Dồi dào tiềm năng kinh tế biển
Với 72 km bờ biển và 6 xã, phường giáp biển, Cần Thơ đang nắm giữ nguồn tài nguyên phong phú và đa dạng hệ sinh thái ngập mặn. Khai thác tiềm năng này, thành phố tập trung phát triển các lĩnh vực kinh tế then chốt khu vực ven biển. Tiến sĩ Trần Hữu Hiệp, chuyên gia kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long khẳng định: Cần Thơ hội tụ đầy đủ các yếu tố để phát triển cảng biển và logistics.
Đặc biệt, dự án bến cảng ngoài khơi cửa Trần Đề được kỳ vọng trở thành cảng cửa ngõ cho toàn vùng. Khi đi vào hoạt động, cảng biển Trần Đề giải quyết bài toán xuất nhập khẩu trực tiếp, giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian so với việc phải trung chuyển hàng hóa lên các cảng ở vùng Đông Nam Bộ.
Vùng ven biển Cần Thơ cũng có tiềm năng lớn để phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo. Với hơn 50.000 ha vùng bãi bồi ven biển và số giờ nắng cao, Cần Thơ là “đất lành” cho điện gió và điện mặt trời. Hiện có một số dự án điện gió đang hoạt động, cung cấp năng lượng sạch phục vụ phát triển kinh tế, xã hội. Thành phố Cần Thơ đã công bố danh mục 11 dự án điện gió đủ điều kiện theo Nghị quyết của Quốc hội để mời gọi đầu tư.
Theo quy hoạch đến năm 2030, thành phố sẽ triển khai 17 dự án điện mặt trời với tổng công suất lên tới 975MW. Ngoài ra, năng lượng thủy triều cũng là một hướng đi triển vọng, tận dụng sự lên xuống của triều cường để tạo ra nguồn điện ổn định, thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, Cần Thơ có tiềm năng phát triển nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản. Hiện nay, diện tích nuôi trồng thủy sản của thành phố hơn 96.000 ha, trong đó tôm nước lợ đóng vai trò chủ đạo với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 900 triệu USD.
Đội tàu cá hùng hậu gần 800 chiếc đang khai thác hơn 60.000 tấn hải sản mỗi năm, đóng góp quan trọng vào tổng giá trị xuất khẩu thủy sản hơn 1,7 tỷ USD của thành phố. Thành phố Cần Thơ cũng đang tập trung xây dựng các khu công nghiệp ven biển quy mô lớn để thu hút đầu tư. Sự xuất hiện của các khu công nghiệp lớn như Mỹ Thanh (217 ha) và Trần Đề (160 ha) đang biến ven biển Cần Thơ thành thỏi nam châm thu hút các nhà đầu tư.
Hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ và đường thủy kết nối liên vùng chính là nền tảng để các ngành công nghiệp phụ trợ và chế biến nông thủy sản phát triển mạnh mẽ. Ngoài ra, du lịch biển đảo bước đầu có khởi sắc. Tuyến tàu cao tốc Trần Đề-Côn Đảo với tần suất 3-4 chuyến/ngày đã mở ra hướng đi mới cho du lịch biển. Những địa danh như Khu du lịch sinh thái Hồ Bể, Mỏ Ó hay rừng ngập mặn Cù Lao Dung đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, kết hợp hài hòa giữa tham quan nghỉ dưỡng và trải nghiệm điện gió.
Cần nhiều giải pháp đồng bộ
Tuy nhiên, phát triển kinh tế biển Cần Thơ vẫn đang đối mặt những khó khăn, thách thức lớn. Cụ thể: Hạ tầng du lịch nghèo nàn, chưa được đầu tư đúng mức. Phần lớn các khu vui chơi, giải trí chất lượng cao ven biển còn thiếu, khiến du khách ít có nhu cầu lưu trú qua đêm. Nguồn nhân lực, đội ngũ hướng dẫn viên và lao động chuyên môn trong lĩnh vực kinh tế biển còn hạn chế về cả số lượng và chất lượng.
Môi trường biển đang bị đe dọa do khai thác chưa đi đôi với bảo vệ, tái tạo làm hệ sinh thái biển tại một số vùng nuôi đang có dấu hiệu xuống cấp. Các ngành công nghiệp ven biển phát triển chậm, chưa có chiều sâu và thiếu sự kết nối với ngành phụ trợ. Để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm kinh tế biển xanh, Cần Thơ cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược để phát triển kinh tế biển bền vững.
Theo tiến sĩ Đặng Kiều Nhân, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long (Trường đại học Cần Thơ), để kinh tế biển phát triển bứt phá, chính quyền thành phố cần rà soát, ban hành các chính sách đồng bộ về quản lý tài nguyên và môi trường biển. Việc thực hiện thành công quy hoạch không gian biển sẽ là nền tảng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Bên cạnh đó, tập trung đầu tư hạ tầng trọng điểm, trọng tâm là xây dựng và khai thác hiệu quả cảng nước sâu Trần Đề gắn với hạ tầng logistics hiện đại.
Đồng thời, cần mở rộng các dự án năng lượng tái tạo, đưa ngành năng lượng thành trụ cột kinh tế mới của địa phương. Thành phố cần sớm hiện đại hóa ngành thủy sản, chuyển dịch từ khai thác gần bờ sang đánh bắt xa bờ bền vững, nói không với các hình thức đánh bắt hủy diệt và tuân thủ nghiêm ngặt quy định IUU.
Áp dụng công nghệ cao vào nuôi trồng để nâng cao năng suất và bảo vệ môi trường. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết: Trong quy hoạch tích hợp phát triển kinh tế, xã hội Cần Thơ sau sáp nhập, kinh tế biển là một trong những trụ cột chính đóng vai trò quan trọng để thành phố phát triển bứt phá, dẫn dắt toàn vùng. Vì vậy, ngoài đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, thành phố cần quy hoạch phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển để thu hút đầu tư các dự án công nghiệp xanh, sạch, thân thiện môi trường.
Nghiên cứu ban hành những chính sách ưu đãi đặc biệt về tín dụng, đất đai để thu hút các dự án công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi giá trị sản phẩm biển hoàn chỉnh. Bên cạnh đó, thành phố cần đầu tư mạnh mẽ vào các khu du lịch trọng điểm tại Cù Lao Dung, Trần Đề, Vĩnh Châu; tăng cường liên kết vùng với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long để tạo ra các tour tuyến đa dạng, nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Cần Thơ trên bản đồ quốc tế.
