Kiến nghị cần có giải pháp căn cơ, hiệu quả, bảo đảm an toàn thực phẩm

Cử tri tỉnh Tây Ninh kiến nghị tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và có giải pháp căn cơ, hiệu quả hơn nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, đề nghị các ngành chức năng thường xuyên kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và xử lý nghiêm các trường hợp sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là đối với thuốc, mỹ phẩm, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thực phẩm bẩn.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm an toàn thực phẩm

Hồi đáp cử tri, đối với lĩnh vực an toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, theo Luật An toàn thực phẩm và Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 của Chính phủ, trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm được phân công cho Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương và Ủy ban nhân dân các cấp theo từng nhóm sản phẩm, ngành hàng và địa bàn quản lý.

Trong phạm vi quản lý, Bộ Y tế thực hiện nhiệm vụ giúp Chính phủ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm và là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm; hằng năm ban hành kế hoạch triển khai công tác thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các bộ quản lý chuyên ngành, các cơ quan thành viên và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.

Bộ Y tế đã tham mưu, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, gồm: Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 13/4/2020 về tiếp tục tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trong tình hình mới; Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025 về tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới; Công điện số 40/CĐ-TTg ngày 17/4/2025 về xử lý vụ việc sản xuất, phân phối sữa giả; Công điện số 41/CĐ-TTg ngày 17/4/2025 về xử lý vụ việc sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Trong thời gian qua, hoạt động thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm về an toàn thực phẩm được triển khai từ Trung ương đến địa phương, qua đó phát hiện, ngăn chặn và xử lý nhiều trường hợp vi phạm. Thông tin về sản phẩm, cơ sở vi phạm được công khai theo quy định để người dân biết và lựa chọn thực phẩm an toàn.

Bộ Y tế phối hợp các bộ, ngành và cơ quan liên quan sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 4/9/2018, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 124/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021, nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý, hậu kiểm và chế tài xử lý vi phạm. Riêng, Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dự kiến được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục phối hợp Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan liên quan và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tăng cường thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm; xử lý vi phạm theo quy định; đẩy mạnh truyền thông, cảnh báo thực phẩm không bảo đảm an toàn và công khai thông tin cơ sở vi phạm để người dân biết, lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Triển khai đồng bộ giải pháp để kiểm soát thuốc giả, mỹ phẩm giả và hàng kém chất lượng

Liên quan kiến nghị của cử tri về kiểm soát chặt chẽ các mặt hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và xử lý nghiêm các trường hợp sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là đối với thuốc, mỹ phẩm, Bộ Y tế cho biết, thời gian qua, Bộ Y tế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý chất lượng thuốc, mỹ phẩm, phòng, chống thuốc giả, mỹ phẩm giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng kém chất lượng, tập trung vào các nhóm nhiệm vụ gồm:

Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý, tiêu chuẩn và các quy định quản lý trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm.

Theo Bộ Y tế, hệ thống pháp luật về dược tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở Luật Dược số 105/2016/QH13 ngày 6/4/2016 của Quốc hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 44/2024/QH15 ngày 21/11/2024; Nghị định số 163/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dược; Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 3/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Bộ Y tế đã ban hành và tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định chuyên môn về đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc; các nguyên tắc, tiêu chuẩn Thực hành tốt sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc, Thực hành tốt phòng thí nghiệm, Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc, Thực hành tốt phân phối thuốc, nguyên liệu làm thuốc và Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc, qua đó tăng cường kiểm soát chất lượng thuốc trong toàn bộ quá trình từ sản xuất, đăng ký, bảo quản, phân phối đến bán lẻ.

Đối với mỹ phẩm, Bộ Y tế đang chủ trì xây dựng Nghị định quy định về quản lý mỹ phẩm thay thế Nghị định số 93/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 của Chính phủ quy định về điều kiện sản xuất mỹ phẩm và các nội dung quản lý hiện đang được quy định tại Thông tư số 06/2011/TT-BYT ngày 25/1/2011 của Bộ trưởng Y tế quy định về quản lý mỹ phẩm.

