Cấp bách triển khai nhiều biện pháp cứu lúa
Ông Nguyễn Duy Huỳnh ở thôn 6, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị cho biết, gần 3 tháng nay, trời không có một giọt mưa, nắng như đổ lửa. Cánh đồng của thôn 6 với diện tích hàng chục héc-ta cạn kiệt nguồn nước, lúa trên đồng bắt đầu héo dần. Nhà ông có 5 sào ruộng bị khô nước, mặt ruộng xuất hiện những vết nứt sâu làm những khóm lúa bị tách ra nghiêng ngả. Theo ông Huỳnh, khoảng 10 ngày tới, nếu trời không mưa hay nước từ công trình thủy nông không dẫn về, rất nhiều khả năng lúa sẽ chết khô vì hạn.
Từ ruộng lúa của nhà ông Huỳnh, cách con mương nhỏ trơ đáy dưới ánh nắng chói chang là vùng ruộng khô hạn của bà Nguyễn Thị Lương ở thôn 5, xã Bắc Trạch. Bà Lương chia sẻ, nơi đây vùng đất cao, nguồn nước tưới luôn khó khăn, nhưng đất ở đây cũng chỉ thích hợp trồng lúa, không trồng được loại cây nào khác.
Trưởng phòng Kinh tế xã Bắc Trạch Lưu Bá Lâm cho biết, vụ hè thu toàn xã gieo trồng gần 700 ha, hiện có gần 100 ha lúa ở vùng Hạ Trạch đang bị khô hạn nghiêm trọng. Nếu tình trạng thiếu nước tưới kéo dài thêm khoảng 10 ngày nữa, thì diện tích bị hạn nặng sẽ tăng lên gấp đôi.
“Chúng tôi đã kiểm tra thực tế trên đồng, họp với các thôn, Chi nhánh thủy nông để triển khai các biện pháp chống hạn, cứu lúa, trong đó tập trung sử dụng máy bơm dầu, bơm điện để bơm vét nước từ các hồ, vũng còn lại để tưới cho lúa. Ở những nơi có thể tưới được bằng nước từ công trình thủy nông có thể đặt máy công suất nhỏ bơm nước từ kênh thủy nông đến vùng ruộng xa”, ông Lâm thông tin thêm.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Trị, đến đầu tháng 7, toàn tỉnh có hơn 1.100 ha lúa bị ảnh hưởng do hạn hán, trong đó tập trung chủ yếu ở phía bắc. Nguyên nhân chủ yếu là do mực nước tại các hồ chứa, sông, kênh tưới giảm mạnh, nhiều trạm bơm thiếu nguồn nước phục vụ sản xuất. Trước tình hình đó, các địa phương đang khẩn trương thực hiện các biện pháp chống hạn để bảo vệ sản xuất, giảm tối đa thiệt hại đối với ngành nông nghiệp.
Chủ động trước thời tiết ngày càng cực đoan
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, trên địa bàn tỉnh hiện có 272 công trình đập, hồ chứa nước, trong đó 52 công trình do các công ty thủy lợi quản lý, 220 công trình do các địa phương quản lý; hiện nước trong các hồ chứa chỉ đạt hơn 40% dung tích thiết kế. Tại phía bắc, có những hồ chứa do Công ty TNHH Một thành viên công trình thủy lợi Quảng Bình quản lý, chỉ còn dưới 30% dung tích.
Phó Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên công trình thủy lợi Quảng Bình Nguyễn Hữu Sáng cho biết, qua các lần kiểm tra, hồ Vực Nồi có dung tích hơn 12 triệu m³ nước, nay chỉ còn khoảng 3 triệu m³; hồ Vực Sanh 3,8 triệu m³ còn lại 600 m³... Thực tế cho thấy, nếu không có nguồn nước mưa bổ sung kịp thời thì các hồ chứa này sẽ mất khả năng cung cấp nước tưới cho các cánh đồng.
Gặp chúng tôi trên cánh đồng Vạn Trạch, Trưởng Chi nhánh thủy nông Bố Trạch Nguyễn Viết Sỹ cho biết, công nhân đơn vị vừa lắp đặt 2 trạm bơm điện dã chiến để lấy nước hồi quy từ những ao, đầm đưa lên tuyến kênh, dẫn nước về tưới cho cánh đồng đang hạn hán.
Nơi nào có điện thì sẽ dùng bơm điện, nơi không có điện thì dùng máy bơm dầu để lấy tận dụng lượng nước hồi quy trở lại tưới cho đồng ruộng, bảo đảm cho cây lúa được tưới ẩm để tiếp tục sinh trưởng và vượt qua giai đoạn trổ đòng trong điều kiện khô hạn nhất và chờ mưa tới.
Cũng theo ông Nguyễn Hữu Sáng, qua kiểm tra, phần lớn các hồ, đập nhỏ do địa phương quản lý đã xuống mực “nước chết”, không đủ khả năng để tưới cho cây trồng. Công ty phối hợp các địa phương rà soát, lên phương án chống hạn khi sang đầu tháng 7 mà trời không có mưa.
“Lãnh đạo Công ty chỉ đạo các đơn vị Chi nhánh thủy nông tại địa phương thiết lập khoảng 20 máy bơm dã chiến công suất nhỏ để sử dụng nước hồi quy từ các hồ, khe suối tự nhiên bổ sung vào các tuyến kênh đưa về “giải hạn” cho diện tích lúa vùng đang khô hạn hoặc ở cuối nguồn. Qua đó tiết kiệm, hạn chế lấy nước từ các hồ đập lớn và coi đó là nguồn dự trữ có tính lâu dài phục vụ nước sinh hoạt và sản xuất nếu thời tiết cực đoan, nắng nóng khắc nghiệt kéo dài thêm”, ông Nguyễn Hữu Sáng cho hay.
Hiện nay, trên các vùng hạn nặng ở phía bắc Quảng Trị, Công ty TNHH Một thành viên công trình thủy lợi Quảng Bình đã đồng loạt khởi động 8 trạm bơm điện và bơm dầu công suất lớn tại các vị trí đã định sẵn để tăng cường nước chống hạn. Các Chi nhánh thủy nông khu vực vận hành 20 trạm bơm dã chiến lưu động để đưa nước về các vùng xa để cứu lúa. Công tác chống hạn nhằm giảm thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp đang được thực hiện đồng bộ, quyết liệt.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Văn Bảo nhận định, thời gian tới tình hình thời tiết được dự báo còn diễn biến phức tạp, nguy cơ hạn hán kéo dài, trong khi cây lúa đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quyết định năng suất. Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các địa phương, đơn vị có phương án điều tiết hợp lý, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; ưu tiên cấp nước cho các diện tích lúa ở giai đoạn làm đòng, trổ bông và những vùng có nguy cơ thiếu nước cao.
Cùng với đó đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, sử dụng nước hợp lý. Đồng chí Lê Văn Bảo chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Công ty TNHH Một thành viên công trình thủy lợi Quảng Bình và các địa phương rà soát, đánh giá hiện trạng các hồ, đập thủy lợi để quản lý, vận hành phù hợp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm đủ nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.
