Xã Long Cốc hiện có hơn 1.200 ha chè, trong đó hơn 1.100 ha đang cho thu hoạch, sản lượng đạt gần 19.000 tấn chè búp tươi mỗi năm. Cùng với vùng nguyên liệu rộng lớn, những đồi chè hình bát úp đặc trưng đã trở thành tài nguyên du lịch độc đáo.
Địa phương phối hợp với Hiệp hội Chuyển đổi xanh xây dựng vùng chè hữu cơ hơn 20 ha, hướng tới nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, tạo nền tảng cho du lịch trải nghiệm.
Đồng chí Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Cốc cho biết, địa phương đang tập trung hỗ trợ phát triển vùng chè gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng; cải tạo cảnh quan, xây dựng các tuyến đường quanh đồi chè; thay thế giống chè mới có năng suất cao hơn, hỗ trợ kỹ thuật sản xuất an toàn và ứng dụng công nghệ chế biến sâu nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.
Nếu Long Cốc tạo dấu ấn bằng việc kết hợp sản xuất với du lịch thì xã Văn Miếu lại khẳng định hiệu quả từ mô hình liên kết sản xuất chè an toàn. Hợp tác xã Chè an toàn Văn Miếu hiện quản lý hơn 30 ha chè và liên kết với khoảng 70 ha của các hộ dân để sản xuất theo quy trình an toàn.
Theo ước tính, mỗi héc-ta chè sản xuất theo quy trình an toàn cho thu nhập khoảng 100 triệu đồng, cao gấp hai lần phương thức sản xuất truyền thống. Người trồng chè phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, từ khâu thu hái đến chế biến.
Giám đốc Hợp tác xã Chè an toàn Văn Miếu Đặng Đình Thành cho biết, hợp tác xã đầu tư dây chuyền chế biến khép kín nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm. Quan trọng hơn, mô hình hợp tác xã giúp liên kết các hộ sản xuất, tạo vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Theo đồng chí Hà Tiến Công, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Văn Miếu, thời gian tới, địa phương tiếp tục khuyến khích người dân áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật hóa học; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư chế biến chè chất lượng cao.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có khoảng 14.500 ha chè, đứng thứ 4 cả nước; sản lượng chè búp tươi đạt hơn 193.000 tấn mỗi năm. Chè được trồng tại 58 xã, phường, trong đó có 31 xã là vùng trồng chè trọng điểm.
Tỉnh đã hình thành vùng chè tập trung với diện tích gần 7.000 ha; khoảng 90,8% diện tích chè được áp dụng các hệ thống sản xuất tối ưu hóa năng suất và bảo vệ môi trường; hơn 4.300 ha sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, Rainforest Alliance và hữu cơ; hơn 4.000 ha được cấp mã số vùng trồng phục vụ truy xuất nguồn gốc với 38 sản phẩm OCOP.
Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật tỉnh Nguyễn Hồng Yến cho biết: Kết quả chưa tương xứng với tiềm năng, và giá trị của sản phẩm chè còn thấp, tỷ lệ chế biến sâu còn hạn chế; nhiều diện tích chè đã già cỗi nhưng chưa được thay thế kịp thời. Chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân chưa thật sự bền vững; thương hiệu chè Phú Thọ chưa được định vị rõ nét trên thị trường. Đặc biệt, các quần thể chè Shan tuyết cổ thụ chưa được quy hoạch đồng bộ để vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị kinh tế và du lịch.
Để tạo bước đột phá, tỉnh Phú Thọ đã xây dựng kế hoạch phát triển bền vững, đa giá trị, đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng cây chè trở thành ngành hàng chủ lực có giá trị kinh tế cao, phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và gắn với du lịch. Trồng mới, trồng thay thế khoảng 2.500 ha chè, trong đó có 500 ha chè Shan tuyết và 2.000 ha chè nguyên liệu phục vụ chế biến.
Hơn 70% diện tích chè tập trung được cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc; xây dựng các vùng sản xuất chè an toàn gắn với quảng bá văn hóa trà và phát triển du lịch.
Theo đồng chí Nguyễn Hồng Yến, trọng tâm thời gian tới là quy hoạch lại vùng nguyên liệu tập trung, dồn điền đổi thửa và thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu theo công nghệ hiện đại, áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng quốc tế như ISO, HACCP. Tỉnh ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông nội đồng, thủy lợi và điện cho các vùng chè từ 10 ha trở lên; đẩy mạnh cơ giới hóa trong chăm sóc, thu hoạch và vận chuyển. Một giải pháp đột phá khác là chuyển đổi số toàn diện, xây dựng nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng cảm biến, máy bay không người lái để giám sát sâu bệnh, tưới tiêu chính xác. Cùng với đó, tỉnh phát triển các vùng chè sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm tại Long Cốc, Minh Đài, Xuân Sơn, Pà Cò...
