Thời gian qua, Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An phối hợp chính quyền địa phương, người dân và doanh nghiệp trồng cây xanh, hướng đến phục hồi hệ sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học, nâng cao khả năng thích ứng biến đổi khí hậu và sinh kế cho cộng đồng.
Chung tay bảo tồn
Tân Hiệp là xã đảo thuộc thành phố Đà Nẵng, cách đất liền khoảng 15 km, có diện tích tự nhiên hơn 1.640 ha, phần lớn là rừng núi và khu bảo tồn thiên nhiên. Năm 2009, Cù Lao Chàm (gồm 8 đảo), xã Tân Hiệp, được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Dân cư sinh sống tập trung trên đảo Hòn Lao, gồm 3 thôn Bãi Làng, Bãi Ông và Bãi Hương, với 532 hộ, 2.495 nhân khẩu.
Hiện nay, một số khu vực rừng trong Khu dự trữ sinh quyển thế giới bị suy thoái cục bộ; thực vật ngoại lai và dây leo phát triển mạnh, trong khi một số loài cây gỗ bản địa tái sinh còn hạn chế.
Nhằm phục hồi hệ sinh thái gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, cải thiện sinh kế và huy động cộng đồng tham gia bảo vệ Khu dự trữ sinh quyển thế giới, mới đây, khi mùa mưa bắt đầu, Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An phối hợp chính quyền địa phương và người dân trồng 500 cây mù u, bàng vuông dọc bãi biển tại Bãi Chồng và Bãi Xếp.
Ông Mai Văn Thi, thôn Bãi Ông chia sẻ, người dân trên xã đảo Tân Hiệp sinh sống từ trước cho đến nay đều nhờ vào rừng và biển cho nên hoạt động trồng cây xanh rất được hưởng ứng, ủng hộ. Những cây mù u, bàng vuông được trồng hôm nay sẽ giúp giữ nước, giữ đất, bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân.
Theo Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An, trước khi trồng cây tại xã đảo Tân Hiệp, từng khu vực sẽ được khảo sát, lựa chọn loài cây, xác định khu vực trồng; sau khi trồng cần tiếp tục chăm sóc, trồng dặm, theo dõi, đánh giá tỷ lệ sống, sinh trưởng và khả năng thích nghi. Kết quả theo dõi là cơ sở để kịp thời chăm sóc, bổ sung và điều chỉnh giải pháp phù hợp.
Bên cạnh đó, yêu cầu đặt ra là cây mù u và bàng vuông phải phù hợp điều kiện thiên nhiên biển đảo khắc nghiệt, có khả năng tự tái tạo. Mỗi mảng xanh được phục hồi sẽ góp phần giữ đất, giữ nước, tạo sinh cảnh cho các loài sinh vật và tăng khả năng chống chịu trước những tác động của biến đổi khí hậu.
Phó Giám đốc phụ trách Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An Nguyễn Hùng Linh cho biết, kế hoạch trồng ít nhất 25.000 cây trong giai đoạn 2026-2030 tại khu vực Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm không phải là đích đến cuối cùng. Điều quan trọng là cây được trồng đúng nơi, đúng loài, sinh trưởng tốt, được chăm sóc và thật sự góp phần phục hồi rừng.
“Hoạt động trồng cây xanh tại khu vực Khu dự trữ sinh quyển thế giới hướng tới mở rộng sự tham gia của cộng đồng, trường học, doanh nghiệp và du khách trong các hoạt động trồng, chăm sóc, bảo vệ cây xanh; qua đó nâng cao nhận thức và huy động thêm nguồn lực xã hội cho công tác bảo tồn. Hoạt động này không chỉ dừng lại ở phong trào, mà là bước chuyển hướng nhận thức của cộng đồng sang cách tiếp cận phục hồi hệ sinh thái có cơ sở khoa học và bền vững”, ông Linh nhấn mạnh.
Vì tương lai bền vững
Chương trình “1 tỷ xanh-Mỗi cây xanh, một cam kết” do Ban quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An phối hợp Công ty cổ phần Đạt Phương Hội An phát động. Trong đợt đầu tiên, 500 cây xanh, gồm 200 cây mù u và 300 cây bàng vuông, được trồng tại một số vị trí phù hợp trên xã đảo Tân Hiệp, mở đầu cho kế hoạch trồng 5.000 cây trong năm 2026.
Hoạt động này tiếp nối biên bản ghi nhớ hợp tác giữa các bên, hướng đến mục tiêu trồng ít nhất 25.000 cây trong giai đoạn 2026-2030 tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm.
Theo định hướng quản lý rừng bền vững giai đoạn 2026-2035, các bên ưu tiên tái sinh tự nhiên, xúc tiến tái sinh, làm giàu rừng và trồng bổ sung tại những khu vực phù hợp; cây gỗ bản địa và các loài phù hợp điều kiện sinh thái Cù Lao Chàm là thành phần chủ đạo.
Hoạt động trồng cây hướng đến tăng độ che phủ, cải thiện cảnh quan, bảo tồn đa dạng sinh học, nâng cao chất lượng sinh cảnh và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Chương trình xác định Nhà nước định hướng, hỗ trợ chuyên môn; doanh nghiệp đóng góp nguồn lực; người dân trực tiếp trồng, chăm sóc; du khách tham gia lan tỏa thông điệp. Qua đó, các cam kết được chuyển thành hành động thực tế và mở rộng trách nhiệm xã hội trong bảo vệ môi trường.
Thạc sĩ Lê Ngọc Thảo, Trưởng ban Thư ký Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm-Hội An, Hội An chia sẻ: “Hoạt động trồng một cây xanh hôm nay là hành động rất nhỏ bé nhưng nó lại mang thông điệp sâu sắc cho tương lai. Một cây xanh được trồng và phát triển đó là gây dựng cho tương lai bền vững. Qua đó, kết nối sinh thái, gìn giữ tính đa dạng sinh học cho khu dự trữ sinh quyển, góp phần nâng cao sinh kế cho cộng đồng dân cư sinh sống chung quanh khu vực”.
Bí thư Đảng ủy xã Tân Hiệp Lê Mới cho hay, những năm gần đây, địa phương được hỗ trợ trồng mới hàng nghìn cây ngô đồng, mù u, bàng vuông, thanh thất... và hiện sinh trưởng tốt. Ngoài giá trị đa dạng sinh học, các loài cây này còn tạo cảnh quan cho đảo.
Thời gian tới, địa phương sẽ nghiên cứu hướng đi mới về du lịch tái tạo, để du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tham gia trồng cây, góp phần phục hồi và phát triển hệ sinh thái địa phương.
