Sự chung tay của toàn xã hội giúp người lầm lỡ xóa bỏ mặc cảm, có nghị lực vươn lên, trở thành người có ích cho cộng đồng.
Điểm tựa hoàn lương
Người mới hoàn lương thường phải đối mặt áp lực tâm lý và định kiến xã hội. Ra tù đầu năm 2026, anh N.H.T. (40 tuổi) có cửa hàng buôn bán ổn định gần chợ Phan Thiết (phường Phan Thiết). Dù quy mô không lớn, cửa hàng giúp anh vực dậy tinh thần, ổn định cuộc sống.
Nhìn lại biến cố đã qua, anh T. chia sẻ: “Trước kia, tôi phạm tội gây thương tích cho người khác nên đi tù. Thời điểm đó, tôi có việc làm ổn định nhưng khi vào tù thì gần như mất hết mọi thứ. Sau khi trở về, tôi được chính quyền địa phương hỗ trợ vay vốn khoảng 100 triệu đồng để mở cửa hàng buôn bán đồ nhựa. Nhiều nhà chung quanh không kỳ thị mà còn hỗ trợ, giúp đỡ gia đình những công việc nặng nhọc trong lúc tôi ngồi tù. Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, tổ dân phố, tôi tự tin hơn trong cuộc sống, không còn mặc cảm”.
Sau những sai lầm, người lầm lỡ cần được cảm thông, trao niềm tin và tạo cơ hội làm lại cuộc đời. Vừa hoàn thành án phạt tù, chị C.T.L. (35 tuổi) cho biết, sau khi trở về nhà, chị phải đối mặt nhiều khó khăn, bắt đầu lại từ hai bàn tay trắng. Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và tổ dân phố, chị được nhận vào làm nhân viên may mặc. Đây là điểm tựa để chị ổn định cuộc sống, vươn lên và sống có trách nhiệm hơn.
Thực hiện phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, Ủy ban nhân dân phường Phan Thiết triển khai mô hình “Quản lý, giáo dục người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng” nhằm giữ vững an ninh, trật tự, phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân. Việc hỗ trợ người lầm lỡ xóa bỏ mặc cảm, phòng ngừa tái phạm góp phần giữ gìn bình yên tại khu dân cư.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Trần Nguyên Lộc nhận định, công tác tái hòa nhập cộng đồng cần sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan và người dân, không chỉ dừng ở những hỗ trợ đơn lẻ. Nêu cao truyền thống tương thân tương ái sẽ giúp người chấp hành xong án phạt tù có việc làm ổn định, hạn chế tái phạm. Các cấp, doanh nghiệp và cá nhân cần chung tay, không kỳ thị, phân biệt đối xử; tạo điều kiện để người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, trở thành công dân tích cực, góp sức xây dựng quê hương.
Tiếp sức cho những bước chân trở về
Theo Bộ Công an, đến tháng 5/2026, cả nước có hơn 15.000 người tái hòa nhập cộng đồng được vay vốn với tổng số tiền hơn 1.300 tỷ đồng để tạo việc làm, ổn định cuộc sống. Năm 2025, trong hơn 24.000 người được đặc xá, chỉ có 13 người tái phạm tội. Nhiều người tích cực tham gia hoạt động xã hội tại địa phương, làm giàu chính đáng, góp phần phát triển kinh tế-xã hội. Những kết quả này khẳng định tính đúng đắn và nhân văn trong chủ trương, chính sách về đặc xá của Đảng, Nhà nước.
Thượng tá Nguyễn Ngọc Sáu, Trưởng Công an phường Phan Thiết cho biết, công an phường giữ vai trò nòng cốt, phối hợp các đoàn thể, doanh nghiệp tư vấn hướng nghiệp, hỗ trợ người hoàn lương tiếp cận nguồn vốn và việc làm. Định kỳ 3 tháng, các tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ giám sát, giáo dục báo cáo kết quả chấp hành pháp luật của người tái hòa nhập cộng đồng. Tổ dân phố chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và khó khăn của người hoàn lương, đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết, giúp họ yên tâm chấp hành pháp luật và xây dựng nếp sống văn minh tại khu dân cư.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phan Thiết Trần Nguyên Lộc, giữ gìn an ninh, trật tự là trách nhiệm chung của cộng đồng. Vì vậy, các đơn vị cần huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, không “khoán trắng” cho công an. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, xóa bỏ mặc cảm và định kiến đối với người mới ra tù, giúp họ củng cố niềm tin, ý chí vươn lên, trở thành công dân có ích. Các bộ phận chuyên môn phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện vay vốn theo quy định; liên kết với doanh nghiệp để tư vấn hướng nghiệp, đào tạo nghề, tạo việc làm, giúp người hoàn lương ổn định sinh kế.
Tại lễ công bố quyết định đặc xá năm 2026 ở Trại giam Thủ Đức (thuộc tỉnh Lâm Đồng), Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, các đơn vị chức năng cần rà soát, tham mưu sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn thực hiện những quy định pháp luật liên quan, bảo đảm triển khai thống nhất chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước đối với người phạm tội ăn năn, hối cải, có quá trình chấp hành án và cải tạo tiến bộ. Các cơ sở giam giữ tiếp tục chú trọng hướng nghiệp, dạy nghề và giáo dục phạm nhân về chính sách, pháp luật liên quan đặc xá, tha tù trước thời hạn. Bộ Công an đã tiếp nhận một số trường nghề, phối hợp doanh nghiệp đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù. Sau khi học nghề, học viên được cấp chứng chỉ, tạo điều kiện đáp ứng yêu cầu tuyển dụng và ổn định cuộc sống.
Con đường làm lại cuộc đời có thể còn nhiều khó khăn, tuy nhiên, khi vượt qua thử thách, người tái hòa nhập cộng đồng sẽ thêm bản lĩnh, tự tin và vững vàng trong cuộc sống. Sự đón nhận của xã hội cùng các chính sách hỗ trợ kịp thời là điểm tựa để người lầm lỡ bước tiếp chặng đường mới.
