Nuôi dưỡng “công dân số” từ những sân chơi sáng tạo

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu về một thế hệ trẻ không chỉ giỏi kiến thức mà còn giàu khả năng sáng tạo, tư duy liên ngành và kỹ năng thích ứng ngày càng trở nên cấp thiết.

Nuôi dưỡng “công dân số” từ những sân chơi sáng tạo

Tuy nhiên, bên cạnh áp lực học tập, thi cử và sự bùng nổ của không gian mạng, giới trẻ Việt Nam vẫn đang thiếu những sân chơi lành mạnh để được thể hiện bản thân, phát triển cảm xúc và rèn luyện kỹ năng toàn diện.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, trong kỷ nguyên AI và công nghệ số, sáng tạo không còn là năng khiếu dành riêng cho một nhóm nhỏ, mà trở thành năng lực cốt lõi của công dân tương lai. Trẻ em hôm nay cần được tiếp cận những môi trường học tập mở, nơi các em có thể trải nghiệm, thử nghiệm, kết nối nghệ thuật với công nghệ và học cách giải quyết vấn đề bằng tư duy linh hoạt.

Từ thực tế đó, nhiều mô hình giáo dục trải nghiệm, sân chơi sáng tạo dành cho người trẻ đang được triển khai tại Việt Nam. Một trong những dự án đáng chú ý là chương trình “Chạm Sáng Tạo 2026 – Riz Lơ Ngơ”. Được khai mạc vào ngày 23/5/2026, cuộc thi sáng tạo nghệ thuật này hướng đến lứa tuổi từ mầm non đến trung học phổ thông, đại học kết hợp giữa hình thức trực tuyến và trực tiếp theo định hướng Art × STEAM hiện đại. Hiện có hơn 20 tổ chức, trường đại học, đơn vị giáo dục, tổ chức sáng tạo và hệ thống trường liên cấp quốc tế tham gia chương trình.

Điểm đặc biệt của dự án không nằm ở một cuộc thi vẽ đơn thuần, mà ở cách chương trình tạo ra không gian để người trẻ “chạm” vào sáng tạo bằng nhiều hình thức khác nhau: vẽ tay, digital art, thiết kế sticker, storyboard, animation hay storytelling. Đây cũng chính là bước khởi đầu cho một hệ sinh thái kết nối giữa: Nghệ thuật, STEAM, Giáo dục, Công nghệ, Sức khỏe tinh thần và Cộng đồng sáng tạo.

Ban tổ chức cho biết, chương trình hướng tới việc tạo dựng một hệ sinh thái nơi trẻ em, học sinh, sinh viên được phát triển đồng thời về tri thức, cảm xúc, năng lực sáng tạo và trách nhiệm cộng đồng. Đây cũng là xu hướng giáo dục hiện đại mà nhiều quốc gia đang theo đuổi: coi nghệ thuật và trải nghiệm sáng tạo là nền tảng giúp trẻ phát triển khả năng giao tiếp, làm việc nhóm, thích ứng và tư duy đổi mới.

Theo bà Nguyễn Phương Anh, Phó Giám đốc Viện Đào tạo Quốc tế FPT, cuộc thi đề cao storytelling, tính ứng dụng thực tế và tương tác cộng đồng sẽ giúp người trẻ phát triển tư duy thiết kế toàn diện, gắn sáng tạo với bối cảnh thực tiễn. Trong thời đại AI, công nghệ không chỉ còn là công cụ kỹ thuật, mà trở thành phương tiện để chuyển hóa cảm xúc, tư duy thẩm mỹ và các ý tưởng thành sản phẩm có giá trị xã hội.

Không chỉ riêng các tổ chức giáo dục, nhiều trường học cũng đang nhận thức rõ vai trò của những không gian trải nghiệm sáng tạo. Cô Trần Mai Phương, Hiệu trưởng Trường Liên cấp Vinschool Ocean Park 2 nhận định, các hoạt động kết hợp Art và STEAM giúp học sinh được kết nối giữa sáng tạo, nghệ thuật, công nghệ và trải nghiệm học tập hiện đại.

img-0449.jpg

Thực tế cho thấy, trẻ em và thanh niên hiện nay đang có nhu cầu rất lớn về những sân chơi tích cực ngoài lớp học. Đó có thể là các cuộc thi sáng tạo, không gian trải nghiệm nghệ thuật, hoạt động cộng đồng hay những dự án giúp các em được “học bằng trải nghiệm”. Khi có môi trường phù hợp, người trẻ không chỉ phát triển kỹ năng chuyên môn mà còn học được cách quản lý cảm xúc, hợp tác và xây dựng bản sắc cá nhân.

Thông qua hình tượng một chú robot học cách cảm nhận thế giới như con người – “Chạm Sáng Tạo 2026 – Riz Lơ Ngơ” gửi gắm thông điệp- Sáng tạo bắt đầu từ trí tò mò, cảm xúc và sự dám thể hiện bản thân.