Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, Luật về văn bản quy phạm pháp luật không chỉ quy định về quy trình, thủ tục xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, mà còn là đạo luật có vai trò nền tảng đối với việc hình thành, vận hành và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Chất lượng của Luật này sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng của hệ thống pháp luật, hiệu quả quản trị quốc gia, môi trường đầu tư, kinh doanh và việc bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết, Bộ Tư pháp xác định, việc xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật lần này không chỉ là sửa đổi một đạo luật về kỹ thuật xây dựng pháp luật, mà còn là cơ hội để tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng thể chế và xây dựng một quy trình lập pháp, lập quy hiện đại, chuyên nghiệp, linh hoạt nhưng chặt chẽ, kịp thời nhưng có kiểm soát, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh. (Ảnh: H.N)
Trong bối cảnh yêu cầu thể chế hóa chủ trương, định hướng của Đảng ngày càng nhanh, khối lượng công tác lập pháp ngày càng lớn và thực tiễn liên tục phát sinh những vấn đề mới, yêu cầu đối với Luật lần này là phải tìm được sự cân bằng phù hợp: quy trình phải đủ chặt chẽ để bảo đảm chất lượng, nhưng cũng phải đủ linh hoạt để không trở thành điểm nghẽn; phải rút ngắn được thời gian xử lý nhưng không giảm các cơ chế kiểm soát cần thiết; phải tạo điều kiện cho đổi mới, sáng tạo nhưng đồng thời phòng ngừa nguy cơ lạm dụng chính sách, lợi ích nhóm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Dự án Luật gồm 5 chính sách lớn:
Tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; tiếp tục xác định rõ thẩm quyền về nội dung ban hành văn bản quy phạm pháp luật của từng chủ thể, phạm vi nội dung giữa luật với văn bản quy phạm pháp luật khác, các nội dung cần được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật;
Tiếp tục đổi mới quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo hướng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả và có kiểm soát, đẩy nhanh việc thể chế hóa chủ trương, định hướng của Đảng thành pháp luật;
Gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, hoàn thiện cơ chế giải thích Hiến pháp, luật, hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật và xây dựng cơ chế đánh giá văn bản quy phạm pháp luật sau ban hành;
Xây dựng cơ chế nâng cao chất lượng đội ngũ người làm công tác tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật;
Tăng cường tính chuyên nghiệp trong công tác soạn thảo và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật.
Tại hội thảo sáng nay, các đại biểu đã tập trung cho ý kiến về quy trình xây dựng chính sách và việc thay đổi trình tự, thủ tục trong quá trình soạn thảo. Về vấn đề này, hiện dự thảo đang điều chỉnh các trường hợp phải thực hiện quy trình xây dựng chính sách, đồng thời bổ sung cách xử lý khi trong quá trình soạn thảo có sự thay đổi, từ trường hợp không phải xây dựng chính sách sang trường hợp phải xây dựng chính sách và ngược lại.
Một số đại biểu đề nghị, dự luật cần làm rõ căn cứ để xác định thay đổi quy trình, những hồ sơ, tài liệu đã thực hiện sẽ được kế thừa như thế nào, để vừa bảo đảm linh hoạt vừa bảo đảm chất lượng chính sách.
Đối với quy trình trình tự, thủ tục rút gọn, dự thảo cơ bản kế thừa quy định hiện hành, đồng thời tiếp tục hoàn thiện một số điều kiện, hồ sơ và công đoạn thực hiện. Các ý kiến đề nghị làm rõ những trường hợp cần áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn để bảo đảm cơ chế kiểm soát chất lượng, nhất là lấy ý kiến, thẩm định, thẩm tra.
Về văn bản quy phạm pháp luật quy định thực hiện thí điểm, dự thảo tiếp tục hoàn thiện các yêu cầu về phạm vi, đối tượng, không gian và thời gian thực hiện thí điểm. Theo một số đại biểu, cần quy định rõ việc theo dõi, đánh giá, sơ kết, tổng kết quá trình thí điểm và nhất là cách xử lý khi hết thời hạn thí điểm; qua đó bảo đảm việc thí điểm được kiểm soát chặt chẽ và thực sự là cơ sở để xem xét có tiếp tục áp dụng hoặc thể chế hóa chính thức hay không.