Thành phố Hồ Chí Minh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hóa

Việc sáp nhập Thành phố Hồ Chí Minh với tình Bình Dương, Bà Rịa-Vũng Tàu không chỉ là sự cộng gộp về số liệu, mà là sự cộng hưởng về chức năng và vai trò vùng. Mỗi địa phương mang đến cho Thành phố Hồ Chí Minh (mới) mở rộng những lợi thế chiến lược. Cụ thể, Thành phố Hồ Chí Minh (cũ) đóng vai trò trung tâm tài chính, dịch vụ cao cấp, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, đổi mới sáng tạo. Bình Dương (cũ) mang lại thế mạnh về công nghiệp chế biến, chế tạo, khu công nghiệp hiện đại và môi trường đầu tư minh bạch. Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) cung cấp năng lượng, cảng biển nước sâu và du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao. Hợp lực ba địa phương tạo ra một chuỗi giá trị liên vùng hoàn chỉnh, nơi sản xuất, logistics, tiêu dùng, và dịch vụ chất lượng cao phát triển trên một nền tảng tích hợp và thông minh.

Đề cập đến định hướng mô hình tăng trưởng và chuyển đổi xanh của Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thời gian tới, Thành phố Hồ Chí Minh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số. Phát triển kinh tế-xã hội phải gắn liền với bảo vệ môi trường, hướng tới thực hiện cam kết của Việt Nam về đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Theo đó, thành phố tập trung vào năm lĩnh vực: công nghiệp xanh, công nghệ cao; nông nghiệp sinh thái, bền vững; năng lượng sạch và tái tạo; đô thị xanh, hạ tầng bền vững; bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học và thích ứng biến đổi khí hậu.

Cũng theo ông Phạm Bình An, về công nghiệp, thành phố sẽ chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu công nghiệp sang các ngành công nghiệp xanh, công nghiệp công nghệ cao, có giá trị gia tăng cao. Xây dựng, chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp sinh thái, giảm thâm dụng tài nguyên, năng lượng. Ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng tái tạo và các ngành công nghiệp xanh khác. Đối với năng lượng tái tạo, đẩy mạnh phát triển các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo hướng đến giảm phát thải. Đồng thời, ưu tiên phát triển điện gió (ngoài khơi) và điện mặt trời (điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp, khu đô thị), chuyển đổi sang sử dụng các dạng năng lượng mới như hydrogen. Thành phố cũng thúc đẩy xây dựng mô hình đô thị xanh, thông minh, có khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu, ưu tiên giao thông công cộng khối lượng lớn (đường sắt đô thị), xử lý 100% chất thải công nghiệp, nguy hại và nước thải, cũng như thúc đẩy hoạt động tái chế, tái sử dụng, tăng tỷ lệ cây xanh, mặt nước trong các khu đô thị.

Các chuyên gia cho rằng, sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục giữ vai trò là trung tâm tài chính, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực. Thành phố mở rộng chính sách thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ tài chính (fintech), trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, giáo dục chất lượng cao, và dịch vụ y tế tiêu chuẩn quốc tế. Đây sẽ là vùng lõi hấp dẫn cho các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) và dịch vụ chất lượng cao. Ông Võ Minh Thành, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành một đô thị thông minh, với sự đổi mới căn bản và toàn diện trong hoạt động của chính quyền số, kinh tế số, cùng với sự thịnh vượng và văn minh của một xã hội số. Qua đó, hướng đến trở thành thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, năng động sáng tạo, có nguồn nhân lực chất lượng cao; là thanh phố dịch vụ, công nghiệp hiện đại, đầu tàu về kinh tế số, xã hội số, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, văn hoá, giáo dục, khoa học, công nghệ của cả nước, hội nhập quốc tế sâu rộng, có vị thế nổi trội trong khu vực Đông Nam Á.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà, với phương châm nhất quán lấy con người làm trung tâm, kiên quyết không hy sinh môi trường để đổi lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, phát triển kinh tế phải gắn với cải thiện đời sống nhân dân, thành phố xác định chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu và là động lực đột phá cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới. Vừa qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã thành lập Tổ công tác tham mưu về chuyển đổi xanh. Đồng thời, đang đẩy mạnh triển khai Khung chiến lược phát triển xanh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với bốn nội dung chính: phát triển nguồn lực xanh; xây dựng hạ tầng xanh; phát triển hành vi xanh; xác định ngành và lĩnh vực tiên phong. Đặt mục tiêu giảm 10% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2030 và phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.