Khó khăn trong giảm thiệt hại do thiên tai
Tại Hội nghị sơ kết sáu tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ sáu tháng cuối năm 2018 và đánh giá rút kinh nghiệm công tác phòng, chống thiên tai trong đợt lũ quét cuối tháng 6-2018 tại các tỉnh miền núi phía bắc vừa tổ chức tại Hà Nội, đồng chí Trần Quang Hoài, Ủy viên thường trực Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống thiên tai, Tổng cục trưởng Tổng cục phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thẳng thắn thừa nhận, mặc dù đã có nhiều nỗ lực song thực tế công tác phòng, chống thiên tai vẫn còn nhiều hạn chế, thể hiện rõ ở việc nhận thức của chính quyền, ý thức của người dân. Tổ chức bộ máy, lực lượng phòng, chống thiên tai chủ yếu là kiêm nhiệm, còn lúng túng trong triển khai công tác cũng như kéo dài thời gian khắc phục hậu quả. Quy trình tiếp nhận viện trợ, hàng hóa phức tạp, không kịp thời, dẫn đến giảm hiệu quả sử dụng kinh phí. Điểm đáng nói là, công tác dự báo, cảnh báo chưa đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai ngày càng cao của xã hội, nhất là cảnh báo về lũ quét, sạt lở đất. Việc ứng dụng khoa học - công nghệ nhất là công nghệ dự báo, cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, cảnh báo lũ từ các nước ở khu vực thượng lưu còn hạn chế; thiếu các vật tư, trang thiết bị chuyên dùng, thiết bị cảnh báo tự động tại cộng đồng để ứng phó thiên tai…
Mới đây nhất, đợt mưa lũ, lũ quét xảy ra từ ngày 23 đến 26-6 tại các tỉnh miền núi phía bắc đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, tàn phá môi trường... nhất là tại hai tỉnh Lai Châu và Hà Giang.
Trao đổi với chúng tôi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Lê Trọng Quảng cho biết, lực lượng ứng phó, tìm kiếm cứu nạn, khắc phục tại chỗ mỏng, phương tiện thô sơ, nghèo nàn cho nên hiệu quả ứng cứu còn hạn chế. Mặt khác, do giao thông chia cắt, lực lượng chuyên nghiệp khó cơ động, tiếp cận hiện trường, không mang được các trang thiết bị, dụng cụ cần thiết, cho nên công tác cứu hộ, cứu nạn gặp khó khăn. Điểm sáng trong công tác xử lý hậu quả đợt mưa lũ vừa qua là việc khắc phục các sự cố giao thông được thực hiện nhanh chóng. Trong thời gian chưa đến một ngày các lực lượng đã khôi phục được một số tuyến giao thông huyết mạch để phục vụ công tác vận chuyển, tập kết phương tiện, lực lượng tiếp cận hiện trường, tổ chức cứu trợ, thăm hỏi, bảo đảm đời sống, sinh hoạt của người dân...
Cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ
Theo Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống thiên tai Nguyễn Xuân Cường, để chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai có thể xảy ra, giảm đến mức thấp nhất thiệt hại về người, thời gian tới cần tập trung triển khai Nghị quyết 76/NQ-CP ngày 18-6-2018 về công tác phòng, chống thiên tai, Nghị quyết 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và các nhiệm vụ được cụ thể hóa trong kế hoạch công tác năm 2018 của Ban Chỉ đạo. Trung tâm dự báo Khí tượng - Thủy văn quốc gia cần đặc biệt quan tâm công tác dự báo, cảnh báo, cung cấp kịp thời các bản tin phục vụ sự chỉ đạo, điều hành của các cấp; có kế hoạch, giải pháp nâng cao hơn nữa năng lực dự báo, cơ sở vật chất... Phối hợp chặt chẽ các tổ chức khí tượng - thủy văn quốc tế và các bộ, ngành địa phương, các cơ quan báo chí trong công tác ứng phó với thiên tai. Cần rà soát xây dựng chính sách ưu tiên đối với hoạt động cung cấp dịch vụ công và xây dựng công trình phòng, chống thiên tai. Tổng cục Phòng, chống thiên tai phối hợp Tổng cục Thủy lợi có phương án sát thực trong việc điều hành liên hồ chứa; các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai việc duy tu, sửa chữa các hồ chứa. Đối với hồ thủy điện Hòa Bình cần có phương án diễn tập chu đáo để chủ động ứng phó với những tình huống xấu, bất thường xảy ra.
Một vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong công tác giảm thiệt hại do thiên tai gây ra, đó là tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân trong phòng, chống thiên tai. Chỉ đạo lắp đặt thiết bị cảnh báo sớm lũ quét, sạt lở đất; thúc đẩy chủ hồ chứa tổ chức đo đạc quan trắc thông tin mưa, lũ trên lưu vực; trang bị thiết bị thông tin cảnh báo thiên tai cho trưởng thôn, trưởng bản, người dân. Đôn đốc, kiểm tra, giám sát các địa phương thực hiện tốt công tác khắc phục hậu quả thiên tai năm 2017 và các tháng đầu năm 2018 đồng thời chuẩn bị sẵn sàng triển khai phương án ứng phó với các tình huống thiên tai, nhất là các tình huống thiên tai lớn trên cấp 3.
Mặt khác, cần tăng cường nhận thức của chính quyền các cấp và người dân trong việc chủ động phòng, chống thiên tai. Các ngành chức năng chủ động đánh giá trước rủi ro thiên tai, nhất là việc đánh giá nơi ở an toàn; xây dựng kế hoạch, phương án phòng, chống thiên tai, tổ chức diễn tập, huấn luyện thuần thục để sẵn sàng triển khai. Khi cả hệ thống chính trị vào cuộc, chắc chắn sẽ nâng cao được nhận thức của người dân trong phòng, chống và giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra.
Tổng hợp từ đầu năm 2018 đến nay, thiên tai đã làm 55 người chết và 20 người mất tích, 48 người bị thương; 509 nhà bị đổ, sập và 12.571 nhà bị hư hại, 1.964 nhà bị ngập nước; 14.394 ha lúa và hoa màu bị đổ giập; 1.689 ha cây công nghiệp, cây ăn quả bị thiệt hại, gãy đổ; 8.923 con gia súc và 17.109 con gia cầm bị chết; 8.966 m đê dưới cấp IV, kênh, mương và bờ bao bị sạt trượt. Thiệt hại về kinh tế ước tính hơn 868,5 tỷ đồng.
Nguồn: Ban Chỉ đạo T.Ư về phòng, chống thiên tai
(Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)
