Dù gặp không ít khó khăn, những không gian sáng tạo mới vẫn liên tục xuất hiện tại Hà Nội với hình thức ngày càng phong phú, đa dạng. Đó có thể là một quán cà-phê, như Quán Cầm ở phố Nguyễn Thượng Hiền; không gian gắn với nghệ sĩ nổi tiếng, như Không gian lưu niệm nhà văn Tô Hoài ở phố Đoàn Nhữ Hài; không gian lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, như Đoài Creative tại làng cổ Đường Lâm; hay một tổ hợp những hoạt động văn hóa - sáng tạo như Complex 01, Cộng Xưởng... Gần đây, ngày càng nhiều không gian sáng tạo trên nền tảng số đi vào hoạt động; nhiều đơn vị văn hóa của thành phố cũng chuyển mình thành những không gian sáng tạo, điển hình là Trung tâm Hoạt động Văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội...
Ngay từ khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, hệ thống không gian sáng tạo vốn là một thế mạnh của Hà Nội. Những không gian này là nơi nhiều nhà sáng tạo, nghệ sĩ được “ươm mầm”, tiếp cận với công chúng; ngược lại, thông qua hoạt động của những không gian, nhiều loại hình nghệ thuật từ đương đại đến truyền thống tìm đường ngắn nhất để đến với công chúng, tạo nên thị trường cho nghệ thuật. Nhiều mô hình sáng tạo góp phần gắn kết văn hóa với du lịch, giáo dục, công nghệ, tạo nguồn lực xã hội hóa cho phát triển văn hóa và lan tỏa tinh thần sáng tạo, quảng bá hình ảnh Thủ đô năng động, giàu bản sắc.
Để thúc đẩy hoạt động của những không gian này, Thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ thông qua thành lập Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo, xây dựng Mạng lưới những không gian sáng tạo với 82 thành viên ban đầu. Tham gia mạng lưới, các không gian sáng tạo được hỗ trợ về truyền thông, kết nối với đối tác, tạo điều kiện sử dụng các thiết chế văn hóa do nhà nước sở hữu làm không gian hoạt động, giới thiệu, trưng bày... Mới đây, với sự hỗ trợ của Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, Tập đoàn SOVICO, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã ra mắt Bản đồ Mạng lưới các không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội có tên gọi Cửa ô sáng tạo (www. cuaosangtao.com).
Với tên gọi bản đồ các không gian sáng tạo, nhưng thực tế, đây là một nền tảng số cho các không gian sáng tạo. Nền tảng này cho phép tìm kiếm các không gian, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật sáng tạo trên địa bàn theo nhiều tiêu chí khác nhau từ khoảng cách, thời gian cho đến lĩnh vực hoạt động. Nền tảng cũng cung cấp hàng loạt thông tin cập nhật về thủ công mỹ nghệ, điện ảnh, nghệ thuật trình diễn, kiến trúc, bảo tàng... Trong đó, ưu tiên những hoạt động sáng tạo. Thông qua nền tảng này, các không gian sáng tạo không chỉ tìm kiếm cơ hội, đối tác mà còn được chủ động tương tác trên nền tảng số, quảng bá hoạt động của mình với đối tác. Đây sẽ là công cụ quan trọng trong xây dựng cơ sở dữ liệu sáng tạo, thúc đẩy hợp tác liên ngành và lan tỏa các giá trị văn hóa sáng tạo trong cộng đồng.
Theo trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Phạm Thị Lan Anh, đây là “điểm kết nối tri thức”, nơi hình thành các ý tưởng và giá trị mới cho xã hội đương đại. Hiện nay, mạng lưới không gian sáng tạo Hà Nội bao gồm các không gian vật lý và mở rộng tới các không gian sáng tạo trên môi trường số. Điều này góp phần tạo nên sự đa dạng, linh hoạt và phù hợp với xu hướng phát triển hiện nay. Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker đánh giá cao sáng kiến của Hà Nội, ông cho rằng, bản đồ số sẽ góp phần tăng cường kết nối, mở rộng khả năng tiếp cận và thúc đẩy sự tham gia của công chúng vào đời sống văn hóa.
Nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế, năm 2026, Thành phố Hà Nội tiếp tục mở đăng ký tham gia Mạng lưới Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội. Giám đốc Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Nguyễn Thị Ngọc Hòa cho biết: “Hà Nội luôn nỗ lực hỗ trợ để những không gian sáng tạo phát huy năng lực; qua đó, hướng tới hình thành cộng đồng kết nối giữa các không gian sáng tạo, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật - thiết kế. Mọi không gian sáng tạo đều có cơ hội tham gia mạng lưới để nhận được sự hỗ trợ của thành phố khi đáp ứng đủ tiêu chí. Mục tiêu xa hơn nữa là hình thành hệ sinh thái văn hóa sáng tạo nhằm thu hút mạnh mẽ hơn các nguồn lực từ cộng đồng trong phát triển công nghiệp văn hóa”.