Theo đó, dự thảo Nghị định tập trung hoàn thiện các quy định về điều kiện sản xuất, công bố sản phẩm, kiểm soát chất lượng và giám sát sau lưu hành; tăng cường hậu kiểm thông qua các hình thức kiểm tra chuyên ngành, kiểm tra chất lượng theo quy định của pháp luật, kiểm tra hồ sơ sau công bố và kiểm tra từ xa tài liệu kỹ thuật trích xuất từ Hồ sơ thông tin sản phẩm mỹ phẩm.

Thứ hai, tăng cường công tác kiểm tra, hậu kiểm đối với thuốc và mỹ phẩm lưu hành trên thị trường.

Bộ Y tế chỉ đạo tăng cường kiểm tra chuyên ngành, lấy mẫu kiểm tra chất lượng đối với các cơ sở sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh thuốc, mỹ phẩm; tập trung kiểm soát các sản phẩm có nguy cơ cao và sản phẩm có dấu hiệu vi phạm về nguồn gốc, chất lượng, công bố, quảng cáo, sản xuất, kinh doanh và lưu hành.

Đối với sản phẩm không đạt chất lượng, thuốc giả, mỹ phẩm giả, sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, cơ quan quản lý thực hiện đình chỉ lưu hành, thu hồi, tiêu hủy, xử lý vi phạm và công khai thông tin theo quy định để người dân biết, chủ động lựa chọn sản phẩm an toàn. Hoạt động lấy mẫu, giám sát chất lượng, đình chỉ và thu hồi thuốc, mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng cũng được triển khai thường xuyên tại địa phương.

Thứ ba, tăng cường chỉ đạo các địa phương trong phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, thuốc giả, mỹ phẩm giả và hàng kém chất lượng.

Bộ Y tế đã ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, thuốc giả, mỹ phẩm giả và hàng kém chất lượng. Theo đó, qua việc triển khai các văn bản, Bộ Y tế yêu cầu địa phương tăng cường trách nhiệm quản lý theo địa bàn, phối hợp giữa cơ quan y tế, lực lượng quản lý thị trường, công an và các cơ quan liên quan; tập trung kiểm tra nguồn gốc, chất lượng, điều kiện sản xuất, kinh doanh và lưu hành thuốc, mỹ phẩm, xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định.

Thứ tư, tăng cường phối hợp cùng Bộ Công an, cơ quan quản lý thị trường, các bộ, ngành và địa phương để phát hiện, điều tra và xử lý vi phạm.

Bộ Y tế và các đơn vị chuyên môn phối hợp trao đổi thông tin, cung cấp hồ sơ, xác minh chuyên môn, kiểm tra chất lượng, thực hiện thu hồi sản phẩm theo thẩm quyền và hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình điều tra, xử lý. Qua công tác phối hợp, nhiều vụ việc, vụ án liên quan sản xuất, kinh doanh thuốc giả, mỹ phẩm giả, hàng hóa giả và hàng kém chất lượng trong lĩnh vực y tế đã được phát hiện, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với các trường hợp có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ được chuyển cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.

Thứ năm, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và phương thức quản lý trong thời gian tới.

Bộ Y tế tiếp tục tham mưu Chính phủ hoàn thiện các cơ chế, chính sách về quản lý dược, mỹ phẩm; rà soát, sửa đổi, bổ sung các nghị định, thông tư, đề án và chương trình hành động; đồng thời tiếp tục rà soát các quy định về chế tài xử lý vi phạm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Cùng với đó, Bộ Y tế đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và nghiên cứu các giải pháp truy xuất nguồn gốc để hỗ trợ công tác quản lý, hậu kiểm, phát hiện sớm các sản phẩm có dấu hiệu vi phạm; qua đó góp phần bảo đảm người dân được tiếp cận và sử dụng thuốc, mỹ phẩm an toàn, chất lượng.