Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
Tại phiên họp Tổ soạn thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), ngày 22/1, đề cập một số định hướng trong sửa đổi Luật Thủ đô, Phó Vụ trưởng Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Lê Tuấn Phong cho biết, việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển Thủ đô trong tình hình mới; bảo đảm tính hợp hiến, đồng thời góp phần tạo lập cơ sở pháp lý cho Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm của Thủ đô; đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố.
Ông Phong cho hay: Tư duy xây dựng Luật lần này được tiếp cận theo hướng phân quyền từ thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành cho thành phố (trừ lĩnh vực an ninh, quốc phòng, đối ngoại, tôn giáo). Việc sửa đổi Luật lần này cũng là thí điểm chính sách (đối với các nội dung khác các luật hiện hành), nếu hiệu quả sẽ nhân rộng ở các địa phương khác.
Luật cũng nhằm tạo lập cơ chế thu hút được nguồn lực tài chính cho phát triển; có cơ chế vượt trội thu hút nhân lực chất lượng cao để Hà Nội trở thành nơi thu hút nhân lực quốc tế.
Một định hướng quan trọng khác là cùng với đẩy mạnh phân quyền, cần có cơ chế hậu kiểm để tránh trường hợp lạm dụng các thẩm quyền được trao hoặc trường hợp vì thẩm quyền quá rộng nên tâm lý e ngại, sợ chịu trách nhiệm không dám quyết. Trong các cơ chế, chính sách, cần lồng ghép, quy định để giải quyết các “điểm nghẽn” của Thủ đô.
Dự kiến, dự thảo Luật gồm 7 chương quy định chung về nguồn lực phát triển Thủ đô; thẩm quyền của Thủ đô; quản trị, xây dựng, bảo vệ Thủ đô; vùng Thủ đô; kiểm tra, giám sát…
Phân quyền triệt để đi đôi kiểm tra, giám sát
Phát biểu tại phiên họp, các ý kiến thống nhất sự cần thiết xây dựng, ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển cao của Thủ đô trong giai đoạn tới. Các đại biểu cũng bày tỏ nhất trí với các định hướng xây dựng Luật cũng như thay đổi lớn về tư duy, cách tiếp cận trong việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi). Trong đó, tán thành cao với định hướng phân cấp, phân quyền triệt để cho Thủ đô trên nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, trừ các lĩnh vực an ninh, quốc phòng, đối ngoại, tôn giáo, trên cơ sở có tính đến liên kết vùng.
Ông Ngô Đức Minh, Vụ trưởng Pháp chế, Bộ Công thương tán thành với việc thiết kế chính sách riêng, đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền Thủ đô, trong đó có việc giao cho chính quyền Thủ đô thẩm quyền ban hành văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành Luật trên cơ sở tuân thủ nguyên tắc không được vi phạm Hiến pháp.
Để bảo đảm “tuổi thọ” lâu dài của Luật, ông Ngô Đức Minh đề nghị xây dựng Luật theo hướng là luật khung, phân cấp, phân quyền mạnh cho Thủ đô, không quy định cụ thể về chính sách mà giao cho chính quyền Thủ đô để bảo đảm tính bao quát.
Một số ý kiến đề nghị, cùng với việc đẩy mạnh tối đa việc phân quyền cho chính quyền Thủ đô, các đại biểu cũng đề nghị quy định rõ về cơ chế báo cáo, kiểm tra, giám sát để tránh trường hợp lạm quyền hoặc tâm lý e ngại, không dám làm.
Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội khẩn trương rà soát, phối hợp các bộ liên quan để đề xuất các cơ chế, chính sách lớn, thực sự cần thiết nhằm xử lý các “điểm nghẽn”, đồng thời tạo sự phát triển bứt phá cho Thủ đô trong thời gian tới. Trên cơ sở các cơ chế, chính sách đó sẽ quy phạm hóa thành các quy định cụ thể của Luật, bảo đảm tiến độ, chất lượng cao.
