Kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố họa sĩ Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái là một trong những họa sĩ tài năng hàng đầu của nền mỹ thuật Việt Nam. Sinh ngày 1-9-1920, quê ở một làng tranh dân gian nổi tiếng, làng Kim Hoàng, xã Vân Canh, Hà Đông, nhưng ông lớn lên, gắn bó đời mình ở với ngôi nhà ở phố Thuốc Bắc. Cả cuộc đời và sự nghiệp hội họa của ông, vì vậy, cũng gắn liền với phố cổ. Một phần giá trị tinh thần không thể thiếu của Hà Nội là những tác phẩm về phố cổ trong tranh Bùi Xuân Phái. Tuy nhiên, sự nghiệp đồ sộ của ông không chỉ có phố cổ Hà Nội. Những tác phẩm về sân khấu chèo, về biển, chân dung, thiếu nữ khoả thân và đặc biệt, mảng ký họa trong thời kỳ chiến tranh của ông là di sản vô giá của nền mỹ thuật Việt Nam.

Thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1941, cùng thế hệ với các họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, Huỳnh Văn Gấm, Tạ Thúc Bình, Bùi Xuân Phái tham gia kháng chiến, hưởng ứng các hoạt động của Việt Minh vẽ tranh tuyên truyền chống thực dân Pháp.

Cách mạng tháng Tám thành công, ông tham gia các hoạt động phục vụ cách mạng, vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều tác phẩm mỹ thuật về kháng chiến. Thời kháng chiến chống Mỹ, ông cũng là người vẽ nhiều tranh về đề tài tự vệ Hà Nội.

Cùng với các họa sĩ như Lương Xuân Nhị, Hoàng Tích Chù, Phạm Viết Song, nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim, Bùi Xuân Phái là những họa sĩ thế hệ đầu tiên có nhiều đóng góp lớn lao đối với nền mỹ thuật nước nhà. Ông đã được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (đợt 1).

Ông cũng đoạt nhiều giải thưởng mỹ thuật quý giá như giải thưởng tại Triển lãm mỹ thuật tháng Tám năm 1946, giải thưởng Triển lãm mỹ htuật toàn quốc năm 1980, giải thưởng đồ họa Leipzig, giải thưởng Mỹ thuật thủ đô các năm 1969, 1981, 1983, 1984. Tên ông cũng được đặt tên cho một đường phố ở Hà Nội.

Trong bài diễn văn đọc tại lễ kỷ niệm, họa sĩ Trần Khánh Chương, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam một lần nữa nhắc lại tiểu sử cuộc đời và những cống hiến lớn lao của họa sĩ. Các nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Đỗ Bảo, Nguyễn Ngọc Anh, nhà sưu tập tranh Natasha, Trần Hậu Tuấn, các họa sĩ Đặng Thị Khuê và các thành viên trong gia đình ông đã chia sẻ những tình cảm, ký ức về họa sĩ.

H.M