Nỗ lực đó giúp tỉnh từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân và tạo nền tảng để cùng cả nước quyết tâm tháo gỡ “thẻ vàng” của EC trong năm 2026.
Siết chặt quản lý hoạt động khai thác
Anh Nguyễn Văn Hợi ở xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị, chủ tàu cá QB 92958 TS chia sẻ, trước đây, ngư dân thường đi biển theo cách cha truyền con nối và các thói quen trong cộng đồng cư dân biển. Tàu thuyền đánh cá ít có các thiết bị nghề biển hiện đại và ngư dân cũng không ghi chép sổ sách.
Sau khi được tuyên truyền, hướng dẫn của chính quyền địa phương, anh Hợi nhận thức được việc chấp hành các quy định về đánh bắt thủy sản là rất cần thiết để tạo thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm và thụ hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với tàu khai thác biển xa. Đầu năm 2026, anh đã đầu tư gần 50 triệu đồng để lắp đặt thêm hai thiết bị giám sát hành trình thay thế thiết bị cũ thường xuyên mất tín hiệu. Thuyền trưởng và các ngư dân đều có danh sách rõ ràng, đầy đủ.
Là cán bộ thuộc Văn phòng kiểm soát nghề cá tỉnh Quảng Trị trực tiếp làm việc tại các cảng cá và bến cá phía nam tỉnh, anh Nguyễn Thanh Bình cho biết, việc kiểm tra, giám sát tàu cá ra vào cảng được đơn vị thực hiện đầy đủ, nghiêm túc.
Các tàu cá trước khi rời cảng ra khơi phải hoàn tất đầy đủ các thủ tục, nhất là việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình; chủ tàu, thuyền trưởng, máy trưởng và toàn bộ thuyền viên có đầy đủ hồ sơ, danh sách rõ ràng. Khi khai thác trở về đều được ghi nhận sản lượng, đối chiếu nhật ký khai thác.
Đơn vị đã trợ giúp nhiều chủ tàu, thuyền trưởng sử dụng phần mềm truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT, qua đó ngư dân khai báo thời gian rời cảng, cập cảng và sản lượng nhanh chóng, chính xác, hạn chế sai sót nhật ký bằng giấy và doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản dễ dàng truy vết, chứng nhận nguồn gốc sản phẩm.
Theo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị, đến ngày 13/8, toàn tỉnh quản lý 4.634 tàu cá từ 6m trở lên, trong đó có 1.348 tàu có chiều dài từ 15m trở lên. Công tác đăng ký tàu cá đạt 100%, đăng kiểm đạt 96,2%, cấp giấy phép khai thác thủy sản đạt 99%, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt 97,7% và lắp đặt thiết bị giám sát hành trình đạt 99,5%.
Những kết quả này thể hiện rõ nét sự chuyển biến trong công tác quản lý đội tàu của tỉnh, nhất là trong bối cảnh số lượng tàu cá lớn, hoạt động khai thác trên biển rộng và còn nhiều khó khăn trong quản lý tàu neo đậu, di chuyển ngoài tỉnh.
Các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đã thực hiện giám sát chặt chẽ tàu cá rời cảng, cập cảng, xuất nhập bến với hơn 21 nghìn lượt tàu xuất cảng, hơn 20 nghìn lượt tàu cập cảng và hơn 18 nghìn lượt tàu bốc dỡ sản phẩm. Sản lượng được giám sát qua cảng đạt gần 28.300 tấn, tương đương 100% sản lượng bốc dỡ qua cảng.
Việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT cũng được đẩy mạnh: 100% số tàu cá rời cảng, xuất bến được thực hiện eCDT, 100% số tàu cá cập cảng và 96,4% số tàu nhập cảng được thực hiện trên hệ thống. Một số trường hợp chưa thực hiện được xác nhận điện tử chủ yếu do lỗi hệ thống mạng.
Xử lý vi phạm nghiêm minh
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Bảo, một trong những điểm nổi bật trong công tác chống IUU của Quảng Trị là tinh thần xử lý vi phạm nghiêm túc, đúng quy định, không né tránh và không có vùng cấm. Từ đầu năm 2026 đến ngày 15/8, lực lượng chức năng đã phát hiện 325 vụ có dấu hiệu vi phạm hành chính, qua xác minh và xử phạt 70 vụ vi phạm, với tổng số tiền hơn 2,28 tỷ đồng; 252 vụ được khép hồ sơ không xử lý và 3 vụ mới phát sinh đang tiếp tục được xử lý theo quy định.
Trong đó, công tác đấu tranh với các hành vi vi phạm nghiêm trọng đã được tăng cường. Cơ quan chức năng đã khởi tố 2 vụ án với 2 bị can liên quan hành vi cản trở hoạt động của phương tiện điện tử theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Mới đây, qua thanh tra, kiểm tra công tác chống khai thác IUU của tỉnh Quảng Trị cho thấy, các cơ quan chức năng đã cơ bản thực hiện đầy đủ nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy sản và chống khai thác IUU.
Công tác quản lý tàu cá được thực hiện tương đối đồng bộ, trong đó quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được thực hiện chặt chẽ. Hoạt động phối hợp giữa Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ đội Biên phòng, Cảng cá và Ủy ban nhân dân cấp xã được duy trì thường xuyên, kịp thời...
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng chống khai thác IUU tại Quảng Trị cũng còn một số nội dung cần tiếp tục khắc phục, như vẫn còn một số tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động; tàu ngưng dịch vụ giám sát hành trình kéo dài; tỷ lệ thực hiện eCDT tính trên tổng số tàu chưa đạt 100%; công tác truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm khai thác cần tiếp tục hoàn thiện; việc lập, lưu trữ một số hồ sơ vẫn còn thiếu sót nhất định. Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị chỉ đạo các đơn vị rà soát và có phương án khắc phục, hoàn thiện, chuẩn bị hồ sơ để phục vụ làm việc với Đoàn Thanh tra của EC lần thứ 6 sắp tới.
Chi cục trưởng Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị Trần Xuân Tiến cho biết: “Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như: Quản lý chặt đội tàu, kiểm soát 100% số tàu cá ra vào cảng; duy trì việc giám sát hành trình; nâng cao hiệu quả eCDT và truy xuất nguồn gốc; kiểm soát chặt chẽ tàu cá không đủ điều kiện, tàu ngưng dịch vụ giám sát hành trình dài ngày.
Đặc biệt, rà soát kỹ lưỡng, kiểm soát chặt tàu có nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài và tăng cường kiểm tra, phát hiện nhằm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Cùng với đó, Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân hiểu rằng chống khai thác IUU không phải là nhiệm vụ nhất thời nhằm phục vụ một đợt kiểm tra, mà là yêu cầu tất yếu để xây dựng nghề cá có trách nhiệm, minh bạch và phát triển bền vững”.
