Khơi dậy và kết nối các nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Phát biểu tại chương trình, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương khẳng định trong hơn nửa thế kỷ qua, các thế hệ cán bộ, nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã bền bỉ gây dựng một nền tảng nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ đa ngành, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ quốc gia. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đặt ra đối với khoa học và công nghệ đã thay đổi rất căn bản. Giá trị cuối cùng của nghiên cứu phải được thể hiện ở khả năng tạo ra công nghệ, sản phẩm, doanh nghiệp, thị trường và những đóng góp thiết thực cho đời sống nhân dân.

Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới. Điều đó đặt lên vai các tổ chức khoa học, các nhà khoa học và cả cộng đồng doanh nghiệp một trách nhiệm rất lớn: phải cùng nhau đưa khoa học, công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và trở thành động lực tăng trưởng thực chất của nền kinh tế.

Trong thời gian qua, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp khoa học công nghệ. Nhiều công trình nghiên cứu đã được thương mại hóa, ứng dụng trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ môi trường, công nghệ thông tin, tự động hóa, năng lượng và y dược; số lượng bằng độc quyền sở hữu trí tuệ tăng mạnh; nhiều sản phẩm khoa học công nghệ từng bước tham gia thị trường và phục vụ doanh nghiệp, địa phương, cộng đồng.

Cũng theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, đổi mới sáng tạo không thể là nỗ lực đơn lẻ của một viện nghiên cứu hay một nhóm nhà khoa học mà là sự cộng hưởng của Nhà nước với vai trò kiến tạo; doanh nghiệp với vai trò dẫn dắt thị trường; viện nghiên cứu và trường đại học với vai trò tạo ra tri thức, công nghệ; nhà đầu tư với vai trò chia sẻ rủi ro; các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo với vai trò kết nối, chuẩn hóa, tư vấn; và thế hệ trẻ với khát vọng tiên phong, dám nghĩ, dám làm. Trên cơ sở đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam xác định đổi mới sáng tạo trong giai đoạn đi theo ba hướng lớn: Đưa kết quả nghiên cứu ra khỏi phòng thí nghiệm, đến gần hơn với doanh nghiệp và đời sống; kết nối chặt chẽ hơn giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư; hình thành môi trường ươm tạo và khởi nghiệp công nghệ ngay trong hệ sinh thái của đơn vị.

Đổi mới sáng tạo không thể là nỗ lực đơn lẻ của một viện nghiên cứu hay một nhóm nhà khoa học mà là sự cộng hưởng của Nhà nước với vai trò kiến tạo; doanh nghiệp với vai trò dẫn dắt thị trường; viện nghiên cứu và trường đại học với vai trò tạo ra tri thức, công nghệ; nhà đầu tư với vai trò chia sẻ rủi ro; các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo với vai trò kết nối, chuẩn hóa, tư vấn; và thế hệ trẻ với khát vọng tiên phong, dám nghĩ, dám làm.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam mong muốn các doanh nghiệp chủ động đặt hàng nghiên cứu, đặt bài toán công nghệ từ nhu cầu thực tiễn của sản xuất và thị trường; Viện sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình từ nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ đến chuyển giao và phát triển sản phẩm; xây dựng mối quan hệ hợp tác theo hướng cùng đầu tư, cùng nghiên cứu, cùng chia sẻ lợi ích, cùng phát triển bền vững. Bên cạnh đó, vai trò của các quỹ đầu tư không chỉ là cung cấp nguồn vốn, mà còn là nguồn lực về quản trị, kết nối thị trường, tư vấn chiến lược và hỗ trợ mở rộng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Chương trình với chủ đề “Khơi dậy và kết nối các nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo” cùng sự tham gia của Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, các doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà đầu tư và các đơn vị đồng hành... sẽ là cơ hội để các bên cùng nhau bắt tay ngay vào những việc cụ thể: lựa chọn công nghệ có tiềm năng thương mại hóa; hỗ trợ đánh giá mức độ sẵn sàng công nghệ; kết nối doanh nghiệp tiếp nhận thử nghiệm; hỗ trợ chuẩn hóa quy trình, tiêu chuẩn chất lượng; hình thành các nhóm dự án có khả năng gọi vốn; từng bước tạo ra các doanh nghiệp khởi nguồn từ kết quả nghiên cứu của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Cũng tại hội nghị, chia sẻ về thương mại hóa công nghệ trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, năng lực lõi cho năng lực cạnh tranh quốc gia, Đại biểu Quốc hội Vũ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Trung ương Hội doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là câu chuyện riêng của ngành Khoa học và công nghệ mà là trở thành yêu cầu mục tiêu chiến lược quốc gia gắn trực tiếp với năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, chất lượng tăng trưởng và khả năng tự chủ của nền kinh tế. Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 68-NQ/TW đã tạo thành một trục chính sách quan trọng đó là khoa học công nghệ là động lực then chốt, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất trong nền kinh tế; doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và thị trường. Cùng với đó, Luật khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 cũng đã tạo bước mở quan trọng.

