Đó là nhận định của Thứ trưởng Công thương Cao Quốc Hưng tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Oman, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Liên doanh Đầu tư Việt Nam - Oman (VOI) đồng tổ chức ngày 22-3 tại Hà Nội. Với sự tham dự của hơn 70 doanh nghiệp hai nước, diễn đàn nằm trong khuôn khổ Kỳ họp lần thứ 3 Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác kinh tế và kỹ thuật Việt Nam - Oman do Bộ trưởng Công thương Việt Nam và Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Oman đồng chủ trì tại thủ đô Hà Nội từ ngày 22 đến ngày 23-3.
Tiềm năng hợp tác rộng mở
Thứ trưởng Cao Quốc Hưng cho biết, quan hệ kinh tế - thương mại Việt Nam - Oman tăng trưởng mạnh qua các năm gần đây, với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2017 đạt gần 120 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Oman 40 triệu USD, tăng 74%. Tuy nhiên, con số trao đổi thương mại mới chỉ ở mức trên 100 triệu USD, còn rất khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh sẵn có của hai nước.
Trước đây, hai nước đã ký một số thỏa thuận song phương và biên bản ghi nhớ trong các lĩnh vực hàng không, thương mại, nhân lực, bảo hộ đầu tư và tránh đánh thuế hai lần, góp phần tạo bước đột phá trong quan hệ giữa hai bên. Thứ trưởng Công thương Việt Nam cho rằng, bên cạnh thúc đẩy hợp tác song phương, Việt Nam mong muốn Oman sẽ là cầu nối để Việt Nam thâm nhập thị trường Trung Đông - châu Phi, và ngược lại, Việt Nam cũng sẽ là cánh cửa để Oman tiến vào thị trường ASEAN rộng mở với khoảng 600 triệu dân.
Đồng quan điểm, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Oman, ông Ali Masoud Al Sunaidy nhấn mạnh, cả Oman và Việt Nam đều có vị trí địa lý thuận lợi, cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng. Chính vì vậy, hai nước có nhiều lợi thế có thể bổ sung lẫn nhau. Oman đặc biệt quan tâm đến vấn đề an ninh lương thực, bởi vậy, với lợi thế của một quốc gia nông nghiệp, các mặt hàng nông sản, lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng từ Việt Nam như gạo, đường, cà phê, thủy sản, rau củ quả sẽ có nhiều cơ hội xuất khẩu vào thị trường Oman.
Đại diện Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Phòng Thương mại và Công nghiệp Oman ký kết biên bản ghi nhớ về hợp tác giữa hai bên.
Tuy nhiên, một bất lợi đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Oman và thị trường Trung Đông nói chung, đó là hiện vẫn chưa có các tuyến đường vận tải thẳng giữa hai nước. Với lợi thế các hải cảng lớn của mình như cảng Salalah, Sohar và Duqum, Bộ trưởng Oman bày tỏ mong muốn hai nước sớm thiết lập các tuyến vận tải trực tiếp cùng một đường bay thẳng trong tương lai để tạo điều kiện thông thương thuận lợi hơn cho hàng hóa giữa hai quốc gia. Bên cạnh đó, Oman cũng mong muốn Việt Nam sớm mở kho ngoại quan ở quốc gia này để lưu trữ hàng hóa, nông sản, qua đó không chỉ cung cấp các mặt hàng thiết yếu cho Oman mà còn xuất sang các nước khác trong khu vực.
Định hướng phát triển trong tương lai
Theo Bộ trưởng Ali Al Sunaidy, một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước đó là mở rộng mô hình các liên doanh chung giữa doanh nghiệp hai bên, điển hình như hoạt động của Liên doanh Đầu tư Việt Nam - Oman (VOI). Là công ty liên doanh giữa Quỹ dự trữ quốc gia Oman (SGRF) tại Việt Nam với Tổng công ty Ðầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), VOI được thành lập và hoạt động trên cơ sở thỏa thuận và hỗ trợ của Chính phủ hai nước từ năm 2008. Từ vốn cam kết ban đầu là 100 triệu USD năm 2009, VOI đã tăng vốn lên 200 triệu USD vào năm 2014.
Ông Abdullah Al Harthy, Chủ tịch Hội đồng quản trị VOI, thành viên Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam - Oman thông tin, trong gần mười năm hoạt động, VOI tập trung đầu tư vào các ngành tăng trưởng có lợi thế cạnh tranh của Việt Nam và đóng góp cho sự phát triển bền vững lâu dài của nền kinh tế trong các lĩnh vực thiết yếu như điện, đường thu phí, logistics, nước sạch, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nông nghiệp, hàng tiêu dùng… Với nhiều dự án thành công ở Việt Nam, VOI đã giải ngân hơn 200 triệu USD trong vòng mười năm qua, trở thành một dòng đầu tư tiêu biểu từ Trung Đông vào Việt Nam.
Về phía Việt Nam, ông Lê Thái Hòa, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á - châu Phi, Bộ Công thương cho biết, trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho VOI tìm kiếm những cơ hội hợp tác đầu tư với Việt Nam không chỉ liên quan đến đầu tư trực tiếp mà còn trong lĩnh vực tài chính. Bên cạnh đó, các cơ quan hữu quan Việt Nam và Oman, cũng như cộng đồng doanh nghiệp hai bên cũng sẽ xúc tiến các hoạt động giao thương, qua đó phát hiện nhu cầu và khả năng hợp tác của nhau.
Bên cạnh đẩy mạnh trao đổi thương mại, hàng hóa, ông Lê Thái Hòa cũng khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam tập trung tìm hiểu cơ hội đầu tư vào các khu kinh tế của nước bạn với nhiều ưu đãi cho các doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư sản xuất hàng hóa để phân phối cho các nước trong khu vực. Ngược lại, Việt Nam cũng có thể kêu gọi các doanh nghiệp Oman sang đầu tư vào các lĩnh vực thế mạnh của mình ở Việt Nam như dầu khí, hóa chất, bất động sản, và hạ tầng giao thông vận tải.
Tại diễn đàn, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Phòng Thương mại và Công nghiệp Oman đã ký kết biên bản ghi nhớ về hợp tác giữa hai bên, qua đó tiếp tục thông tin về cơ hội thị trường, cơ hội giao thương giữa hai nước, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hai bên tiếp cận thị trường của nhau.