"Mộng nhiệt đới": Từ khu vườn cảm xúc đến không gian tràn đầy ký ức

Kéo dài đến hết ngày 27/1 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, "Mộng nhiệt đới" (nhiệt đới buồn) giới thiệu tới công chúng 37 tác phẩm sơn mài đặc sắc. Đây là triển lãm cá nhân đầu tay của họa sĩ Phạm Trà My.

Các tác phẩm được sáng tác từ năm 2018-2025, mở ra một không gian hội họa giàu cảm xúc, nơi thiên nhiên nhiệt đới trở thành hình ảnh biểu tượng cho đời sống nội tâm, ký ức và những giấc mơ thầm lặng của người nghệ sĩ.

"Tranh tôi là những giấc mơ..."

Lấy thế giới tự nhiên làm cảm hứng trung tâm, các tác phẩm của Phạm Trà My được kiến tạo từ một thế giới mơ mộng. Ở đó, hoa lá, cây cỏ, muông thú, núi sông liên tục lặp lại, đan cài và đồng hiện trong khu vườn ký ức. Dường như, hội họa đã trở thành không gian trú ẩn cho cảm xúc và những mộng tưởng riêng tư của nữ họa sĩ.

"Tôi mơ, tôi mộng trong tranh như một cách trang trí cho tâm hồn và cảm xúc của mình. Hoa lá, cây cỏ, muông thú cứ lặp lại và thu vào hết trong khu vườn tâm trí nhỏ. Chúng như khoe, như giấu, như thể nói hộ những điều mà tôi chưa thể nói ra, chưa thể gọi tên, bị cất sâu trong trái tim của mình", họa sĩ Phạm Trà My bộc bạch.

Tranh tôi là những giấc mơ, giấc mộng của cảm xúc. Đó là góc nhỏ để tôi tự do tô màu và phác họa hình hài của tâm trạng. Có khi, rất nhạt nhòa, thậm chí nhàm chán. Có khi lại bay bổng, lãng mạn. Trong giấc mộng ấy, tôi thấy mình được yếu đuối, được mạnh mẽ, được yêu, được ghét, được vui, được buồn.

Họa sĩ Phạm Trà My

Bắt đầu vẽ một bức tranh, Phạm Trà My luôn có cảm giác như đang đi tìm một không gian để chất chứa cảm xúc, một khu vườn để lưu trữ ký ức. Các hình ảnh dần hiện lên trên nền vóc. Và những cảm xúc cứ theo từng lớp màu, lớp hình hòa vào nhau thật âm thầm, lặng lẽ.

"Tranh tôi là những giấc mơ, giấc mộng của cảm xúc. Đó là góc nhỏ để tôi tự do tô màu và phác họa hình hài của tâm trạng. Có khi, rất nhạt nhòa, thậm chí nhàm chán. Có khi lại bay bổng, lãng mạn. Trong giấc mộng ấy, tôi thấy mình được yếu đuối, được mạnh mẽ, được yêu, được ghét, được vui, được buồn", Phạm Trà My trải lòng.

Phạm Trà My vẽ hoa lá, cây cỏ, chim muông, sông núi. Cô cách điệu hóa đường cong mềm mại của nước và mây, nhành hoa và ngọn cỏ, cùng những gương mặt người ẩn hiện... tất cả cùng hòa quyện, tạo nên một vẻ đẹp nữ tính, dịu dàng và uyển chuyển cho tác phẩm.

"Đối với tôi, cảnh vật vừa là chính, vừa là phụ. Tôi để chúng được tự lựa chọn và hiện diện theo cách của riêng chúng. Mỗi lớp màu trên tranh là một lớp cảm xúc đan cài, xen lẫn, đồng hiện. Tôi mang đến sự dễ nhìn, dễ cảm trong tranh nhưng cũng gửi gắm vào đó chút ít suy tư sâu lắng", họa sĩ giãi bày.

Can đảm và nhẫn nại với sơn mài

Chất liệu sơn mài đã giúp Phạm Trà My truyền tải được những cảm xúc khó có thể diễn tả thành lời. Cô kiên nhẫn và chậm rãi với sơn mài. Hành trình theo đuổi ấy không phô trương mà âm thầm, lặng lẽ.

"Ngày qua ngày, nhờ thực hành sơn mài mà tôi lớn hơn, tinh tế và chín chắn hơn", My nói. Hành trình với sơn mài giúp nữ họa sĩ rèn luyện được tính nhẫn nại, hun đúc nội lực sáng tạo và nuôi dưỡng niềm tin bền bỉ vào khả năng khai mở những chiều sâu nghệ thuật.

Dạo quanh một vòng triển lãm, họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết: "Mộng nhiệt đới" hay "Nhiệt đới buồn" là tài sản đẹp đẽ nhất trong nhiều năm qua mà Phạm Trà My đã dành dụm để giới thiệu đến công chúng trong triển lãm cá nhân đầu tay.

"Khó ai giấu nổi tiếng lòng với hội họa và Phạm Trà My cũng không đứng ngoài câu chuyện ấy. My sống tự tại và hồn nhiên. My can đảm và nhẫn nại trong nghề. My đi một cách lặng lẽ, không giống ai với sơn mài. Khu vườn của Phạm Trà My là khu vườn của những giấc mơ, của sự mời gọi. Và triển lãm này là thành công đầu tiên sau nhiều năm Phạm Trà My nỗ lực tìm kiếm chất liệu nghệ thuật cho riêng mình", Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam Lương Xuân Đoàn chia sẻ.

Họa sĩ Lý Hùng Anh cho rằng, tranh của Phạm Trà My là tìm kiếm sự gắn kết của những điểm mộng mơ. My lấy hạn chế của màu sắc trong sơn mài làm thước đo cho sự cần mẫn của bản thân mà tự thách thức chính mình.

Họa sĩ Nguyễn Ngọc Đan nhận xét: "Phong cách nghệ thuật của Phạm Trà My dần hoàn thiện trong quá trình đi nét các mảng màu, trau chuốt hình, nhấn nhá khối. Những đường nét mềm mại, lãng đãng, bềnh bồng, giàu chất phiêu: nét ánh kim, nét màu, nét then đen, nét cánh gián, nét vàng, nét son là điểm nhấn gợi hình, gợi mảng, khiến mỗi tác phẩm trở thành một chỉnh thể có chiều sâu và cá tính riêng".

Hội họa của Phạm Trà My giàu tính trang trí và hoa mỹ. Điều này gợi cho họa sĩ Nguyễn Ngọc Đan liên tưởng đến trào lưu tân nghệ thuật. Tuy nhiên, sơn mài của My lại mang bản sắc riêng với sắc màu rực rỡ, hình cách điệu và đường nét đậm sắc thái Á Đông. Hơi hướng biểu tượng trong tranh My đặc trưng bởi sự lãng đãng vô định trong cách tạo hình với những lớp hình chồng lấp, hình nọ đặt trên hình kia tạo hiệu ứng thị giác đa tầng

"Qua mỗi tác phẩm, Phạm Trà My như tìm thấy bản ngã của chính mình. Cô vẽ để thấy mình đang sống, lặng lẽ nhưng quyết liệt, không ngừng mơ mộng và tràn đầy năng lượng sáng tạo, để mỗi phút giây tồn tại đều mang một ý nghĩa vẹn toàn", họa sĩ Nguyễn Ngọc Đan nói thêm.