Sau nhiều tháng tranh cãi và tuyên bố trả đũa lẫn nhau, cuộc chiến thương mại đã chính thức nổ ra giữa hai cường quốc kinh tế thế giới là Mỹ và Trung Quốc. Theo đó, chính sách đánh thuế của Oa-sinh-tơn với hàng hóa Bắc Kinh có hiệu lực từ 0 giờ ngày 6-7 (theo giờ Mỹ). Trong giai đoạn đầu, Mỹ sẽ đánh thuế 25% lên gói hàng hóa trị giá 34 tỷ USD nhập khẩu từ Trung Quốc. Sau đó Oa-sinh-tơn tăng cường một gói thuế mới lên lượng hàng hóa trị giá 200 tỷ USD của Bắc Kinh áp dụng trong tháng 9 tới. Về phần mình, Bắc Kinh cũng sẵn sàng đáp trả khi chính thức áp mức thuế 25% lên danh sách hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá 34 tỷ USD. Ðồng thời, một số cảng của Trung Quốc còn trì hoãn việc thông quan với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ.
Giới phân tích cho rằng, mức thuế mà Mỹ và Trung Quốc áp đặt với hàng hóa của nhau như trên hiện mới chỉ là “màn dạo đầu” cho một cuộc chiến tranh thương mại chưa lường hết hậu quả và chưa biết khi nào dừng. Bộ Thương mại Trung Quốc vừa lên tiếng chỉ trích rằng, mức thuế của Mỹ với hàng hóa của Bắc Kinh sẽ làm tổn thương nền kinh tế toàn cầu, gây thiệt hại cho các doanh nghiệp lớn và cả người tiêu dùng. Nhiều chuyên gia kinh tế thế giới cũng có nhận định chung như vậy.
Tuy nhiên, không chỉ kinh tế Trung Quốc và kinh tế toàn cầu là nạn nhân của cuộc chiến thương mại nói trên. Giới chuyên gia của Mỹ cho rằng, nếu chính quyền Tổng thống Ð.Trăm quyết định “đi tới cùng” trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc thì thiệt hại của kinh tế Mỹ cũng sẽ nhanh chóng lan rộng. Trước mắt, hậu quả mà Oa-sinh-tơn phải gánh chịu là các nhà máy giảm giờ làm, sa thải nhân công, lợi nhuận ít đi và các công ty nước này sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi hoạt động ở Trung Quốc.
Ðồng thời, FED cảnh báo chính phủ Mỹ rằng, các nguy cơ và sự bất ổn do chính sách thương mại hạn chế và áp thuế có thể hủy hoại lòng tin của doanh nghiệp và hoạt động đầu tư. FED tiết lộ rằng, chi nhánh của cơ quan này tại 12 khu vực đã tiếp nhận nhiều quan ngại của các doanh nghiệp trong nước, liên quan tới chính sách thương mại mới của chính quyền Oa-sinh-tơn, trong đó lĩnh vực nông nghiệp dễ bị tổn thương trước các hành động trả đũa thương mại.
Những quan ngại về “sức khỏe” kinh tế Mỹ còn gia tăng trong bối cảnh nền kinh tế số một thế giới đã tăng trưởng chậm lại trong quý I vừa qua, khi mức chi tiêu của người tiêu dùng rơi xuống mức thấp nhất trong gần 5 năm trở lại đây. Trong khi đó, hãng đánh giá tín nhiệm Moody’s ước tính vòng luẩn quẩn “ăn miếng, trả miếng” liên quan đến thuế có thể khiến nước Mỹ mất tổng cộng 700.000 việc làm và tăng trưởng kinh tế giảm 0,5%, thậm chí nhiều khả năng đẩy nước này vào tình trạng suy thoái. Hiện tại, một số doanh nghiệp Mỹ đã lâm cảnh khó khăn vì cuộc chiến thương mại nêu trên. Những quan ngại về chiến tranh thương mại đã khiến đậu nành Mỹ - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Mỹ sang Trung Quốc, giảm xuống gần 15% trong những tháng vừa qua. Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, mức thuế mới Mỹ áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ ảnh hưởng đến nhiều công ty Mỹ vốn dựa vào chuỗi cung ứng từ Trung Quốc. Do vậy, một số chuyên gia nhận định, cuộc chiến thương mại hiện nay nhiều khả năng gây tổn thương cho các công ty Mỹ hơn là các công ty Trung Quốc. Trong khi đó, Tân Hoa xã dẫn nguồn Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đánh giá rằng, cuộc chiến thương mại này chỉ khiến tăng trưởng GDP của Trung Quốc giảm 0,2%.
Mối lo chiến tranh thương mại tác động tiêu cực đến nền kinh tế số một thế giới đã khiến ngay cả một số nghị sĩ đảng Cộng hòa của Mỹ cũng lên tiếng chỉ trích mức thuế mới mà chính quyền Oa-sinh-tơn áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại chính. Hiện tại, trong chính giới và các chuyên gia kinh tế Mỹ, nhiều người lo ngại cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung sẽ tiếp tục leo thang trong bối cảnh tháng 6 vừa qua, xuất khẩu của Trung Quốc tăng ngoài dự đoán, trong khi thặng dư thương mại với Mỹ cao kỷ lục. Theo số liệu được Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GAC) công bố ngày 13-7, trong tháng vừa qua, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức dự báo 10% của giới phân tích. Thặng dư thương mại của Trung Quốc với Mỹ trong tháng 6-2018 đã tăng lên mức kỷ lục gần 29 tỷ USD, nâng tổng thặng dư thương mại lên 133,8 tỷ USD trong sáu tháng đầu năm. Con số thặng dư thương mại nói trên rất có thể sẽ “thêm dầu vào lửa” cho cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Trước nguy cơ cuộc chiến thương mại với Trung Quốc leo thang làm gia tăng bi kịch “gậy ông đập lưng ông” với nền kinh tế Mỹ, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện M.Con-nen mới đây đã nghiêm túc nêu vấn đề với Chính phủ Mỹ rằng: Liệu áp mức thuế mới có phải là “con đường sai lầm”?
