Với sự tham gia của hơn 80 nước cùng các tổ chức quốc tế, hội nghị các nhà tài trợ năm nay được đặc biệt quan tâm, bởi diễn ra ngay sau khi Mỹ và đồng minh “gây bão” trên chiến trường Syria với chiến dịch tiến công bằng tên lửa nhằm vào các cơ sở khoa học của quốc gia Trung Đông. Thế nhưng, điều đáng nói, tại hội nghị lần này, Mỹ không đưa ra cam kết tài trợ nào cho Syria. Khoản viện trợ 4,4 tỷ USD cho Syria thấp hơn so mức sáu tỷ USD đưa ra tại hội nghị hồi năm 2017 và còn rất xa mục tiêu chín tỷ USD mà Liên hợp quốc đề ra để cứu trợ người dân ở Syria và những người tị nạn đang sống trong cảnh “màn trời chiếu đất” ở các nước láng giềng.
Mặc dù Cơ quan Điều phối các vấn đề nhân đạo thuộc Liên hợp quốc (UNOCHA) đánh giá gói cam kết viện trợ là một “khởi đầu tốt”, song tổ chức Oxfam cho rằng, phản ứng của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước giàu, đối với cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Syria vẫn “không đầy đủ”. Bản thân UNOCHA cũng thừa nhận Liên hợp quốc đang thiếu tiền và có thể phải cắt giảm một số chương trình nếu không đủ ngân sách. Chương trình Lương thực thế giới (WFP) cảnh báo, nếu không được bổ sung quỹ, cơ quan này sẽ buộc phải cắt giảm khẩu phần các suất ăn viện trợ ở mức chỉ đủ để “duy trì sự sống”. Theo thống kê của Liên hợp quốc, số người dân Syria cần cứu trợ hiện ở mức cao chưa từng thấy. Trong số 13,1 triệu người cần cứu trợ có 5,6 triệu người cần được cứu trợ khẩn cấp. Bởi hơn bảy năm nội chiến đã khiến 6,1 triệu người Syria mất nhà ở và năm triệu người phải chạy nạn sang các nước khác. Tổ chức đa phương lớn nhất thế giới hối thúc các bên liên quan cho phép các tổ chức cứu trợ quốc tế được tiếp cận những người dân cần viện trợ một cách “an toàn, liên tục và không bị cản trở”.
Hơn bảy năm xung đột đã tàn phá cơ sở hạ tầng của Syria, đẩy hàng triệu người vào một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất trong lịch sử thế giới hiện đại. Những tháng gần đây, các vụ tiến công nhằm vào dân thường và hạ tầng dân sự cũng tăng lên mức cao nhất kể từ khi bùng phát xung đột. Chỉ trong ba tháng đầu năm nay đã có 72 vụ tiến công nhằm vào các cơ sở y tế, so với tổng số 112 vụ trong cả năm 2017. Trong khi đó, nỗ lực cứu trợ nhân đạo bị hạn chế, đến nay chỉ có năm phái bộ được triển khai. Theo Cao ủy Liên hiệp châu Âu (EU) phụ trách viện trợ nhân đạo C.Xti-li-a-ni-đơ, các nhà tài trợ quốc tế cam kết viện trợ thêm 3,4 tỷ USD trong năm 2019 và các năm sau đó. Trong số các nhà tài trợ, Anh công bố khoản viện trợ trị giá 630 triệu USD cho năm 2018 và 418 triệu USD cho năm 2019, trong khi Đức cam kết viện trợ 1,2 tỷ USD và EU hơn 682 triệu USD. Tuy nhiên, những cam kết của các nhà tài trợ chỉ như “muối bỏ bể” bởi công cuộc tái thiết Syria dự báo sẽ “ngốn” hàng chục tỷ USD trong khi mọi việc gần như chưa thể bắt đầu do xung đột chưa dừng lại.
Nỗ lực tìm kiếm nguồn tài chính cho Syria là cần thiết, song quốc gia Trung Đông này cần hơn một giải pháp chính trị nhằm chấm dứt xung đột và khai thông bế tắc hiện nay trên bàn đàm phán. Thực tế đã cho thấy, dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc, một số vòng đàm phán giữa các phe phái tham chiến tại Syria, với vòng gần đây nhất diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ) hồi tháng 12-2017, đã được tổ chức nhưng chưa tạo được bước đột phá lớn nào.
Các vùng giảm căng thẳng đã được thiết lập ở Syria, song quốc gia này chưa ngày nào ngưng tiếng súng. Sự can thiệp của bên ngoài khiến tình hình Syria diễn biến phức tạp và nếu không có biện pháp ngăn chặn, Syria có thể bị biến thành “bãi chiến trường” của một cuộc chiến tranh ủy nhiệm với sự đối đầu của nhiều phe tham chiến.
