Hoàn thiện thể chế, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn

Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học và các doanh nghiệp đang tham gia sâu vào việc triển khai các hoạt động hướng tới kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Theo các chuyên gia, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là định hướng quan trọng nhằm thúc đẩy Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững trong kỷ nguyên mới. Tại hội thảo, các đại biểu cùng phân tích về cơ sở lý luận, đánh giá thực tiễn phát triển tại Việt Nam và chỉ ra những hạn chế về thể chế, nguồn lực và tổ chức thực thi cũng như đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế tài chính-thị trường và nâng cao hiệu quả thực thi, giám sát, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Một số ý kiến cho rằng, trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn đang trở thành một trong những định hướng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn không chỉ góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường mà còn tạo động lực cho đổi mới công nghệ, hình thành các ngành, lĩnh vực và mô hình kinh doanh mới.

Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các định hướng này trên thực tế phụ thuộc đáng kể vào chất lượng và tính đồng bộ của thể chế, chính sách, pháp luật. Mặc dù Việt Nam đã từng bước hình thành hành lang pháp lý liên quan đến tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn, nhưng vẫn còn những khoảng trống, bất cập trong cơ chế thực thi, chính sách khuyến khích và sự phối hợp giữa các lĩnh vực pháp luật.

Do đó, tiếp tục hoàn thiện thể chế nhằm thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là yêu cầu cấp thiết, góp phần tạo nền tảng pháp lý cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới

Theo Tiến sĩ Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam (VFCA), cần nghiên cứu xây dựng một khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hơn cho kinh tế tuần hoàn; rà soát, sửa đổi đồng bộ các đạo luật có liên quan theo hướng lồng ghép thực chất ưu đãi cho kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường carbon trong nước

Còn theo chuyên gia tài chính Ngô Trí Long, kinh tế xanh trước hết cần một thể chế tốt. Nếu quyền tài sản không rõ, vốn tư nhân sẽ khó vào. Nếu dữ liệu không đáng tin cậy, thị trường không thể định giá đúng rủi ro. Nếu tiêu chí không minh bạch, ưu đãi dễ phát sinh cơ chế xin-cho. Nếu thủ tục quá phức tạp, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ đứng ngoài quá trình chuyển đổi. Và nếu các luật không kết nối được với nhau thì những mục tiêu xanh dù rất đúng đắn vẫn có thể bị chặn lại khi đi vào thực tế.

Các đại biểu cũng thống nhất một nhận thức quan trọng: phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn không còn chỉ là một yêu cầu của chính sách môi trường, mà đã trở thành một nội dung cấu thành của mô hình phát triển quốc gia trong giai đoạn mới. Nhiệm vụ đặt ra không đơn giản là ban hành thêm nhiều văn bản. Điều quan trọng hơn là cấu trúc lại các quy định hiện có để tạo ra một hệ thống thống nhất về mục tiêu, tiêu chí, công cụ và trách nhiệm thực thi.