Người dân ngăn cản sửa chữa hồ chứa nước Phù Mỹ dù xuống cấp nghiêm trọng

Không đủ giấy tờ nhưng vẫn đòi đền bù

Công trình hồ chứa nước Phù Mỹ xã, Cư Mốt, huyện Ea H’Leo là công trình Nhà nước và nhân dân cùng làm, được xây dựng từ năm 1997 với kinh phí 500 triệu đồng, bảo đảm nước tưới cho khoảng 100 ha cà-phê và một số cây trồng khác cho người dân xã Cư Mốt.

Trước năm 2015, công trình này được UBND tỉnh Đác Lắc giao cho UBND huyện Ea H’Leo quản lý khai thác. Trong quá trình quản lý, khai thác, vào năm 2007, công trình này đã được nâng cấp một lần; đến năm 2010, huyện tiếp tục lập hồ sơ nâng cấp lần hai với kinh phí hơn năm tỷ đồng nhưng không thực hiện được do một số hộ dân cản trở, đòi bồi thường đất lòng hồ.

Mặc dù các hộ dân không đưa ra được giấy tờ chứng minh có đất lòng hồ, công trình không có hồ sơ nên chính quyền từ huyện đến tỉnh không có căn cứ pháp lý để giải quyết đền bù. Thế nhưng, một số hộ dân ở xã Cư Mốt kiên quyết yêu cầu chính quyền địa phương phải bồi thường, đền bù đất mới cho thi công sửa chữa, nâng cấp hồ chứa.

Bà Đinh Thị Vân ở thôn 5, xã Cư Mốt, huyện Ea H’leo cho biết: “Gia đình tôi đi kinh tế mới lên đây và khai hoang được hai mảnh đất ở khu vực này. Năm 1997, huyện Ea H’leo xây dựng đập Phù Mỹ khiến gia đình tôi mất bốn sào đất bị ngập dưới lòng hồ nhưng tôi không có ý kiến gì. Tuy nhiên, đến năm 2010, khi huyện nâng cấp đập Phù Mỹ lần hai thì đã có 57 hộ có đất chung quanh lòng hồ được nhận tiền đền bù với số tiền hơn 1,6 tỷ đồng, nhưng gia đình tôi không được nhận tiền đền bù đất bị ngập dưới lòng hồ trước đây. Mặc dù tôi đã nhiều lần làm đơn kiến nghị lên xã, huyện và tỉnh yêu cầu đền bù đất bị ngập dưới lòng hồ nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Vì vậy, tôi không cho thi công nâng cấp hồ đập này, chỉ khi nào huyện đền bù đất cho gia đình tôi xong thì mới cho thi công nâng cấp đập”.

Ông Huỳnh Quy, ở thôn 3, xã Cư Mốt cho biết: “Trước đây, gia đình tôi có khai hoang đất sản xuất ở khu vực đập Phù Mỹ này, khi huyện xây dựng công trình đập Phù Mỹ chỉ mới đền bù về cây trồng, còn diện tích đất thì chưa đền bù. Không chỉ riêng gia đình tôi mà một số gia đình khác cũng chưa được đền bù về đất nên chúng tôi không cho thi công nâng cấp công trình này khi chưa giải quyết đền bù xong”.

Tại báo cáo số 215/BC-UBND ngày 4-7-2017 của UBND huyện Ea H’leo về việc vận động nhân dân để thực hiện sửa chữa hồ chứa nước Phù Mỹ, nêu rõ: “Trong số 24 hộ dân có khiếu nại yêu cầu đền bù đất khi xây dựng hồ chứa vào năm 1997, có tám hộ đồng ý cho sửa chữa, tám hộ không đồng ý và tám hộ bỏ về không họp. Số hộ không đồng ý nêu quan điểm, nếu không được giải quyết đền bù, sẽ không cho thi công sửa chữa”.

Không sửa chữa hồ có nguy cơ vỡ đập

Tháng 11-2014 đến nay, công trình hồ chứa Phù Mỹ được bàn giao cho Công ty TNHH MTV quản lý công trình thủy lợi Đác Lắc (viết tắt là Công ty quản lý công trình thủy lợi Đác Lắc), khai thác và Công ty đã nhiều lần báo cáo, đề xuất phương án sửa chữa, nhưng khi triển khai đã bị người dân cản trở không cho thi công sửa chữa, nâng cấp nên công trình ngày càng xuống cấp nghiêm trọng.

