Sửa đổi một số quy định trong lĩnh vực đê điều và phòng, chống thiên tai

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 53/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực đê điều và phòng, chống thiên tai. Theo đó, quy định mới về phân công, phân cấp trách nhiệm và phối hợp trong ứng phó rủi ro thiên tai theo hướng điều chỉnh cho phù hợp chính quyền địa phương 2 cấp và chuyển thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.

Theo quy định mới, trong ứng phó rủi ro thiên tai cấp độ 1, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm trực tiếp chỉ huy, huy động nguồn lực tại chỗ để ứng phó kịp thời ngay khi thiên tai xảy ra; hỗ trợ công tác ứng phó khi có đề nghị của các địa phương lân cận; báo cáo và chịu trách nhiệm thực hiện chỉ đạo, chỉ huy của các cơ quan phòng, chống thiên tai cấp trên; đồng thời được quyền huy động các nguồn lực để ứng phó thiên tai.

Ngoài ra, Nghị định số 53/2026/NĐ-CP cũng quy định về tình huống khẩn cấp về thiên tai là các tình huống thiên tai đã hoặc đang xảy ra đã gây ảnh hưởng hoặc có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng, sức khỏe, nhà ở của nhiều người dân và các công trình đê điều, hồ đập, công trình phòng, chống thiên tai, công trình hạ tầng quan trọng, cần tổ chức triển khai ngay các biện pháp ứng phó khẩn cấp để kịp thời ngăn chặn hậu quả và khắc phục nhanh hậu quả, được công bố bằng quyết định của người có thẩm quyền.

Đồng thời, Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung về hỗ trợ khẩn cấp di dời dân cư theo hướng thay thế cụm từ "Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn" bằng "Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự"; gộp thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã cho phù hợp chính quyền địa phương 2 cấp.

Nghị định cũng thay đổi về chế độ tiền lương, tiền thưởng. Theo đó, người không hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong thời gian được huy động làm nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, tham gia tập huấn, huấn luyện, diễn tập được hưởng trợ cấp ngày công lao động như mức trợ cấp ngày công lao động do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định. Nếu huấn luyện, diễn tập và làm nhiệm vụ phòng, chống thiên tai vào ban đêm được tính tăng thêm không thấp hơn 50% mức trợ cấp ngày công lao động hiện hưởng.

Mức hưởng cho người tham gia lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã không tham gia bảo hiểm xã hội nếu bị tai nạn, được hưởng chi trả cả trường hợp vết thương tái phát cho đến khi xuất viện. Trường hợp bị tai nạn dẫn đến chết hoặc ốm đau dẫn đến chết, thực hiện theo quy định tại điểm b và c khoản 3 Điều 15 Nghị định số 72/2020/NĐ-CР ngày 30 tháng 6 năm 2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Dân quân tự vệ về tổ chức xây dựng lực lượng và chế độ, chính sách đối với Dân quân tự vệ đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 16/2025/NĐ-CP ngày 4 tháng 2 năm 2025 của Chính phủ.