Nối dài nhịp cầu hữu nghị

Hai mươi năm không phải là khoảng thời gian dài, song đã để lại nhiều dấu mốc đáng ghi nhớ trong trang sử quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. Từ thế đối đầu ở hai bờ chiến tuyến, nay hai nước cùng bắt tay xây dựng nhịp cầu hữu nghị vững chắc trên nhiều phương diện. Trong đó, lĩnh vực giao lưu nhân dân ngày càng được Chính phủ hai bên quan tâm mạnh mẽ, đóng vai trò tích cực thúc đẩy quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ. Các tổ chức, hội hữu nghị như Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO), Hội Việt - Mỹ, Hội nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (VAVA)... luôn là cầu nối vững chắc, tiếp sức cho các chương trình tăng cường tình hữu nghị giữa hai quốc gia. Các cuộc trao đổi đoàn, mở rộng hợp tác với các tổ chức phi Chính phủ trong và ngoài nước diễn ra thường xuyên, với mục tiêu cao nhất là hàn gắn đau thương, tăng cường hiểu biết và gắn kết nhân dân hai dân tộc vì hòa bình, ổn định và lợi ích chung.

Một trong những thành quả của quan hệ Việt Nam -Hoa Kỳ những năm qua là hợp tác y tế, nhân đạo, khắc phục hậu quả chiến tranh. Từ chỗ chỉ mang tính phối hợp một chiều trong vấn đề tìm kiếm quân nhân mất tích và tù nhân Mỹ trong chiến tranh (POW/MIA), đến nay, vấn đề này đã nhận được sự quan tâm từ cả hai phía. Bên cạnh việc nhờ Việt Nam hỗ trợ tìm kiếm hài cốt binh sĩ Mỹ mất tích trong chiến tranh, phía Hoa Kỳ cũng tích cực cung cấp thông tin, hồ sơ về các trường hợp bộ đội Việt Nam mất tích. Theo số liệu thống kê, gần 300 bộ hồ sơ liên quan gần 10 nghìn trường hợp do phía Hoa Kỳ cung cấp đã giúp tìm và xác định được hài cốt của khoảng một nghìn liệt sĩ Việt Nam; và hoạt động này hứa hẹn được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa thời gian tới.

Vấn đề giải quyết di chứng chất độc da cam/đi-ô-xin và rà phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh cũng nằm trong "vùng rốn" hợp tác giữa hai nước. Là một tổ chức phi Chính phủ hoạt động hoàn toàn bằng sự thiện nguyện của các cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam, Hội cựu chiến binh Mỹ vì hòa bình tại Việt Nam (VFP) những năm qua đã tích cực triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ cuộc sống của những trường hợp không may là nạn nhân da cam hoặc bị ảnh hưởng vật liệu nổ do quân đội Mỹ rải xuống từ hơn 40 năm trước.

Sự khởi sắc trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ kéo theo đà tăng dần của ngân sách dành cho các dự án tẩy độc da cam và hạn chế thương vong do vật liệu nổ ở nhiều tỉnh, thành phố Việt Nam. Với số tiền tài trợ trị giá 21 triệu USD ủy quyền cho tổ chức USAID tại Việt Nam trong thời hạn năm năm, Chính phủ Hoa Kỳ hy vọng phần nào chia sẻ nỗi đau hậu chiến tranh. Song song đó là các dự án nổi bật, như tiếp tục đưa các đoàn bạn bè Mỹ đến thăm Việt Nam, thực hiện hành trình từ bắc đến nam để gây quỹ hỗ trợ nạn nhân chiến tranh, đẩy mạnh tuyên truyền thông tin ra thế giới, hay xây dựng trung tâm chăm sóc nạn nhân da cam... là bằng chứng thuyết phục cho những cố gắng không ngừng nghỉ của những "người thợ" cần mẫn nối dài thêm cây cầu hữu nghị giữa hai dân tộc. Nói như ông C.Pa-la-dô, Thư ký VFP, đó như một "món nợ" mà những người Mỹ yêu mến Việt Nam tình nguyện trả đến hết đời.

Tại triển lãm ảnh "Việt Nam - Cuộc chiến tranh qua ảnh" do hãng thông tấn Associated Press (AP) của Hoa Kỳ tổ chức đầu tháng 6 vừa qua ở Hà Nội, trong khuôn khổ kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, nhà nhiếp ảnh Huỳnh Công Út (Nick Út), người nổi tiếng với bức ảnh đi vào lịch sử báo chí thế giới "Em bé na-pan Việt Nam", đã xúc động nêu bật vai trò của các hoạt động giao lưu văn hóa và nhân dân giữa nhân dân Việt Nam và Hoa Kỳ: Chiến tranh đã kết thúc hơn 40 năm nhưng những bài học nhân văn về tình người vẫn còn mãi dù là trong thời chiến hay thời bình. Đây sẽ là hành trang về tinh thần, đạo lý làm người cho thế hệ sau này của hai nước trân trọng và nỗ lực hết sức gìn giữ, duy trì nền hòa bình có được ngày hôm nay.