Theo đánh giá hiện trạng công trình của Công ty, hạng mục chính của công trình xuống cấp nghiêm trọng, kênh dẫn thượng lưu dài 50m đã bị bồi lấp gần như hoàn toàn, ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ. Toàn bộ tường bên trái cửa tràn từ giữa đoạn nước rơi đến hết kênh xả hạ lưu và bản đáy bể tiêu năng đã bị đổ sập, hư hỏng hoàn toàn. Các hư hỏng trên nếu không được khắc phục sẽ dẫn tới xói lở, ăn sâu vào thân đập. Đặc biệt, từ năm 2007 đến nay, đã hai lần nước tràn qua mặt đập, khiến đập có thể vỡ bất cứ lúc nào, đe dọa đến an toàn tính mạng và tài sản của người dân phía hạ lưu.

Tại Công văn số 9501/UBND-NNMT ngày 24-11-2016 của UBND tỉnh Đác Lắc nêu rõ: Việc các hộ dân đòi tiền bồi thường diện tích thuộc khu vực lòng hồ bị ngập nước cách đây gần 20 năm là không hợp lý, hành vi cản trở hoạt động sửa chữa, nâng cấp, bảo đảm an toàn công trình phòng chống thiên tai là vi phạm Luật Phòng chống thiên tai.

Giám đốc Công ty quản lý công trình thủy lợi Đác Lắc Trần Thế Hoan cho biết, trước tình trạng công trình hồ chứa Phù Mỹ bị hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng và mất an toàn cao, Công ty đã nhiều lần tiến hành sửa chữa nhằm bảo đảm an toàn cũng như phát huy tốt năng lực tưới của công trình. Nhưng do vướng mắc trong công tác đền bù, bồi thường đất của người dân và chính quyền địa phương nên nhiều năm nay, Công ty không thể tiến hành sửa chữa, nâng cấp hồ chứa nước này được. Nếu để mãi tình trạng trên, nguy cơ vỡ đập là rất lớn, đe dọa đến tính mạng và tài sản của Nhà nước và nhân dân vùng hạ lưu.

Phó Chủ tịch UBND huyện Ea H’leo Phan Tiến Dũng cho biết, kể từ khi xây dựng hồ chứa nước Phù Mỹ vào năm 1997 đến năm 2009, người dân địa phương không có ý kiến gì. Đến năm 2010, khi nâng cấp công trình lần hai, UBND huyện có lập phương án đền bù diện tích bị ngập nước dâng thêm cho những hộ dân có đất chung quanh lòng hồ, thì từ đó các hộ dân có đất dưới lòng hồ đã hiến trước đây yêu cầu đền bù hỗ trợ đất bị ngập nước.

Mặc dù UBND huyện đã xin chủ trương của tỉnh hỗ trợ cho những hộ dân này nhưng do đất bị ngập nước từ lâu không thể đo đếm chính xác để hỗ trợ được và không có cơ sở để hỗ trợ. Tuy nhiên, các hộ dân này vẫn nhiều lần đề nghị UBND huyện, tỉnh hỗ trợ và cố tình cản trở việc Công ty quản lý công trình thủy lợi Đác Lắc sửa chữa, nâng cấp hồ chứa Phù Mỹ, để công trình ngày càng xuống cấp nghiêm trọng.

Đề nghị các cấp chính quyền ở Đác Lắc vào cuộc quyết liệt, giải quyết dứt điểm những vướng mắc nêu trên, tạo điều kiện thuận lợi để Công ty quản lý công trình thủy lợi Đác Lắc tiến hành sửa chữa, nâng cấp công trình hồ chứa Phù Mỹ vừa bảo đảm an toàn hồ chứa, vừa đáp ứng tốt nhu cầu tưới tiêu cho cây trồng ngày càng tăng cao của người dân địa phương.

Công ty quản lý công trình thủy lợi Đác Lắc đưa máy móc vào sửa chữa, nâng cấp hồ chứa nước Phù Mỹ, xã Cư Mốt, huyện Ea H’leo vào tháng 10 vừa qua nhưng bị người dân địa phương cản trở.

Hồ chứa nước Phù Mỹ ngày càng xuống cấp nghiêm trọng và mất an toàn.