Góp phần tăng thu ngân sách cho Thành phố
Theo các chuyên gia đô thị, thành phố thực hiện việc chuyển đổi lượng lớn căn hộ tái định cư sang thương mại cũng là chủ trương hợp lý, giúp người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở, đồng thời góp phần bình ổn thị trường và tăng nguồn thu cho ngân sách. Đây cũng là cách thực hiện cam kết của Thành phố Hồ Chí Minh về tiết kiệm, chống thất thoát tài sản công, đồng thời đáp ứng nhu cầu an sinh nhà ở cho hàng trăm nghìn công nhân, người lao động. Lãnh đạo thành phố lý giải, mục đích tổ chức đấu giá nhằm khởi động lại thị trường bất động sản, đẩy nhanh tiến độ bán đấu giá, góp phần tăng thu ngân sách cho Thành phố. Đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý khai thác sử dụng tài sản công.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố, 3.790 căn hộ khu chung cư tái định cư thuộc Khu đô thị mới Thủ Thiêm, nằm trong chương trình 12.500 căn hộ phục vụ tái định cư khu đô thị mới Thủ Thiêm, đưa vào sử dụng cách đây 10 năm, từ năm 2025, có quy mô 38,4ha. Cụ thể thuộc các lô R1, R2, R3 (2.220 căn) và R4, R5 (1.570 căn). Tuy nhiên do phần lớn người dân bị ảnh hưởng bởi dự án khu đô thị mới Thủ Thiêm nhận tiền tự tái định cư nên số căn hộ có người ở chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ghi nhận thực tế nhiều hạng mục tại dự án bị hư hỏng, sau nhiều năm bỏ hoang nên chất lượng căn hộ xuống cấp không còn sử dụng được. Trong đó, cầu thang và các lối thoát hiểm ở 5 lốc chung cư hầu hết hoen rỉ, xuống cấp nghiêm trọng; hạ tầng kỹ thuật như hệ thống thoát nước, phòng cháy chữa cháy và các công trình phụ trợ khác đều bị hư hỏng nặng… Tuy nhiên mỗi năm Thành phố Hồ Chí Minh vẫn phải chi hàng chục tỷ đồng để trả phí bảo trì, quản lý để chờ thực hiện bố trí tái định cư nhưng không đạt như ý muốn. Ước tính nguồn thu từ đấu giá quỹ căn hộ tái định cư này là “khổng lồ” với vị trí “đắc địa” vì nằm ngay trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm, mỗi m2 ở các dự án cận kề có giá cả trăm triệu đồng. Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi tiến độ, phối hợp các đơn vị liên quan thực hiện thủ tục đấu giá, thu tiền trúng đấu giá và hoàn tất các thủ tục pháp lý cho người mua. Việc đấu giá phải đảm bảo đúng quy định và tránh thất thoát tài sản công.
Đa dạng phương thức đấu giá
Một chuyên gia bất động sản nhận định, so với các lần trước lần này Thành phố phê duyệt chủ trương chuyển sang mô hình nhà ở thương mại sẽ kỳ vọng thu hút các doanh nghiệp, đơn vị tham gia đấu giá. Đây cũng là yếu tố giúp đơn vị tham gia đấu giá gia tăng nguồn tu từ việc mở rộng phương thức và loại hình căn hộ sau khi chuyển đổi công năng. Vậy vấn đề đặt ra tại sao với một lượng lớn căn hộ tái định cư, nằm ở vị trí thuận lợi nhưng nhiều lần đấu giá đều không thành?.
Một trong những nguyên nhân được các chuyên gia lý giải vì mức giá khởi điểm quá cao so với mặt bằng chung thị trường, khiến nhiều nhà đầu tư dè dặt. Mấu chốt khác chính là sau nhiều năm bỏ hoang, chất lượng căn hộ xuống cấp, làm giảm sức hấp dẫn, khiến việc chuyển nhượng căn hộ là vấn đề nan giải dù chính quyền thành phố giao các Sở ngành chức năng chuẩn bị công tác đấu giá đúng luật định. Vị chuyên gia bất động sản này dẫn chứng, doanh nghiệp khi tham gia đấu giá phải ký quỹ 20% giá khởi điểm. Nếu đơn vị trúng đấu giá thì trong vòng một tháng phải nộp 50% giá trị trúng đấu giá, 50% còn lại nộp trong vòng 90 ngày. Đây chính là rào cản tài chính khiến nhà đầu tư dè dặt, dù quy định này theo thành phố là “phép thử” để chọn nhà đầu tư đủ tiềm lực, tránh hiện tượng tạo dựng “hình ảnh” cũng như người tham gia bỏ cọc. Trong khi đó theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA), với mức giá khởi điểm lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, cách thanh toán này là gánh nặng quá lớn, làm nản lòng nhiều doanh nghiệp. Ngoài ra, hiện trạng xuống cấp của số tài sản này cũng là một trở ngại. Do đó, Thành phố nên cân nhắc cải tạo cơ bản trước khi đưa ra thị trường để tăng sức hút, đồng thời thể hiện trách nhiệm trong quản lý tài sản công.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, bài học nhãn tiền từ hàng nghìn căn hộ ở Chung cư tái định cư Vĩnh Lộc B hay Chung cư Tân Thới Nhất “đắp chiếu” một thời gian dài vì vắng người ở dẫn đến chất lượng xuống cấp gây lãng phí lớn cho ngân sách thành phố vẫn chưa có lời giải. Do đó cần được chính quyền Thành phố nghiêm túc đánh giá, rút kinh nghiệm trong công tác đầu tư, bố trí, sử dụng quỹ nhà tái định cư. Trước hết, để nơi tái định cư thực sự là nơi an cư của người dân thì cơ quan có thẩm quyền phải bảo đảm xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ như trường học, bệnh viện, siêu thị, nơi vui chơi giải trí khi đầu tư dự án bởi một khi có đủ “cầu đường trường trạm” ắt người dân sẽ mạnh dạn chọn nơi ở mới. Đối với việc tổ chức đấu giá, thành phố nên da dạng hóa hình thức khai thác, thay vì bán đứt, có thể cho thuê dài hạn, thuê mua. Ngoài ra, thay đổi và khắc phục cơ chế đấu giá còn đơn điệu vì chỉ có bán trọn gói, chưa có phương án bán lẻ hoặc chia nhỏ phù hợp với khả năng của doanh nghiệp.
