Tháng 4-2012, nhà báo, nhiếp ảnh gia Vũ Anh Tuấn có dịp ra Trường Sa công tác. Đây cũng là chuyến đi Trường Sa đầu tiên của anh. Anh đã đón nhận cảnh sắc, con người của vùng biển đảo Tổ quốc với tất cả sự ngỡ ngàng, cảm xúc trong trẻo và lãng mạn, thể hiện qua hàng nghìn bức ảnh mà anh tranh thủ từng phút, từng giây để chụp. Sau sáu phóng sự ảnh đăng trên báo Thời Nay, nay là triển lãm đầu tiên của anh về Trường Sa với hơn 70 bức ảnh, không chỉ về các cán bộ, chiến sĩ trong lao động, học tập, huấn luyện, mà còn là những khoảnh khắc cảm động giữa quân với dân, những khung cảnh đầy cảm xúc và nên thơ.
Những câu chuyện sau bức ảnh
“Những bức ảnh đã nói lên tất cả mọi điều. Xin chúc mừng NS Nguyễn Anh Tuấn! Xin cảm ơn Hội NSNA Việt Nam đã ủng hộ tạo điều kiện cho Triển lãm ra đời”- Lời phát biểu ngắn gọn của Đ/c Thuận Hữu, Uỷ viên T.Ư Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam trước lúc cắt băng khai mạc triển lãm, đã nói hộ suy nghĩ, tình cảm của nhiều người.
Còn gì thiêng liêng hơn được thấy lá cờ đỏ sao vàng hiên ngang giữa biển trời Trường Sa sóng gió, mênh mang và kỳ vĩ!
Còn gì rưng rưng hơn được thấy cột mốc chủ quyền trên đảo nhỏ, hình ảnh nhà giàn vươn cao giữa sóng nước mây trời, là biểu tượng của xương máu ông cha bao đời! Còn gì lay động lòng người hơn khi được ngắm hình hài của đất nước trong những vẻ đẹp lung linh, hiển hiện, hình ảnh những người con của Tổ quốc sống động, gần gũi và giản dị, đang từng ngày bảo vệ, gìn giữ chủ quyền biển đảo giữa trùng khơi sóng gió tuyến đầu Tổ quốc!
Gây ấn tượng mạnh nhất với khán giả là bức ảnh “Chủ quyền” đặt ngay chính giữa sảnh: Một lá cờ đỏ sao vàng rực rỡ tung bay trên rạn đá san hô chìm trong làn sóng xanh biếc.
Vũ Anh Tuấn kể, anh chụp bức ảnh này tại bãi đá san hô nằm gần đảo Trường Sa Đông. Trên chuyến ca nô tới các đảo nhỏ, giữa bầu trời đầy nắng gió và biển mênh mông xanh biếc, lá cờ nổi bật, tung bay rực rỡ hiên ngang giữa thiên nhiên khắc nghiệt đã khiến mọi người vô cùng cảm động. Lá cờ cắm trên bãi đá chìm, ca nô phải đi thật nhanh qua để không bị mắc cạn, và Vũ Anh Tuấn đã may mắn chớp được khoảnh khắc đẹp để có được bức ảnh đầy ấn tượng.
Anh kể, bức ảnh không chỉ đơn thuần ghi lại hình ảnh lá cờ, mà còn cho anh cảm xúc thật thiêng liêng khi đứng trước địa điểm đánh dấu chủ quyền Tổ quốc trên thềm lục địa: “Phải ra Trường Sa mới thấy được những trọng trách nặng nề, vinh quang của việc bảo vệ, giữ vững chủ quyền đất nước”. Sau mỗi bức ảnh luôn là một câu chuyện đáng nhớ. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Anh Tuấn đã nghẹn lời khi kể về bức ảnh “Phút tâm tình” chụp một người lính lên đường trở lại đảo đúng ngày con mình trở bệnh. Nhưng anh vẫn cố gắng nén lòng vì nhiệm vụ chung. Đó là bức ảnh khiến nghệ sĩ nhiếp ảnh xúc động nhất khi nhắc tới.
