Dự án khi hoàn thành sẽ tạo ra trục cảnh quan trung tâm mới, đánh thức tiềm năng hai bên bờ sông Hồng, trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Một trục động lực phát triển
Ngày 13/5/2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Trong quy hoạch này, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong chín trục động lực phát triển của Thủ đô, giữ vai trò trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo và đô thị dọc hai bên sông Hồng.
Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô sử dụng khoảng 11.418 ha đất, triển khai trên địa bàn 16 xã, phường dọc hai bên sông Hồng, gồm: Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng.
Tổng thể dự án được chia thành 5 nhóm với 18 dự án thành phần. Trong đó, hai tuyến đại lộ cảnh quan dọc hai bờ sông là hạng mục trọng tâm. Tuyến Hữu Hồng dài khoảng 45,35 km và tuyến Tả Hồng dài khoảng 35 km sẽ tạo nên hệ thống giao thông xuyên suốt, kết nối các khu vực phát triển mới của Thủ đô.
Đi cùng hai tuyến đại lộ là hệ thống 11 công viên sinh thái quy mô lớn cùng các không gian công cộng và khu vui chơi, tạo nên “lá phổi xanh” bên dòng sông mẹ. Bên cạnh đó là các dự án kè, chỉnh trị lòng sông, bờ sông nhằm bảo đảm an toàn phòng, chống lũ, cải thiện môi trường sinh thái và nâng cao khả năng khai thác không gian ven sông.
Các khu đô thị định cư, tái thiết tại Long Biên, Lĩnh Nam và Bát Tràng được quy hoạch đồng bộ để phục vụ nhu cầu tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.
Với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng, đây là một trong những dự án hạ tầng-đô thị có quy mô đặc biệt lớn, triển khai từ năm 2026 đến năm 2038. Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2030 sẽ ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng chính như hai tuyến đại lộ cảnh quan, hệ thống kè và chỉnh trị sông, Công viên công cộng Phú Thượng, Công viên bãi sông phường Hồng Hà cùng các khu đô thị định cư. Giai đoạn 2030-2038 tiếp tục hoàn thiện các hạng mục còn lại.
Tiến sĩ Nguyễn Văn Khôi, nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội nhận định, dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển đô thị khi đưa sông Hồng trở lại vị trí trung tâm trong cấu trúc phát triển của Thủ đô.
Theo ông Nguyễn Văn Khôi, trục đại lộ được quy hoạch như một không gian tổng hợp, kết hợp hài hòa giữa giao thông, cảnh quan, sinh thái, văn hóa và đời sống cộng đồng; đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận dòng sông một cách an toàn, văn minh và bền vững.
Ưu tiên triển khai các khu định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng
Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng còn được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho nhiều địa phương dọc hai bên bờ sông. Bà Bùi Thị Quyên, Giám đốc Trung tâm Văn hóa-Thông tin và Thể thao xã Ô Diên cho rằng, lợi ích của dự án sẽ thể hiện rõ nét thông qua hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ. Đặc biệt, những điểm nghẽn giao thông sẽ từng bước được tháo gỡ, giúp việc đi lại thuận lợi hơn, đồng thời tạo dư địa phát triển mới cho địa phương theo định hướng đô thị xanh, hiện đại của thành phố.
Xã Mê Linh sở hữu khoảng 1.100 ha đất bãi ven sông Hồng. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Nguyễn Ngọc đánh giá việc hình thành trục đại lộ sẽ mở ra cơ hội khai thác hiệu quả quỹ đất rộng lớn vốn còn sử dụng phân tán, manh mún. Khi hạ tầng giao thông được hoàn thiện sẽ tạo điều kiện cho các xã ven sông phát triển nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái và các hoạt động kinh tế nông thôn.
Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng còn tạo tiền đề hiện thực hóa định hướng phát triển kinh tế đêm của Hà Nội. Theo Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, thành phố dự định xây dựng trung tâm văn hóa nghệ thuật, thương mại dịch vụ tại Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng trở thành khu kinh tế đêm văn hóa-sáng tạo, nơi hội tụ các sự kiện văn hóa, nghệ thuật đỉnh cao...
Tuy nhiên, dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng có phạm vi tác động rất lớn đến đời sống người dân. Theo thống kê sơ bộ, trong khu vực dự án hiện có khoảng 247.431 người với hơn 70.474 hộ dân sinh sống. Diện tích đất dự kiến thu hồi để triển khai dự án khoảng 7.971 ha.
Nhận thức rõ quy mô và mức độ ảnh hưởng của dự án, Thành phố Hà Nội xác định nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; ưu tiên triển khai các dự án tái định cư, tái thiết trước khi thực hiện đồng bộ các hạng mục khác.
Các khu đô thị định cư tại Long Biên, Lĩnh Nam và khu đô thị đa mục tiêu tại Thư Lâm, Đông Anh là những dự án thành phần được xây dựng trước để đáp ứng nhu cầu tái định cư với tổng số từ 79.000 đến 85.000 căn hộ và lô đất, cơ bản đáp ứng nhu cầu của các hộ dân bị ảnh hưởng.
Quan điểm của thành phố là nơi ở mới phải có điều kiện bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ; đồng thời bảo đảm điều kiện sinh kế, việc làm và hạ tầng xã hội cho người dân sau tái định cư.
Ông Đặng Bá Ngọc, Bí thư Chi bộ thôn Đại Lan, xã Nam Phù chia sẻ, dự án mang lại cho ông và người dân địa phương nhiều cảm xúc đan xen. Đó là niềm vui trước một chủ trương lớn nhằm tạo dựng diện mạo mới cho Thủ đô, nhưng cũng có nhiều trăn trở trước những thay đổi tác động trực tiếp đến đất đai, nhà cửa và sinh kế của người dân. Nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền cơ sở là phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để bảo đảm quá trình triển khai dự án công khai, minh bạch, đúng quy định, đặt quyền lợi chính đáng của người dân lên hàng đầu.
Thực tiễn triển khai các dự án lớn cho thấy công tác giải phóng mặt bằng luôn là khâu then chốt quyết định tiến độ và hiệu quả đầu tư. Vì vậy, việc công khai quy hoạch, minh bạch cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cùng với đối thoại thường xuyên với người dân là yếu tố quan trọng tạo sự đồng thuận xã hội để triển khai đại dự án này, đưa dòng sông Hồng thật sự trở thành trục cảnh quan sinh thái-văn hóa chủ đạo của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