Thương mại hóa công nghệ chỉ thực chất khi tri thức khoa học đi được vào thị trường, công nghệ cho doanh nghiệp mạnh lên, nhà khoa học được ghi nhận xứng đáng và nền kinh tế hình thành thêm nguồn nhân lực cạnh tranh mới.

Ông Vũ Hồng Quân, Phó Chủ tịch Trung ương Hội doanh nhân trẻ Việt Nam

Thương mại hóa công nghệ chỉ thực chất khi tri thức khoa học đi được vào thị trường, công nghệ cho doanh nghiệp mạnh lên, nhà khoa học được ghi nhận xứng đáng và nền kinh tế hình thành thêm nguồn nhân lực cạnh tranh mới. Để thương mại hóa trở thành một năng lực vận hành thực sự trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trước hết cần thay đổi cách tiếp cận của cả hệ sinh thái, chuyển từ tư duy giới thiệu công nghệ sang tư duy giải bài toán thị trường. Một giải pháp quan trọng là hình thành chủ thể trung gian vận hành thương mại hóa công nghệ, trong đó cơ chế một cửa kết nối công nghệ giữa Hội doanh nhân trẻ Việt Nam và Trung tâm đổi mới sáng tạo công nghệ cao (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) có thể là 1 thí dụ cụ thể.

Cũng theo ông Vũ Hồng Quân, sau mỗi chương trình, việc quan trọng nhất không phải là ký kết mà là triển khai được những việc sau ký kết, có đầu mối thường trực, các cơ sở dữ liệu, nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp, các nhóm ngành ưu tiên để làm thí điểm. Nếu mỗi công nghệ sẵn sàng chuyển giao tìm được một doanh nghiệp phù hợp; nếu mỗi doanh nghiệp có bài toán thật tìm được một nhà khoa học đồng hành và mỗi bản ghi nhớ được tiếp nối cần 1 dự án cụ thể thì vấn đề thương mại hóa công nghệ sẽ không còn là khẩu hiệu.

Cũng tại hội nghị, các nhà quản lý, nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp cũng đã chia sẻ các chủ đề về việc khơi dậy và kết nối các nguồn lực nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo ở các góc nhìn khác nhau, từ nhiều chủ thể khác nhau trong Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; áp dụng các giải pháp nâng cao năng suất tại Việt Nam trong đó đã thực hiện cải tiến năng suất cho nhiều doanh nghiệp lớn, nhỏ trong nước; khơi dậy và kết nối các nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góc nhìn từ quản trị tài sản trí tuệ…

Nhân dịp này Trung tâm đổi mới sáng tạo công nghệ cao cũng chính thức thành lập và ra mắt Câu lạc bộ ươm tạo và Khởi nghiệp.