Cảm xúc từ sự lạc quan
Cuộc sống của người lính đảo được Vũ Anh Tuấn ghi lại trong loạt ảnh thật sự sống động và chân thực. Anh chia sẻ: “Tôi thực sự ấn tượng với sự lạc quan, trẻ trung và yêu đời của các chiến sĩ ở Trường Sa, họ vẫn bình dị như thế nhiều năm nay, và khi đến đó, tôi chỉ có thể làm nhiệm vụ của một người chép sử, ghi lại tất cả bằng chiếc máy ảnh qua con mắt của mình”.
Đại tá Nguyễn Ngọc Tương, Phó Chủ nhiệm chính trị Quân chủng Hải quân nhận xét: “Là một người lính hải quân lâu năm, đã có mặt trên hầu hết các đảo, nhưng xem ảnh của nghệ sĩ Vũ Anh Tuấn, tôi lại hiểu được thêm về cuộc sống của các chiến sĩ, thấy được diện mạo của Trường Sa đã khác rất nhiều so với những năm sau giải phóng. Rất cảm ơn Ban Biên tập Báo Nhân Dân, Hội NSNA Việt Nam và NS Nguyễn Anh Tuấn làm việc và tạo mọi điều kiện tốt nhất để ra đời triển lãm ý nghĩa này.”
Anh Nguyễn Đức Ngọc, một khán giả Hà Nội dắt con trai là Nguyễn Đức Khôi, học sinh lớp 6 trường Trưng Vương ngắm từng bức ảnh và giải thích cụ thể, kỹ càng về những hình ảnh. Anh chia sẻ: “Tôi muốn con trai mình thấy cuộc sống của những con người hiện đang gìn giữ chủ quyền biển đảo, để sau này cháu hiểu và lấy đó làm tấm gương cuộc đời”.
Sự lạc quan không chỉ thể hiện ở hình ảnh con người trên đảo, mà qua con mắt của Vũ Anh Tuấn, ngay cả thiên nhiên ngoài đảo cũng vượt qua sự khắc nghiệt của khí hậu. Anh chia sẻ: “Một trong những bức ảnh tôi thích là “Không thể chia lìa”, chụp ở Trường Sa Lớn, một gốc cây bị tách làm đôi nhưng phía trên, cành ngọn vẫn quấn quít lại thành hình một trái tim, thể hiện sự sống mãnh liệt trên đảo Trường Sa”.
Những góc nhìn lãng mạn
Không chỉ chụp con người, cuộc sống, hay những khoảnh khắc thiêng liêng cảm nhận về chủ quyền Tổ quốc giữa đất trời Trường Sa, góc máy của nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Anh Tuấn còn ghi lại những hình ảnh thiên nhiên đẹp tuyệt vời của vùng đất biển đảo máu thịt Tổ quốc này: Ráng hoàng hôn đỏ rực trên biển, những dải mây trắng muốt chạy tít tận chân trời, bờ cát trắng mịn, mặt biển xanh trong vắt, sóng nhà giàn lừng lững cũng khuất phục trước sức người, ... Anh chia sẻ: “Thiên nhiên Trường Sa vô cùng đẹp. Đẹp choáng ngợp! Tôi muốn diễn tả một Trường Sa khác, một vẻ đẹp muôn đời vẫn có chứ không phải bây giờ mới có, mình chỉ đóng vai trò ghi lại. Tôi lo là không biết khả năng của mình có thể hiện được hết vẻ đẹp đó không”.
Ông Nguyễn Bằng Lâm, Chi hội trưởng chi hội báo chí TW và Hà Nội, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam nhận xét: “Mỗi nghệ sĩ khi ra Trường Sa đều có cách riêng để thể hiện cảm xúc, góc nhìn và phong cách nghệ thuật của mình. Vũ Anh Tuấn có nhiều góc nhìn khác và độc đáo, nhất là những bức ảnh về thiên nhiên, như các bức “Vẽ sóng”, “Rực ánh hoàng hôn”... Ở Vũ Anh Tuấn có một cảm xúc thực sự mãnh liệt về Trường Sa, và anh đã đem lại trọn vẹn cảm xúc đó tới khán giả qua những bức ảnh của mình”.
