Điều đáng mừng là những mảng xanh, vườn hoa, công viên tạm đang rộn ràng đón xuân hôm nay lại từng là các khu đất dự án “đóng băng” suốt nhiều năm, bị quây tôn, bỏ hoang, gây lãng phí tài nguyên đô thị và làm xấu bộ mặt thành phố.
Từ khu đất “lãng quên” đến không gian công cộng
Việc thành phố quyết định tháo dỡ hàng rào, chỉnh trang các khu đất trống, chuyển đổi tạm công năng thành công viên, không gian công cộng không chỉ mang ý nghĩa trang trí đô thị dịp Tết, mà còn cho thấy một quyết sách đáng chú ý: Đặt lợi ích và chất lượng sống của người dân vào vị trí trung tâm trong tư duy quản trị đô thị. Ghi nhận tại nhiều khu đất “đắc địa” nằm ở các trung tâm thành phố, không khí thi công diễn ra khẩn trương suốt nhiều tuần qua. Các đơn vị thực hiện đều cam kết hoàn thành mảng xanh, vườn hoa, tiểu cảnh và khu vui chơi công cộng trước ngày 23 tháng Chạp, kịp phục vụ người dân vui Xuân, đón Tết.
Tại khu đất rộng khoảng 3.000 m² trên đường Chu Mạnh Trinh, phường Sài Gòn, nơi từng là khu nhà tập thể cũ xuống cấp, bị quây tôn và bỏ hoang nhiều năm, nay rộn ràng với hoa cảnh, cây xanh và các tiểu cảnh Tết. Ông Nguyễn Văn Long, người dân sống trên tuyến đường này, phấn khởi chia sẻ: “Nơi đây vốn hoang hóa suốt nhiều năm. Nay được cải tạo thành mảng xanh, nơi sinh hoạt cho người dân theo chủ trương của thành phố là rất hợp lý. Bộ mặt đô thị được cải thiện, người dân địa phương có thêm không gian công cộng để hưởng thụ”. Theo Công ty Great Wealth, đơn vị tài trợ thi công, khu đất này sẽ hình thành mảng xanh, cây cảnh và tiểu cảnh, dự kiến mở cửa phục vụ người dân trước ngày 10/2 (nhằm 23 tháng Chạp).
Một dự án khác gây ấn tượng là công viên rộng 14.400 m² tại khu đất bốn mặt tiền Võ Văn Tần-Pasteur- Nguyễn Đình Chiểu-Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Đây vốn là dự án Trung tâm Thể dục Thể thao Phan Đình Phùng đã ngừng thi công nhiều năm, nay được Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt hỗ trợ chỉnh trang, đưa vào sử dụng như một công viên tạm thời phục vụ cộng đồng.
Tiếp nhận công trình trước thềm năm mới, ông Nguyễn Hùng Hậu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Xuân Hòa khẳng định: “Đây không chỉ là một công trình chỉnh trang tạm thời, mà còn là minh chứng cho quyết tâm của thành phố và phường trong việc tận dụng hiệu quả quỹ đất, biến nơi bỏ trống nhiều năm thành không gian xanh, sạch, đẹp phục vụ người dân”.
Nhân rộng các không gian xanh
Không chỉ dừng lại ở một vài điểm nhấn, chủ trương “đánh thức” các khu đất trống đang được triển khai đồng loạt tại nhiều vị trí khác. Các khu đất như số 152 Trần Phú (phường Chợ Quán), số 8-12 Lê Duẩn (phường Sài Gòn), tứ giác Lê Thánh Tôn-Nam Kỳ Khởi Nghĩa-Lê Lợi-Nguyễn Trung Trực (phường Bến Thành)… đều đang trong giai đoạn thi công nước rút để kịp hoàn thành trước Tết Nguyên đán.
Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, tại các khu đất này, đơn vị thi công sẽ thiết kế mảng xanh, tiểu cảnh, khu trang trí Tết và các trạm nghỉ chân cho người dân, du khách, tạo thêm lựa chọn vui chơi, dạo bộ trong dịp Tết. Tại khu đất số 152 Trần Phú, phường Chợ Quán, rộng gần 31.000 m², ông Nguyễn Võ Xuân Kỳ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Chợ Quán cho rằng: Đây là quyết định mang lại giá trị xã hội rất lớn. “Khu đất này đã bị bỏ hoang rất lâu. Nếu tính về giá trị kinh tế thì khó có thể đo đếm cho nên việc cải tạo tạm thành vườn hoa, công viên vào thời điểm này mang lại giá trị tinh thần lớn, tạo sự gắn kết cộng đồng. Người dân rất phấn khởi, nhiều người đã hẹn nhau đây sẽ là nơi gặp mặt trong dịp Tết”, ông Kỳ chia sẻ.
Nhiều tuần qua, Công ty cổ phần Đầu tư và kinh doanh nhà Khang Điền không chỉ tài trợ tài chính mà còn trực tiếp cử nhân lực tham gia trang trí, thiết kế tại các khu vực như chợ Bến Thành, thương xá Tax, hồ Con Rùa, đường Nguyễn Huệ… Không ít hạng mục do đặc thù chỉ thi công được vào ban đêm vẫn rộn ràng máy móc, nhân công để kịp tiến độ. Những thay đổi này cho thấy một cách tiếp cận mới trong quản lý đô thị: Linh hoạt, thực tiễn và đặt lợi ích người dân lên hàng đầu. Thay vì để đất trống bị lãng phí, thành phố chủ động huy động nguồn lực xã hội, chuyển đổi công năng tạm thời để phục vụ cộng đồng, trong khi vẫn bảo đảm các định hướng dài hạn.
Nhấn mạnh về chủ trương này, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường cho biết: “Các dự án chỉnh trang, công viên, mảng xanh không chỉ từng bước hình thành mạng lưới không gian công cộng chất lượng cao, phục vụ người dân và du khách, mà còn thể hiện quyết tâm của thành phố trong việc nâng cao chất lượng sống, xây dựng hình ảnh một đô thị năng động, thân thiện”. Dưới góc nhìn chuyên gia, Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao các quyết sách này. Theo ông, trong không gian đô thị mới, việc mở rộng không gian công cộng, bổ sung điểm vui chơi giải trí thông qua cải tạo các khu đất bỏ hoang thể hiện rõ chính sách hướng về người dân, hướng về cơ sở...
Từ những khu đất bỏ hoang nhiều năm đến các công viên tạm rộn ràng sắc xuân, sự thay đổi của diện mạo trung tâm thành phố không chỉ mang ý nghĩa ngắn hạn trong dịp Tết, mà còn gợi mở một hướng đi dài hơi trong quản trị đô thị. Đó là, xem không gian công cộng, mảng xanh và chất lượng sống của người dân là nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Khi người dân được thụ hưởng trực tiếp từ các quyết sách, niềm tin xã hội được củng cố, sự đồng thuận được nâng cao. Và chính từ những không gian xanh tưởng chừng nhỏ bé ấy, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước định hình hình ảnh một đô thị hiện đại, nhân văn, nơi sự phát triển không tách rời đời sống cộng đồng.
