Nâng cao hiệu quả tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho người khuyết tật

Khảo sát do Hội Người mù Việt Nam phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNDP) thực hiện trên 187 người khiếm thị cùng nhiều người khuyết tật tại các địa phương cho thấy vẫn còn nhiều rào cản trong tiếp cận dịch vụ ngân hàng.

Bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng dịch vụ ngân hàng cho người khuyết tật

03/02/2026 17:39

Đa số người khiếm thị gặp khó khăn khi sử dụng máy ATM do thiếu phần mềm hỗ trợ đọc màn hình, bố cục phím chức năng chưa thống nhất, nhiều ứng dụng ngân hàng chưa tương thích với phần mềm hỗ trợ tiếp cận hoặc gặp trở ngại trong xác thực sinh trắc học.

Người khuyết tật vận động còn gặp khó khăn do hạ tầng giao dịch chưa phù hợp, trong khi người khiếm thính hạn chế trong giao tiếp với nhân viên ngân hàng và tiếp cận thông tin giao dịch. Thực tế vẫn còn một số nơi yêu cầu người khuyết tật phải có người giám hộ hoặc người thân đi cùng khi mở tài khoản hoặc thực hiện giao dịch tại quầy.

Để góp phần tháo gỡ những rào cản này, Hội Người mù Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động trong khuôn khổ dự án như xây dựng tài liệu hướng dẫn, tổ chức tập huấn về chính sách, pháp luật, nâng cao kỹ năng sử dụng ngân hàng số cho từng nhóm người khuyết tật và tạo điều kiện để người khuyết tật trực tiếp trải nghiệm các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt...

Phát biểu ý kiến tại cuộc họp, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, bà Đinh Việt Anh cho rằng, việc chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của ngân hàng số đang mở ra nhiều cơ hội để người dân tiếp cận các dịch vụ tài chính hiện đại.

"Đối với người khuyết tật, việc sử dụng độc lập các dịch vụ ngân hàng không chỉ phục vụ nhu cầu giao dịch hằng ngày mà còn góp phần nâng cao năng lực quản lý tài chính, mở rộng cơ hội việc làm, phát triển sinh kế và tham gia bình đẳng vào đời sống kinh tế - xã hội" - bà Đinh Việt Anh nhấn mạnh.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế tại sự kiện, Tiến sĩ Nantanoot Suwannawut, Chủ tịch Hội Người mù khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Người mù Thái Lan cho biết: hòa nhập tài chính không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn là quyền con người, gắn với bình đẳng và phát triển bền vững.

Theo bà Nantanoot Suwannawut, việc xây dựng các dịch vụ tài chính dễ tiếp cận cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tín dụng và chính người khuyết tật. Kinh nghiệm từ Thái Lan cho thấy người khuyết tật cần được tham gia ngay từ khâu thiết kế, phát triển đến thử nghiệm và đánh giá sản phẩm, đúng với nguyên tắc "Không có gì về chúng ta mà không có sự tham gia của chúng ta".

Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Thu khẳng định, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt gắn với tài chính toàn diện là chủ trương xuyên suốt của Đảng, Nhà nước và ngành Ngân hàng.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người khuyết tật tiếp cận dịch vụ ngân hàng, đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng xây dựng quy trình hỗ trợ riêng đối với khách hàng là người khuyết tật.

Bà Nguyễn Thị Thu cho biết, Ngân hàng Nhà nước cam kết sẽ luôn lắng nghe những khó khăn vướng mắc và đề xuất của Hội Người mù và Người khuyết tật Việt Nam để nghiên cứu, rà soát sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật nhằm tạo điều kiện cho đối tượng khách hàng là người khuyết tật trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ ngân hàng. Đồng thời, tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng ứng dụng công nghệ để nâng cấp các phần mềm ứng dụng nhằm hỗ trợ tốt nhất cho người khuyết tật; kết hợp truyền thông, hướng dẫn người khuyết tật sử dụng dịch vụ ngân hàng an toàn, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu.

Chia sẻ tại cuộc họp kĩ thuật, các đại biểu đại diện người khuyết tật đã bày tỏ những mong muốn, đưa ra những kiến nghị, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng số phù hợp với từng đối tượng người khuyết tật.

Cùng với cuộc họp kỹ thuật, Hội chợ thanh toán không dùng tiền mặt cũng được tổ chức, tạo điều kiện để người khuyết tật trực tiếp trải nghiệm các phương thức thanh toán hiện đại, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và kết nối với các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp.

Thông qua chương trình, Hội Người mù Việt Nam sẽ tổng hợp các ý kiến, khuyến nghị gửi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan liên quan, góp phần xây dựng hệ thống dịch vụ ngân hàng hiện đại, bao trùm, an toàn và thân thiện hơn, để mọi người dân, trong đó có người khuyết tật, đều có thể tiếp cận và sử dụng dịch vụ tài chính một cách độc lập, bình đẳng và thuận tiện.