Ngày 17/7, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp bộ “Nghiên cứu kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống pháp luật của một số quốc gia trên thế giới”.
Phát biểu khai mạc, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương cho biết, trong bối cảnh hiện nay có thể thấy pháp luật quốc tế đang vận động và chuyển mình nhanh hơn nhiều so với giai đoạn trước đây. Đặc biệt, nhiều quốc gia xác định lấy pháp luật, lấy việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh như một lợi thế cạnh tranh.
Việt Nam đang trong quá trình nỗ lực, sớm kiến tạo hệ thống pháp luật chất lượng cao nhất phục vụ tiến trình phát triển đất nước. Bởi pháp luật không chỉ là công cụ để ghi nhận và điều chỉnh các quan hệ xã hội đã hình thành mà pháp luật đang trở thành bộ phận của năng lực cạnh tranh quốc gia, năng lực bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc, năng lực thích ứng với các biến động và năng lực tham gia định hình luật chơi quốc tế.
Vì vậy, việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cần được tiếp cận một cách toàn diện, không chỉ xem xét hình thức của hệ thống pháp luật mà còn phải phân tích kinh nghiệm xây dựng pháp luật về phương diện nội dung, cách thức tổ chức, vận hành và đặc biệt là quá trình tổ chức thực thi nhằm phát huy hiệu quả điều chỉnh cao nhất của pháp luật, qua đó tạo cơ sở tham khảo cho Việt Nam trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huyên, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế trình bày tham luận kinh nghiệm của Pháp, Đức và Hoa Kỳ trong hoàn thiện hệ thống pháp luật và giá trị tham khảo cho Việt Nam.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huyên, Việt Nam có thể nghiên cứu tham khảo có chọn lọc trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật. Cụ thể cần đổi mới một cách thực chất cơ chế đánh giá tác động chính sách; thiết kế cơ chế tham vấn có phản hồi thực chất.
Bên cạnh đó, phát triển hậu kiểm và bãi bỏ quy định lỗi thời. Từ đó, nên xây dựng chu kỳ rà soát định kỳ theo lĩnh vực, chỉ số gánh nặng thủ tục, cơ sở dữ liệu phản ánh của doanh nghiệp và cơ chế kiến nghị bãi bỏ quy định.
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huyên cũng cho rằng, cần phát triển pháp điển hóa theo điều khoản và hiệu lực thực tế. Cơ sở dữ liệu pháp luật vì vậy cần chuyển dần sang mô hình “hạ tầng pháp lý số”, trong đó văn bản, điều khoản, thủ tục, dữ liệu thực thi và lịch sử sửa đổi được liên kết một cách có logic.
Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe tham luận về việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam về vị trí, hiệu lực và thực hiện điều ước quốc tế trong kỷ nguyên mới; hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trước yêu cầu nâng cao vị thế quốc gia trong trật tự pháp lý quốc tế; kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống pháp luật của một số quốc gia và giá trị tham khảo cho Việt Nam…
Các ý kiến tập trung trao đổi, làm rõ ba nhóm vấn đề trọng tâm gồm: Các xu hướng lớn trong quá trình hoàn thiện pháp luật quốc tế và hệ thống pháp luật của các quốc gia; phân tích kinh nghiệm của các quốc gia và xác định các giá trị tham khảo có thể vận dụng đối với Việt Nam.
