Trong cái nắng gay gắt của những ngày cuối tháng 3, chúng tôi được Phó Chủ tịch Hội Nông dân quận Thủ Đức Nguyễn Văn Dân, đưa đến nhà anh Phương. Ông Dân cho hay: “Thật hiếm có người nào “say” mai như anh Phương. Anh ấy “hiểu” mai tới nỗi chỉ cần nhìn sơ qua là biết nó mắc bệnh gì, chữa trị thế nào… Đây cũng chính là nông dân giỏi tiêu biểu của quận, luôn có những sáng kiến làm giàu từ nghề trồng mai truyền thống, giúp đỡ những nông dân khác cùng vươn lên. Năm 2015, quận Thủ Đức chỉ có mình anh Phương được thành phố tuyên dương nông dân giỏi trong lĩnh vực trồng mai”.
“Lãnh thổ” mai của anh Phương rộng hơn 1.600 m2 với hơn 1.000 gốc mai ghép. Anh còn thuê thêm 2.200 m2 ở trong khu vực để ươm mai với hơn 1.000 gốc. Vừa cuốn những cành lá non tơ, anh Phương bộc bạch: “Trồng mai không chỉ là yếu tố kỹ thuật mà còn đòi hỏi người trồng phải "biết ý" chúng”. Đây cũng chính là bí quyết thành công của anh suốt hơn 30 năm qua.
Gia đình anh Phương sinh sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng. Do đất bạc màu, ruộng cấy lúa cho năng suất rất thấp. Tình cờ thấy những cành mai con tươi tốt giữa bụi cỏ, anh Phương quyết định nhổ lúa, trồng mai. Không ngờ mai lại là “cứu cánh” của mình. “Để biến vùng sình lầy thành đất trồng mai, tôi phải vay mượn khắp nơi để nâng mặt bằng lên cao. Không có vốn mua giống, tôi tự mình đi tìm những cây mai con mọc ở bờ bụi, nghĩa trang về trồng thử. Lúc đầu, không cây nào sống sót. Nản nhưng không bỏ cuộc, tôi tìm tất cả các sách nói về kỹ thuật trồng mai, tham gia Hội Nông dân để được các kỹ sư nông nghiệp, bạn bè trồng mai chia sẻ bí quyết. Dần dần tích lũy được kiến thức và kinh nghiệm, đem áp dụng vào vườn mai nhà mình… Trồng mai phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết, việc thất thu là không thể tránh khỏi. Điều quan trọng là mình phải có lòng tin…”, anh Phương trải lòng.
Thành công với cây mai thường, anh Phương tiếp tục ý định thử nghiệm nhiều loại mai khác để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Biết mai ghép có hiệu quả kinh tế cao, năm 2004, anh mạnh dạn đầu tư tìm hiểu và đầu tư. Nếu như hoa mai thường chỉ có năm cánh, thì mai ghép có thể tới 12 đến 24 cánh, cánh tròn đều và đẹp hơn... được khách hàng rất ưa chuộng trong mỗi dịp Tết. Đây cũng chính là động lực giúp anh Phương quyết tâm phải trồng thành công được giống mai đặc biệt này.
Anh Phương thổ lộ: “Cây mai ghép là cây mai kiểng, nên khâu chăm sóc khá cầu kỳ. Nhiều người mua cây mai ghép về trồng do chăm sóc chưa đúng kỹ thuật nên mai hay bị chết, nhất là nhánh mai ghép là mai mầu trắng. Mai ghép có nhiều giống như mai xanh Phước Lộc Thọ, mai trắng, mai Huỳnh Tỷ... Do cây còn nhỏ, các năm đầu có thể rụng hơn 50% nụ hoa, nhưng đến lúc cây già cỡ hai đến ba năm trở lên sẽ đậu được nhiều hoa hơn. Các giống này cần chăm sóc đặc biệt, đến tháng 9, tháng 10 âm lịch, phải bón thúc thêm phân với tỷ lệ lần cao để kích thích ra nhiều hoa”.
Nhờ kinh nghiệm, nghề trồng mai vẫn mang lại thu nhập cao cho anh Phương. Khách hàng của anh không chỉ ở thành phố mà có cả ở tận Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu…, trong đó phần nhiều là các công ty, xí nghiệp, ngân hàng, nhà hàng, khách sạn. Luôn thức thời cùng thị trường, anh gợi ý khách hàng có thể thuê mai có giá rẻ hơn so với mua từ 50 đến 70%. Nhờ đó, thu nhập trung bình từ mai của gia đình anh Phương khoảng 600 triệu đồng trong mỗi mùa Tết.
Không chỉ giỏi trong nghề trồng mai truyền thống, anh Phương còn thường xuyên tham gia chia sẻ kinh nghiệm trồng mai với nông dân các tỉnh, thành phố, tạo công ăn việc làm thời vụ cho hơn 50 lao động địa phương. Anh cũng còn là người tài trợ của nhiều chương trình quyên góp, từ thiện của phường, quận. Với những kết quả đạt được liên tục trong những năm qua, anh Phương được bầu chọn là nông dân sản xuất giỏi cấp thành phố và từng hai lần được bầu chọn là nông dân sản xuất giỏi cấp trung ương.
