Khi mâm cúng ông Công, ông Táo xuất hiện những món ăn “hot trend” của giới trẻ

Mâm cỗ truyền thống dần thay đổi theo cuộc sống hiện đại

Theo quan niệm dân gian, ngày 23 tháng Chạp là dịp các gia đình tiễn ông Công, ông Táo về trời báo cáo việc trong năm. Mâm lễ thường bao gồm gà luộc, xôi, chè, hoa quả, trầu cau và các lễ vật mang ý nghĩa cầu mong no đủ, may mắn.

Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi trong nhịp sống đô thị, mâm cúng truyền thống đang dần xuất hiện những yếu tố mới. Sự phát triển của văn hóa ẩm thực, mạng xã hội và xu hướng cá nhân hóa trải nghiệm khiến nhiều gia đình trẻ lựa chọn những món ăn gần gũi với khẩu vị và lối sống của mình.

“Nguyên tắc làm cỗ của mình là 4 mặn, 2 chay, 1 canh, 1 tinh bột; đủ hấp, luộc, chiên, xào, nấu, trộn và một món ăn chơi. Mình học cách nấu cỗ truyền thống từ nhỏ nhưng dần dần cũng phải biến tấu, miễn sao ngon, sạch sẽ, đủ dinh dưỡng, hết bữa không phải cất tủ lạnh là mừng”, một bạn trẻ chia sẻ trên mạng xã hội Threads về kinh nghiệm nấu cỗ của mình.

Thay vì các món ăn được chế biến công phu tại nhà như gà luộc cánh tiên, bánh chưng, chè kho, thì hiện nay, không ít người trẻ lựa chọn bổ sung các món ăn được ưa chuộng trong đời sống hiện đại như gà rán, nem chua rán, khoai tây chiên hoặc các món ăn nhanh.

Sự xuất hiện của các món ăn mới trên mâm cúng phần nào bắt nguồn từ nhịp sống thành thị ngày càng bận rộn. Thay vì dành nhiều thời gian chuẩn bị các món ăn cầu kỳ, nhiều gia đình lựa chọn những món ăn tiện lợi, dễ mua, phù hợp với khẩu vị của các thành viên, đặc biệt là trẻ nhỏ, góp phần hạn chế lãng phí thực phẩm và tạo không khí sum họp gần gũi, thoải mái hơn.

Bên cạnh đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng thúc đẩy xu hướng “làm mới” mâm cúng khi nhiều hình ảnh, câu chuyện chia sẻ về mâm cỗ sáng tạo nhanh chóng lan tỏa, tạo nên sự tò mò và ảnh hưởng đến lựa chọn của người trẻ.

[Ảnh] Hà Nội: Người dân thả cá chép văn minh, không xả túi nylon trong ngày tiễn ông Công, ông Táo

10/02/2026 12:11

Sự dung hòa giữa giá trị văn hóa và lối sống hiện đại

Nhiều bạn trẻ cho rằng việc thay đổi món ăn trên mâm cúng không làm mất đi ý nghĩa tâm linh, mà còn thể hiện sự thích nghi với cuộc sống hiện đại, những giá trị truyền thống trong văn hóa thờ cúng vẫn được giữ nguyên vẹn.

Bạn Mai Thu Hương (sinh năm 2007, Hà Nội) chia sẻ rằng: “Xu hướng đưa các món ăn như gà rán, nem chua rán hay lạp xưởng nướng đá vào mâm cúng không hoàn toàn là tiêu cực bởi vì việc này không ảnh hưởng tới lòng tưởng nhớ và lòng thành kính. Đây có thể xem là một cách giới trẻ tiếp cận nghi lễ thờ cúng theo cách gần gũi hơn với đời sống của mình".

“Các cụ vẫn thích gà luộc, mấy đứa trẻ con lại thích ăn đồ chiên. Sau khi cúng xong, cả nhà cùng ăn nên mình chuẩn bị đủ cả để gia đình sum vầy, ai cũng vui vẻ hân hoan hơn”, chị Nguyễn Thu Hường (28 tuổi, Hà Nội) bày tỏ.

Theo chị Hường, niềm vui trong những dịp lễ Tết không chỉ nằm ở nghi thức cúng bái mà còn ở việc các thành viên quây quần bên mâm cơm. Dù có bổ sung những món ăn hiện đại, gia đình chị vẫn giữ các lễ vật truyền thống như gà luộc, xôi và hoa quả để bảo đảm sự trang trọng trong nghi thức. Với chị, việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại là cách để vừa duy trì nét văn hóa lâu đời, vừa thích nghi với nhịp sống bận rộn và thói quen ẩm thực thay đổi của các thành viên trong gia đình.

Sự thay đổi trong mâm cúng ông Công, ông Táo cho thấy văn hóa không đứng yên mà luôn thích nghi với đời sống xã hội. Những món ăn “hot trend” phản ánh lối sống linh hoạt, thực tế của giới trẻ, đồng thời mở ra góc nhìn mới đầy thú vị về cách thế hệ trẻ gìn giữ bản sắc truyền thống. Trong dòng chảy hiện đại, việc dung hòa giữa sáng tạo và bảo tồn có thể chính là cách để các giá trị văn hóa tiếp tục được duy trì và lan tỏa.