Thông tin từ bộ phận báo chí của Quỹ “Volnoe Delo”, quỹ hỗ trợ công tác khai quật khảo cổ Phanagoria cho biết, phát hiện mới là khu vực của những người làm rượu vang vào đầu Công nguyên, nơi mỗi năm sản xuất hàng nghìn tấn rượu. Sản lượng như vậy cho phép coi Phanagoria là trung tâm sản xuất rượu vang lớn nhất ở khu vực Biển Đen thời cổ đại.
Theo đó, khu vực được các nhà khảo cổ phát hiện gồm nhiều khu phố, trong đó còn lưu giữ dấu tích của 5 cơ sở sản xuất rượu vang. Các kho chứa và cửa hàng được bố trí ngay cạnh khu vực sản xuất.
“Khu vực này nằm ở trung tâm thành phố, gần cảng biển và có thể từng là một trong những nơi đông đúc, nhộn nhịp nhất Phanagoria”, thông cáo cho biết.
Đích thân ông Vladimir Kuznetsov, Giám đốc Bảo tàng-Khu bảo tồn Phanagoria, Trưởng bộ môn Khảo cổ học cổ điển, Viện Hàn lâm Khoa học Nga, dẫn phóng viên xem hiện trường khảo cổ.
(Ảnh: THÙY VÂN)
Tại hiện trường, ở độ sâu khoảng 7m, những chiếc chum gốm lớn dùng để đựng rượu, dầu và các sản phẩm khác được tìm thấy. Một số chum có dung tích lên đến 800 lít. Một số còn gần như nguyên vẹn, trong khi những chiếc khác chỉ còn lại dấu tích hình dáng.
Ông Vladimir Kuznetsov chia sẻ, phát hiện mới bổ sung kiến thức về sự chuyên môn hóa kinh tế của thành phố cổ Phanagoria. Theo các nhà khoa học, khu vực này có khả năng sản xuất hàng nghìn tấn rượu vang mỗi năm. Với sản lượng lớn như vậy, Phanagoria được coi là trung tâm sản xuất rượu vang lớn nhất của vùng Biển Đen cổ đại.
Theo bộ phận báo chí của quỹ, dựa trên các hiện vật tìm được, các nhà khoa học đã xác định được quy trình sản xuất rượu vang thời cổ đại. Nho được giẫm bằng chân trên những nền được phủ một lớp vật liệu chống thấm gồm cát, vôi, vỏ sò và gốm nghiền nhỏ. Sau đó, nước nho được chuyển vào các bồn chứa có dung tích 600-800 lít để lên men.
Rượu thành phẩm trước khi đưa ra bán được rót vào các vò hai quai (amphora). Những chiếc vò này trước đó được khử trùng bằng cách đốt lưu huỳnh bên trong.
Các nhà khoa học biết rằng, Phanagoria từng sản xuất cả rượu vang đỏ và vang trắng. Tại khu vực sản xuất rượu vang, các nhà khảo cổ cũng tìm thấy hàng trăm đồng tiền vàng và đồng, cho thấy rượu vang được xuất khẩu tới khu vực Bắc Biển Đen.
Cùng với bánh mì và dầu ô liu, rượu vang là một phần thiết yếu trong chế độ ăn uống của cư dân Phanagoria cổ đại. Nó cũng đóng vai trò quan trọng trong các nghi lễ tôn giáo, những nghi thức bí ẩn để tôn vinh Dionysus, một trong những vị thần được tôn kính nhất ở Phanagoria.
Hình ảnh của Dionysus và những người bạn đồng hành, các thần rừng, cũng như nữ thần Maenad và những chùm nho gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng thường được tìm thấy trên tiền xu, bình gốm và tượng nhỏ ở đây.
Những phát hiện độc đáo từ khai quật lần này mang đến thông tin rõ hơn về các loại rượu vang đã được sử dụng cách đây hơn 2.000 năm, cách thức sản xuất, bảo quản và buôn bán. Điều kiện tự nhiên của Phanagoria, gồm khí hậu ôn hòa và đất đai màu mỡ với hàng nghìn héc-ta vườn nho trên bán đảo Taman, đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nghề làm rượu vang.
Ngày nay, các nhà sản xuất rượu vang địa phương đã có nhiều sáng kiến để bảo tồn và phát huy nghề truyền thống của vùng đất này. Một trong những điều đáng để học hỏi là họ kết hợp với các nhà khoa học để tìm về cội nguồn lịch sử truyền thống của nghề.
Viện khảo cổ Phanagoria có kế hoạch phân tích di truyền các hiện vật tìm thấy để xác định thành phần của loại rượu vang cổ đại và các giống nho được sử dụng trong quá trình sản xuất, với sự hỗ trợ của Quỹ Volnoe Delo. Trong nhiều năm qua, tổ chức này đã có các chương trình hỗ trợ giáo dục và khoa học Nga, thúc đẩy việc bảo tồn di sản văn hóa và lịch sử của Nga.
Theo TASS, thành phố cổ Phanagoria, nơi công tác khai quật được tiến hành, đã tồn tại hơn 1.500 năm và từng là thủ đô của phần lãnh thổ châu Á thuộc Vương quốc Bosporus, một trong những nhà nước cổ đại lâu đời nhất trên lãnh thổ nước Nga. Hiện đây là di tích cổ đại lớn nhất được khai quật tại Nga. Nơi đây cũng tạo điều kiện cho nhiều học sinh đến tham quan, học tập và trải nghiệm khai quật khảo cổ.
