về lợi ích cũng như mục tiêu chiến lược của cả ba nước tại không gian hợp tác mới là Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Sáng kiến về trục chiến lược mới được Pháp đưa ra trong bối cảnh châu Á đang nổi lên là một trọng tâm của các hệ thống, tiến trình và toan tính chiến lược toàn cầu. Khái niệm “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” không mới, tuy nhiên gần đây được Mỹ, Ô-xtrây-li-a, Nhật Bản và Ấn Độ thúc đẩy mạnh mẽ, nhằm khởi động lại sáng kiến tạo trục liên kết các cường quốc ở hai khu vực, mà nhóm “bộ tứ kim cương” đưa ra cách đây gần một thập niên. Ngoài ra, một số cơ chế hợp tác nhiều bên cũng đang được triển khai tích cực, như về cứu hộ thiên tai hay quốc phòng...
Không thể phủ nhận rằng, sáng kiến trục chiến lược Pa-ri - Can-bơ-rơ - Niu Đê-li khi đi vào cuộc sống sẽ tạo cơ sở để Pa-ri mở rộng phạm vi hoạt động và hợp tác với khu vực. Với nhiều lợi ích và quan hệ gắn bó, Pháp không thể đứng ngoài các tiến trình hợp tác tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhất là khi sức nóng cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc tại khu vực địa chính trị quan trọng và rộng lớn này gia tăng mạnh mẽ.
