Những công cụ thời đồ đá cũ lần đầu được De Sotura khai quật tại đây vào năm 1875. Bốn năm sau, ông trở lại cùng con gái nhỏ, với hy vọng phát hiện thêm được nhiều cổ vật mới. Vượt qua cả mong đợi, trong khi chơi đùa một mình, bé gái năm tuổi đã phát hiện ra những bức bích hoạ cổ xưa, mà ngày nay vang danh trên toàn thế giới.
Alta Mira là hang động lớn nằm tại thị trấn Santilana del Mar, vùng Catabria. Với chiều dài 296 m gồm nhiều lối đi xoắn, cùng hốc lớn cao từ sáu đến tám mét, nơi đây lưu giữ minh chứng tiêu biểu nhất cho nghệ thuật thời kỳ đồ đá, với hơn 170 hình vẽ về đủ loại động vật hoang dã như ngựa, bò rừng, gấu, hươu nai... Những bức bích hoạ này có niên đại cách đây ít nhất 14 nghìn năm, thậm chí là 30 nghìn năm về trước, với thông điệp được phỏng đoán là "khát vọng chinh phục dã thú của nhân loại" tại thời điểm bấy giờ.
Về kỹ xảo nghệ thuật, đa số các tác phẩm của người nguyên thủy có đường nét thô kệch, mầu sắc hạn chế. Chính vì vậy, những bức vẽ trong hang Alta Mira nổi lên như là kiệt tác của thế giới, được coi là khởi đầu của nền nghệ thuật hiện đại.
Bức bích họa "Trâu rừng bị thương" là tác phẩm thành công nhất ở đây. Con trâu rừng được tái hiện với diện mạo hung dữ. Sau khi bị thương, toàn thân nó cuộn tròn lại, bốn chân co giật nhưng sừng vẫn cong vút hiên ngang, tai dựng đứng cùng cái đuôi vung lên trên.
Cái hồn của con trâu cùng thần thái dữ tợn được khắc hoạ một cách tinh tế, không khác gì một bức vẽ 3D hiện đại, khiến người xem phải trầm trồ thán phục trước trình độ của các nghệ thuật gia nguyên thủy. Ðường nét sống động, mầu sắc chân thực, lại lợi dụng triệt để đặc trưng địa hình mấp mô lồi lõm vốn có của hang đá. Ðây chính là thủ pháp nghệ thuật vô cùng cao siêu giúp tách biệt rõ rệt từng mảng sáng tối trong từng đường cơ, thớ thịt của chú trâu.
Mặc dù được bảo tồn với điều kiện rất tốt nhưng các bức vẽ vẫn bị hư hại phần nào khi tiếp xúc với khí C02, điều không thể tránh khỏi khi mở cửa đón khách du lịch. Chính vì vậy, di sản thế giới được UNESCO công nhận này đã trải qua vô số lần đóng cửa, gần đây nhất là vào tháng 9-2002. Tới năm 2015, hang động mới mở cửa trở lại, và hạn định tối đa 35 khách tham quan mỗi ngày.
Hiện nay, với sự phát triển vượt bậc về mọi mặt, con người vẫn chưa thể lý giải được: Tại sao các nghệ sĩ thời nguyên thủy có thể sáng tạo được một thành tựu nghệ thuật huy hoàng tới vậy?
